Thursday, 25 Jumada al-Ula 1448 AH

Free & ad-free, always

Translations in

اردو

English

سنڌي

SeeQuran

Para 29

تَبَٰرَكَ ٱلَّذِى

Para 29: Tabarakallazi

  • Al-Mulk 1 – Al-Mursalat 50
  • 431 Ayahs
67 Al-Mulk The Sovereignty الْمُلْكِ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

67:1

تَبَٰرَكَ ٱلَّذِي بِيَدِهِ ٱلۡمُلۡكُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءࣲ قَدِيرٌ

Blessed is He in Whose hand is the Sovereignty, and, He is Able to do all things

وہ (خدا) جس کے ہاتھ میں بادشاہی ہے بڑی برکت والا ہے۔ اور وہ ہر چیز پر قادر ہے

اُھو (الله) وڏي برڪت وارو آھي جنھن جي ھٿ ۾ (ساري مُلڪ جي) بادشاھي آھي، ۽ اُھو سڀڪنھن شيءِ تي وس وارو آھي

67:2

ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡمَوۡتَ وَٱلۡحَيَوٰةَ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلࣰ اۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡغَفُورُ

Who hath created life and death that He may try you which of you is best in conduct; and He is the Mighty, the Forgiving

اسی نے موت اور زندگی کو پیدا کیا تاکہ تمہاری آزمائش کرے کہ تم میں کون اچھے عمل کرتا ہے۔ اور وہ زبردست (اور) بخشنے والا ہے

(الله اُھو آھي) جنھن موت ۽ حياتي پيدا ڪئي (انھيءَ لاءِ) ته اوھان کي پرکي ته عمل جي ڪري تمام چڱو اوھان مان ڪير آھي؟ ۽ اُھو غالب بخشڻھار آھي

67:3

ٱلَّذِي خَلَقَ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتࣲ طِبَاقࣰ اۖ مَّا تَرَىٰ فِي خَلۡقِ ٱلرَّحۡمَٰنِ مِن تَفَٰوُتࣲۖ فَٱرۡجِعِ ٱلۡبَصَرَ هَلۡ تَرَىٰ مِن فُطُورࣲ‏

Who hath created seven heavens in harmony. Thou (Muhammad) canst see no fault in the Beneficent One's creation; then look again: Canst thou see any rifts

اس نے سات آسمان اوپر تلے بنائے۔ (اے دیکھنے والے) کیا تو (خدا) رحمٰن کی آفرینش میں کچھ نقص دیکھتا ہے؟ ذرا آنکھ اٹھا کر دیکھ بھلا تجھ کو (آسمان میں) کوئی شگاف نظر آتا ہے؟

(الله اُھو آھي) جنھن ستن آسمانن کي طبقا طبقا بڻايو، (اي ڏسندڙ تون الله) ٻاجھاري جي بڻاوت ۾ ڪو فرق نه ڏسندين. پوءِ ورائي (نظر ڪري) ڏس ته (ڪٿي) ڪا ڦوٽ ڏسين ٿو؟

67:4

ثُمَّ ٱرۡجِعِ ٱلۡبَصَرَ كَرَّتَيۡنِ يَنقَلِبۡ إِلَيۡكَ ٱلۡبَصَرُ خَاسِئࣰ ا وَهُوَ حَسِيرࣱ‏

Then look again and yet again, thy sight will return unto thee weakened and made dim

پھر دو بارہ (سہ بارہ) نظر کر، تو نظر (ہر بار) تیرے پاس ناکام اور تھک کر لوٹ آئے گی

پوءِ وري به ٻه ڀيرا ڏس ته (ضرور تنھنجي) نظر تو ڏانھن جھڪي ٿي ٿڪجي موٽندي

67:5

وَلَقَدۡ زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِمَصَٰبِيحَ وَجَعَلۡنَٰهَا رُجُومࣰ ا لِّلشَّيَٰطِينِۖ وَأَعۡتَدۡنَا لَهُمۡ عَذَابَ ٱلسَّعِيرِ

