عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ
He frowned and turned away
(محمد مصطفٰےﷺ) ترش رُو ہوئے اور منہ پھیر بیٹھے
مُنھن ۾ گُھنڊ وڌائين ۽ مُنھن موڙيائين
Surah 80
سُوْرَةُ عَبَسَ
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ
He frowned and turned away
(محمد مصطفٰےﷺ) ترش رُو ہوئے اور منہ پھیر بیٹھے
مُنھن ۾ گُھنڊ وڌائين ۽ مُنھن موڙيائين
أَن جَآءَهُ ٱلۡأَعۡمَىٰ
Because the blind man came unto him
کہ ان کے پاس ایک نابینا آیا
ھن ڪري جو وٽس نابين آيو
وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ
What could inform thee but that he might grow (in grace)
اور تم کو کیا خبر شاید وہ پاکیزگی حاصل کرتا
۽ ڪنھن سمجھايئي جيڪر اُھو سڌرجي ھا
أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ
Or take heed and so the reminder might avail him
یا سوچتا تو سمجھانا اسے فائدہ دیتا
يا نصيحت ٻڌي ھا پوءِ اُھا نصيحت ٻڌڻ نفعو ڏئيس ھا
أَمَّا مَنِ ٱسۡتَغۡنَىٰ
As for him who thinketh himself independent
جو پروا نہیں کرتا
پر جنھن بي پرواھي ڪئي
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ
Unto him thou payest regard
اس کی طرف تو تم توجہ کرتے ہو
پوءِ تنھن (جي سڌاري) لاءِ تون پٺيان پيو آھين
وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ
Yet it is not thy concern if he grow not (in grace)
حالانکہ اگر وہ نہ سنورے تو تم پر کچھ (الزام) نہیں
ھن ۾ توتي (ڪا ميار) ڪانھي ته اُھو نه سُڌرجي
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسۡعَىٰ
But as for him who cometh unto thee with earnest purpose
اور جو تمہارے پاس دوڑتا ہوا آیا
۽ جيڪو تو وٽ ڊوڙندو آيو
وَهُوَ يَخۡشَىٰ
And hath fear
اور (خدا سے) ڈرتا ہے
۽ اُھو (پنھنجي الله کان) ڊڄي ٿو
فَأَنتَ عَنۡهُ تَلَهَّىٰ
From him thou art distracted
اس سے تم بےرخی کرتے ہو
پوءِ تنھن کان تون ويسلو ٿئين ٿو
كَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةࣱ
Nay, but verily it is an Admonishment
دیکھو یہ (قرآن) نصیحت ہے
ائين نه آھي بيشڪ اھي (قرآن جون آيتون) ھڪ نصيحت آھي
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ
So let whosoever will pay heed to it
پس جو چاہے اسے یاد رکھے
پوءِ جيڪو گھُري سو قرآن ياد رکي
فِي صُحُفࣲ مُّكَرَّمَةࣲ
On honoured leaves
قابل ادب ورقوں میں (لکھا ہوا)
(بيشڪ قرآن جون آيتون) تعظيم وارن ورقن ۾ لکيل آھن
مَّرۡفُوعَةࣲ مُّطَهَّرَةِۭ
Exalted, purified
جو بلند مقام پر رکھے ہوئے (اور) پاک ہیں
جي مٿاھان ۽ پاڪ آھن
بِأَيۡدِي سَفَرَةࣲ
(Set down) by scribes
لکھنے والوں کے ہاتھوں میں
لکندڙن جي ھٿن ۾
كِرَامِۭ بَرَرَةࣲ
Noble and righteous
جو سردار اور نیکو کار ہیں
جي سڳورا ڀلارا آھن
قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ
Man is (self-)destroyed: how ungrateful
انسان ہلاک ہو جائے کیسا ناشکرا ہے
ماڻھو ماريو وڃي جو ڪھڙو نه بي شُڪر آھي
مِنۡ أَيِّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥ
From what thing doth He create him
اُسے (خدا نے) کس چیز سے بنایا؟
(ڌيان ڪري ته الله) ڪھڙي شيءَ مان پيدا ڪيس
مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ
From a drop of seed. He createth him and proportioneth him
نطفے سے بنایا پھر اس کا اندازہ مقرر کیا
مني جي ڦڙي مان، خلقيائينس پوءِ اندازو مقرر ڪيائينس
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ
Then maketh the way easy for him
پھر اس کے لیے رستہ آسان کر دیا
وري (نڪرڻ جي) واٽ سنھنجي ڪيائينس
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ
Then causeth him to die, and burieth him
پھر اس کو موت دی پھر قبر میں دفن کرایا
وري ماريائينس پوءِ قبر ۾ رکايائينس
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ
Then, when He will, He bringeth him again to life