And verily We have beautified the world's heaven with lamps, and We have made them missiles for the devils, and for them We have prepared the doom of flame

اور ہم نے قریب کے آسمان کو (تاروں کے) چراغوں سے زینت دی۔ اور ان کو شیطان کے مارنے کا آلہ بنایا اور ان کے لئے دہکتی آگ کا عذاب تیار کر رکھا ہے

۽ بيشڪ دنيا جي آسمان کي (ستارن جي) ڏيئن سان سينگاريو اٿون ۽ اُنھن کي شيطانن جي چُٽڻ لاءَ (به) بڻايوسون ۽ شيطانن لاءِ دوزخ جو عذاب تيار ڪيو اٿون

67:6

وَلِلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡ عَذَابُ جَهَنَّمَۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ

And for those who disbelieve in their Lord there is the doom of hell, a hapless journey's end

اور جن لوگوں نے اپنے پروردگار سے انکار کیا ان کے لئے جہنم کا عذاب ہے۔ اور وہ برا ٹھکانہ ہے

۽ جن پنھنجي پالڻھار جو انڪار ڪيو تن لاءِ دوزخ جي سزا آھي، ۽ اُھا جاءِ بڇڙي آھي

67:7

إِذَآ أُلۡقُواْ فِيهَا سَمِعُواْ لَهَا شَهِيقࣰ ا وَهِيَ تَفُورُ

When they are flung therein they hear its roaring as it boileth up

جب وہ اس میں ڈالے جائیں گے تو اس کا چیخنا چلانا سنیں گے اور وہ جوش مار رہی ہوگی

جڏھن کين دوزخ ۾ اڇليو ويندو (تڏھن) اُن جون (گڏھ جھڙيون) ھينگون ٻڌندا ۽ اُھو پيو اُڀامندو

67:8

تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ ٱلۡغَيۡظِۖ كُلَّمَآ أُلۡقِيَ فِيهَا فَوۡجࣱ سَأَلَهُمۡ خَزَنَتُهَآ أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَذِيرࣱ‏

As it would burst with rage. Whenever a (fresh) host is flung therein the wardens thereof ask them: Came there unto you no warner

گویا مارے جوش کے پھٹ پڑے گی۔ جب اس میں ان کی کوئی جماعت ڈالی جائے گی تو دوزخ کے داروغہ ان سے پوچھیں گے کہ تمہارے پاس کوئی ہدایت کرنے والا نہیں آیا تھا؟

جو ڪاوڙ کان (ڄڻ ته) اجھو ٿو ڦاٽي. جنھن مھل ڪنھن ٽوليءَ کي اُن ۾ پيو وجھبو (تنھن مھل) دوزخ جا داروغا انھن کان پڇندا ته اوھان وٽ ڪو ڊيڄاريندڙ (پيغمبر) نه آيو ھو ڇا؟

67:9

قَالُواْ بَلَىٰ قَدۡ جَآءَنَا نَذِيرࣱ فَكَذَّبۡنَا وَقُلۡنَا مَا نَزَّلَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٍ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا فِي ضَلَٰلࣲ كَبِيرࣲ‏

They say: Yea, verily, a warner came unto us; but we denied and said: Allah hath naught revealed; ye are in naught but a great error

وہ کہیں گے کیوں نہیں ضرور ہدایت کرنے والا آیا تھا لیکن ہم نے اس کو جھٹلا دیا اور کہا کہ خدا نے تو کوئی چیز نازل ہی نہیں کی۔ تم تو بڑی غلطی میں (پڑے ہوئے) ہو

چوندا ھائو! بيشڪ اسان وٽ ڊيڄاريندڙ آيو ھو، پر (اُن کي) ڪوڙو ڄاتوسون ۽ چيوسون ته الله ڪا (به) شيءِ نه لاٿي آھي، اوھين ته رڳو وڏيءَ گمراھيءَ ۾ (پيل) آھيو

67:10

وَقَالُواْ لَوۡ كُنَّا نَسۡمَعُ أَوۡ نَعۡقِلُ مَا كُنَّا فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ

And they say: Had we been wont to listen or have sense, we had not been among the dwellers in the flames

اور کہیں گے اگر ہم سنتے یا سمجھتے ہوتے تو دوزخیوں میں نہ ہوتے

۽ چوندا ته جيڪڏھن اسين ٻُڌون ھا يا سمجھون ھا ته دوزخين (جي ٽوليءَ) ۾ (ڪڏھن داخل) نه ٿيون ھا

67:11

فَٱعۡتَرَفُواْ بِذَنۢبِهِمۡ فَسُحۡقࣰ ا لِّأَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ

So they acknowledge their sins; but far removed (from mercy) are the dwellers in the flames

پس وہ اپنے گناہ کا اقرار کرلیں گے۔ سو دوزخیوں کے لئے (رحمت خدا سے) دور ہی ہے

پوءِ پنھنجو ڏوھ (پاڻ) مڃيندا، پوءِ دوزخين تي لعنت ھجي شال

67:12

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّهُم بِٱلۡغَيۡبِ لَهُم مَّغۡفِرَةࣱ وَأَجۡرࣱ كَبِيرࣱ‏

Lo! those who fear their Lord in secret, theirs will be forgiveness and a great reward

(اور) جو لوگ بن دیکھے اپنے پروردگار سے ڈرتے ہیں ان کے لئے بخشش اور اجر عظیم ہے

بيشڪ جيڪي پنھنجي پالڻھار کان پرپٺ ڊڄندا آھن تن لاءِ بخشش ۽ وڏو اجر آھي

67:13

وَأَسِرُّواْ قَوۡلَكُمۡ أَوِ ٱجۡهَرُواْ بِهِۦٓۖ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

And keep your opinion secret or proclaim it, lo! He is Knower of all that is in the breasts (of men)

اور تم (لوگ) بات پوشیدہ کہو یا ظاہر۔ وہ دل کے بھیدوں تک سے واقف ہے

۽ پنھنجي ڳالھ ڳجھي ڳالھايو يا اُھا پڌري چئو، ته بيشڪ الله سينن جو ڳُجھ ڄاڻندڙ آھي

67:14

أَلَا يَعۡلَمُ مَنۡ خَلَقَ وَهُوَ ٱللَّطِيفُ ٱلۡخَبِيرُ

Should He not know what He created? And He is the Subtile, the Aware

بھلا جس نے پیدا کیا وہ بےخبر ہے؟ وہ تو پوشیدہ باتوں کا جاننے والا اور (ہر چیز سے) آگاہ ہے

جنھن پيدا ڪيو سو ڪيئن نه ڄاڻندو؟ ۽ اُھو اونھي نظر وارو خبر رکندڙ آھي

67:15

هُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ ذَلُولࣰ ا فَٱمۡشُواْ فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُواْ مِن رِّزۡقِهِۦۖ وَإِلَيۡهِ ٱلنُّشُورُ

He it is Who hath made the earth subservient unto you, so Walk in the paths thereof and eat of His providence. And unto Him will be the resurrection (of the dead)

وہی تو ہے جس نے تمہارے لئے زمین کو نرم کیا تو اس کی راہوں میں چلو پھرو اور خدا کا (دیا ہو) رزق کھاؤ اور تم کو اسی کے پاس (قبروں سے) نکل کر جانا ہے

(الله) اُھو آھي جنھن زمين کي اوھان جي لاءِ تابع ڪيو ته ان جي رستن ۾ گھمو ۽ الله جي رزق مان کائو، ۽ (جيئرو ٿي) ڏانھس کڙو ٿيڻو آھي

67:16

ءَأَمِنتُم مَّن فِي ٱلسَّمَآءِ أَن يَخۡسِفَ بِكُمُ ٱلۡأَرۡضَ فَإِذَا هِيَ تَمُورُ