پھر جب چاہے گا اسے اٹھا کھڑا کرے گا
وري جڏھن گھرندو تڏھن اُن کي جيئرو ڪندو
كَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ
Nay, but (man) hath not done what He commanded him
کچھ شک نہیں کہ خدا نے اسے جو حکم دیا اس نے اس پر عمل نہ کیا
ائين نه آھي جيڪي فرمايائينس سو پورو نه ڪيائين
فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ
Let man consider his food
تو انسان کو چاہیئے کہ اپنے کھانے کی طرف نظر کرے
پوءِ جڳائي ته ماڻھو پنھنجي کاڌي ڏانھن نھاري ڏسي
أَنَّا صَبَبۡنَا ٱلۡمَآءَ صَبࣰّ ا
How We pour water in showers
بے شک ہم ہی نے پانی برسایا
ته اسان پاڻي کي چڱيءَ طرح آسمان کان پلٽيو
ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقࣰّ ا
Then split the earth in clefts
پھر ہم ہی نے زمین کو چیرا پھاڑا
وري زمين کي پوري طرح چيريوسون
فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا حَبࣰّ ا
And cause the grain to grow therein
پھر ہم ہی نے اس میں اناج اگایا
پوءِ منجھس اَن ڄمايوسون
وَعِنَبࣰ ا وَقَضۡبࣰ ا
And grapes and green fodder
اور انگور اور ترکاری
۽ ڊاکون ۽ ترڪاريون
وَزَيۡتُونࣰ ا وَنَخۡلࣰ ا
And olive-trees and palm-trees
اور زیتون اور کھجوریں
۽ زيتون ۽ کجيون
وَحَدَآئِقَ غُلۡبࣰ ا
And garden-closes of thick foliage
اور گھنے گھنے باغ
۽ گھاٽا باغ
وَفَٰكِهَةࣰ وَأَبࣰّ ا
And fruits and grasses
اور میوے اور چارا
۽ ميوو ۽ گاھ (به)
مَّتَٰعࣰ ا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ
Provision for you and your cattle
(یہ سب کچھ) تمہارے اور تمہارے چارپایوں کے لیے بنایا
اوھان جي نفعي لاءِ ۽ اوھان جي ڍورن لاءِ
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ
But when the Shout cometh
تو جب (قیامت کا) غل مچے گا
پوءِ جڏھن ڪَن ٻوڙا ڪندڙ (دھشت واري) ھڪل ايندي
يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ
On the day when a man fleeth from his brother
اس دن آدمی اپنے بھائی سے دور بھاگے گا
انھي ڏينھن آدمي پنھنجي ڀاءُ کان ڀڄندو
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ
And his mother and his father
اور اپنی ماں اور اپنے باپ سے
۽ (پڻ) پنھنجي ماءُ کان ۽ پنھنجي پيءُ کان
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ
And his wife and his children
اور اپنی بیوی اور اپنے بیٹے سے
۽ پنھنجي گھر واريءَ کان ۽ پنھنجي پٽن کان ڀڄندو
لِكُلِّ ٱمۡرِيࣲٕ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذࣲ شَأۡنࣱ يُغۡنِيهِ
Every man that day will have concern enough to make him heedless (of others)
ہر شخص اس روز ایک فکر میں ہو گا جو اسے (مصروفیت کے لیے) بس کرے گا
انھن مان سڀڪنھن مڙس لاءِ اُن ڏينھن اھڙي حالت ھوندي جو کيس بس ھوندي
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ مُّسۡفِرَةࣱ
On that day faces will be bright as dawn
اور کتنے منہ اس روز چمک رہے ہوں گے
ڪيترائي منھن اُن ڏينھن روشن ھوندا
ضَاحِكَةࣱ مُّسۡتَبۡشِرَةࣱ
Laughing, rejoicing at good news
خنداں و شاداں (یہ مومنان نیکو کار ہیں)
کِلندڙ ۽ (تمام) سرھا ھوندا
وَوُجُوهࣱ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةࣱ
And other faces, on that day, with dust upon them
اور کتنے منہ ہوں گے جن پر گرد پڑ رہی ہو گی
۽ ڪيترائي منھن (ھوندا) جن تي اُن ڏينھن رئي پيل ھوندي
تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ
Veiled in darkness
(اور) سیاہی چڑھ رہی ہو گی
جن کي ڪارنھن ويڙھي ويندي
أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ
Those are the disbelievers, the wicked
یہ کفار بدکردار ہیں
اھي ئي مُنڪر بدڪار آھن
English translation: Marmaduke Pickthall.Urdu translation: Fateh Muhammad Jalandhry.Sindhi translation: Taj Mehmood Amroti. Arabic: Uthmani Hafs, King Fahd Glorious Quran Printing Complex.