Have ye taken security from Him Who is in the heaven that He will not cause the earth to swallow you when lo! it is convulsed

کیا تم اس سے جو آسمان میں ہے بےخوف ہو کہ تم کو زمین میں دھنسا دے اور وہ اس وقت حرکت کرنے لگے

(اوھين) اُنھيءَ کان بي ڀَوا ٿيا آھيو ڇا ته جيڪو آسمان ۾ آھي سو متان اوھان کي زمين ۾ ڳِھائي ڇڏي پوءِ اُتي جو اُتي زمين ڌڏي؟

67:17

أَمۡ أَمِنتُم مَّن فِي ٱلسَّمَآءِ أَن يُرۡسِلَ عَلَيۡكُمۡ حَاصِبࣰ اۖ فَسَتَعۡلَمُونَ كَيۡفَ نَذِيرِ

Or have ye taken security from Him Who is in the heaven that He will not let loose on you a hurricane? But ye shall know the manner of My warning

کیا تم اس سے جو آسمان میں ہے نڈر ہو کہ تم پر کنکر بھری ہوا چھوڑ دے۔ سو تم عنقریب جان لو گے کہ میرا ڈرانا کیسا ہے

(اوھين) انھيءَ کان بي ڀَوا ٿيا آھيو ڇا ته جيڪو آسمان ۾ آھي سو متان اوھان تي پھڻ وسائيندڙ واءُ موڪلي، پوءِ سگھو ڄاڻندؤ ته منھنجو ڊيڄارڻ ڪيئن آھي؟

67:18

وَلَقَدۡ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَكَيۡفَ كَانَ نَكِيرِ

And verily those before them denied, then (see) the manner of My wrath (with them)

اور جو لوگ ان سے پہلے تھے انہوں نے بھی جھٹلایا تھا سو (دیکھ لو کہ) میرا کیسا عذاب ہوا

۽ بيشڪ جيڪي انھن کان اڳ ھوا تن (به) ڪوڙ ڀانيو پوءِ منھنجي سزا ڪھڙي طرح ھئي

67:19

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلطَّيۡرِ فَوۡقَهُمۡ صَٰٓفَّٰتࣲ وَيَقۡبِضۡنَۚ مَا يُمۡسِكُهُنَّ إِلَّا ٱلرَّحۡمَٰنُۚ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَيۡءِۭ بَصِيرٌ

Have they not seen the birds above them spreading out their wings and closing them? Naught upholdeth them save the Beneficent. Lo! He is Seer of all things

کیا انہوں نے اپنے سروں پر اڑتے ہوئے جانوروں کو نہیں دیکھا جو پروں کو پھیلائے رہتے ہیں اور ان کو سکیڑ بھی لیتے ہیں۔ خدا کے سوا انہیں کوئی تھام نہیں سکتا۔ بےشک وہ ہر چیز کو دیکھ رہا ہے

پنھنجي مٿاھون پکين ڏانھن نه ڏٺو اٿن ڇا؟ جي کنڀڙاٽيون ٽيڙي ھلندا آھن ۽ (ڪڏھن ڪڏھن) بند ڪندا آھن، انھن کي ٻاجھاري (الله) کانسواءِ (ٻيو ڪو) به جھلي نه رکندو آھي، بيشڪ اُھو سڀڪنھن شيءِ کي ڏسندڙ آھي

67:20

أَمَّنۡ هَٰذَا ٱلَّذِي هُوَ جُندࣱ لَّكُمۡ يَنصُرُكُم مِّن دُونِ ٱلرَّحۡمَٰنِۚ إِنِ ٱلۡكَٰفِرُونَ إِلَّا فِي غُرُورٍ

Or who is he that will be an army unto you to help you instead of the Beneficent? The disbelievers are in naught but illusion

بھلا ایسا کون ہے جو تمہاری فوج ہو کر خدا کے سوا تمہاری مدد کرسکے۔ کافر تو دھوکے میں ہیں

اُھو اوھان جو لشڪر ڪھڙو آھي جو اوھان کي ٻاجھاري (الله) کانسواءِ مدد ڏئي؟ ڪافر رڳو ڀولي ۾ (پيل) آھن

67:21

أَمَّنۡ هَٰذَا ٱلَّذِي يَرۡزُقُكُمۡ إِنۡ أَمۡسَكَ رِزۡقَهُۥۚ بَل لَّجُّواْ فِي عُتُوࣲّ وَنُفُورٍ

Or who is he that will provide for you if He should withhold His providence? Nay, but they are set in pride and frowardness

بھلا اگر وہ اپنا رزق بند کرلے تو کون ہے جو تم کو رزق دے؟ لیکن یہ سرکشی اور نفرت میں پھنسے ہوئے ہیں

(ڀلا) اُھو ڪير آھي جو جيڪڏھن الله پنھنجو رزق جھلي ته اھو اوھان کي روزي ڏئي؟ بلڪ (ڪافر) سرڪشي ۽ (حق کان) نفرت ۾ اڙجي پيا آھن

67:22

أَفَمَن يَمۡشِي مُكِبًّا عَلَىٰ وَجۡهِهِۦٓ أَهۡدَىٰٓ أَمَّن يَمۡشِي سَوِيًّا عَلَىٰ صِرَٰطࣲ مُّسۡتَقِيمࣲ‏

Is he who goeth groping on his face more rightly guided, or he who walketh upright on a straight road

بھلا جو شخص چلتا ہوا منہ کے بل گر پڑتا ہے وہ سیدھے رستے پر ہے یا وہ جو سیدھے رستے پر برابر چل رہا ہو؟

ڀلا جيڪو پنھنجي مُنھن ڀر اونڌو ڪريل ھلندو ھجي سو وڌيڪ سڌي رستي وارو آھي يا اُھو جيڪو سڌو سنئون سڌي واٽ تي ھلندو ھجي؟

67:23

قُلۡ هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنشَأَكُمۡ وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَۚ قَلِيلࣰ ا مَّا تَشۡكُرُونَ

Say (unto them, O Muhammad): He it is who gave you being, and hath assigned unto you ears and eyes and hearts. Small thanks give ye

کہو وہ خدا ہی تو ہے جس نے تم کو پیدا کیا۔ اور تمہارے کان اور آنکھیں اور دل بنائے (مگر) تم کم احسان مانتے ہو

چئو ته (الله) اُھو آھي جنھن اوھان کي پيدا ڪيو ۽ اوھان جا ڪن ۽ اکيون ۽ دليون بڻايائين، (اوھين) ٿورڙو احسان مڃيندا آھيو

67:24

قُلۡ هُوَ ٱلَّذِي ذَرَأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ

Say: He it is Who multiplieth you in the earth, and unto Whom ye will be gathered

کہہ دو کہ وہی ہے جس نے تم کو زمین میں پھیلایا اور اسی کے روبرو تم جمع کئے جاؤ گے

چئونَ ته (الله) اُھو آھي جنھن اوھان کي زمين ۾ پکيڙيو ۽ (اوھين) ڏانھس گڏ ڪيا ويندؤ

67:25

وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

And they say: When (will) this promise (be fulfilled), if ye are truthful

اور کافر کہتے ہیں کہ اگر تم سچے ہو تو یہ وعید کب (پورا) ہوگا؟

۽ (ڪافر) چوندا آھن ته اھو انجام ڪڏھن (پورو) ٿيندو جيڪڏھن سچا آھيو؟

67:26

قُلۡ إِنَّمَا ٱلۡعِلۡمُ عِندَ ٱللَّهِ وَإِنَّمَآ أَنَا۠ نَذِيرࣱ مُّبِينࣱ‏

Say: The knowledge is with Allah only, and I am but a plain warner

کہہ دو اس کا علم خدا ہی کو ہے۔ اور میں تو کھول کھول کر ڈر سنانے دینے والا ہوں

(اي پيغمبر کين) چؤ ته (اھا) خبر رڳو الله وٽ آھي، ۽ آءٌ رڳو پڌرو ڊيڄاريندڙ آھيان

67:27

فَلَمَّا رَأَوۡهُ زُلۡفَةࣰ سِيٓـَٔتۡ وُجُوهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَقِيلَ هَٰذَا ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تَدَّعُونَ

But when they see it nigh, the faces of those who disbelieve will be awry, and it will be said (unto them): This is that for which ye used to call

سو جب وہ دیکھ لیں گے کہ وہ (وعدہ) قریب آگیا تو کافروں کے منہ برے ہوجائیں گے اور (ان سے) کہا جائے گا کہ یہ وہی ہے جس کے تم خواستگار تھے

۽ جنھن مھل ان (انجام) کي ويجھو ٿيل ڏسندا ته ڪافرن جا مُنھن ڪاراٽجي ويندا، ۽ چئبن ته جنھن کي طلبيندا ھئو سو ھيءُ آھي

67:28

قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِنۡ أَهۡلَكَنِيَ ٱللَّهُ وَمَن مَّعِيَ أَوۡ رَحِمَنَا فَمَن يُجِيرُ ٱلۡكَٰفِرِينَ مِنۡ عَذَابٍ أَلِيمࣲ‏

Say (O Muhammad): Have ye thought: Whether Allah causeth me (Muhammad) and those with me to perish or hath mercy on us, still, who will protect the disbelievers from a painful doom

کہو کہ بھلا دیکھو تو اگر خدا مجھ کو اور میرے ساتھیوں کو ہلاک کردے یا ہم پر مہربانی کرے۔ تو کون ہے کافروں کو دکھ دینے والے عذاب سے پناہ دے؟

(اي پيغمبر کين) چؤ ته ڏٺو اٿوَ ڇا ته جيڪڏھن مون کي ۽ جيڪي مون ساڻ آھن تن کي الله ھلاڪ ڪري يا الله اسان تي ٻاجھ ڪري ته (هر صورت ۾) ڪافرن کي ڏکوئيندڙ عذاب کان ڪير ڇڏائيندو؟

67:29

قُلۡ هُوَ ٱلرَّحۡمَٰنُ ءَامَنَّا بِهِۦ وَعَلَيۡهِ تَوَكَّلۡنَاۖ فَسَتَعۡلَمُونَ مَنۡ هُوَ فِي ضَلَٰلࣲ مُّبِينࣲ‏

Say: He is the Beneficent. In Him we believe and in Him we put our trust. And ye will soon know who it is that is in error manifest

کہہ دو کہ وہ جو (خدائے) رحمٰن (ہے) ہم اسی پر ایمان لائے اور اسی پر بھروسا رکھتے ہیں۔ تم کو جلد معلوم ہوجائے گا کہ صریح گمراہی میں کون پڑ رہا تھا

(اي پيغمبر کين) چؤ ته اُھو ٻاجھارو آھي اُن تي ايمان آندوسون ۽ مٿس ڀروسو ڪيوسون، پوءِ سگھو ئي ڄاڻندؤ ته پڌريءَ گمراھي ۾ ڪير آھي

67:30

قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِنۡ أَصۡبَحَ مَآؤُكُمۡ غَوۡرࣰ ا فَمَن يَأۡتِيكُم بِمَآءࣲ مَّعِينِۭ

Say: Have ye thought: If (all) your water were to disappear into the earth, who then could bring you gushing water

کہو کہ بھلا دیکھو تو اگر تمہارا پانی (جو تم پیتے ہو اور برتے ہو) خشک ہوجائے تو (خدا کے) سوا کون ہے جو تمہارے لئے شیریں پانی کا چشمہ بہا لائے

(اي پيغمبر کين) چؤ ته ڏٺو اٿو ڇا ته جيڪڏھن اوھان جو پاڻي ھيٺ پيھي وڃي ته اوھان وٽ وھندڙ پاڻي ڪير آڻيندو؟

68 Al-Qalam The Pen الْقَلَمِ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

68:1

نٓۚ وَٱلۡقَلَمِ وَمَا يَسۡطُرُونَ

Nun. By the pen and that which they write (therewith)

نٓ۔ قلم کی اور جو (اہل قلم) لکھتے ہیں اس کی قسم

نٓ قَلَم جو قسم آھي ۽ اُن جو به جيڪي لکندا آھن

68:2

مَآ أَنتَ بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ بِمَجۡنُونࣲ‏

Thou art not, for thy Lord's favour unto thee, a madman

کہ (اے محمدﷺ) تم اپنے پروردگار کے فضل سے دیوانے نہیں ہو

ته تون پنھنجي پالڻھار جي فضل سان ڪو چريو نه آھين

68:3

وَإِنَّ لَكَ لَأَجۡرًا غَيۡرَ مَمۡنُونࣲ‏

And lo! thine verily will be a reward unfailing

اور تمہارے لئے بے انتہا اجر ہے

۽ بيشڪ تولاءِ اڻ کٽ ثواب آھي

68:4

وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمࣲ‏

And lo! thou art of a tremendous nature

اور اخلاق تمہارے بہت (عالی) ہیں

۽ بيشڪ تون وڏي خُلق تي آھين

68:5

فَسَتُبۡصِرُ وَيُبۡصِرُونَ

And thou wilt see and they will see

سو عنقریب تم بھی دیکھ لو گے اور یہ (کافر) بھی دیکھ لیں گے

پوءِ سگھوئي ڏسندين ۽ اُھي (به) ڏسندا

68:6

بِأَييِّكُمُ ٱلۡمَفۡتُونُ

Which of you is the demented

کہ تم میں سے کون دیوانہ ہے

ته اوھان مان ڪير چريو آھي

68:7

إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ

Lo! thy Lord is Best Aware of him who strayeth from His way, and He is Best Aware of those who walk aright

تمہارا پروردگار اس کو بھی خوب جانتا ہے جو اس کے رستے سے بھٹک گیا اور ان کو بھی خوب جانتا ہے جو سیدھے راستے پر چل رہے ہیں

بيشڪ تنھنجو پالڻھار ئي انھيءَ کي تمام چڱي طرح ڄاڻندڙ آھي جيڪو سندس واٽ کان گمراھ ٿيو، ۽ اھو سنئين واٽ ويندڙن کي به تمام چڱي طرح ڄاڻندڙ آھي

68:8

فَلَا تُطِعِ ٱلۡمُكَذِّبِينَ

Therefor obey not thou the rejecters

تو تم جھٹلانے والوں کا کہا نہ ماننا

تنھنڪري ڪوڙ ڀائيندڙن جو چيو نه مڃ

68:9

وَدُّواْ لَوۡ تُدۡهِنُ فَيُدۡهِنُونَ

Who would have had thee compromise, that they may compromise

یہ لوگ چاہتے ہیں کہ تم نرمی اختیار کرو تو یہ بھی نرم ہوجائیں

اُھي گھرندا آھن ته جيڪڏھن نرمي ڪرين ته اُھي به نرمي ڪن

68:10

وَلَا تُطِعۡ كُلَّ حَلَّافࣲ مَّهِينٍ

Neither obey thou each feeble oath-monger

اور کسی ایسے شخص کے کہے میں نہ آجانا جو بہت قسمیں کھانے والا ذلیل اوقات ہے

۽ تون سڀڪنھن وڏي قسميءَ خوار جو چيو نه مڃ

68:11

هَمَّازࣲ مَّشَّآءِۭ بِنَمِيمࣲ‏

Detracter, spreader abroad of slanders

طعن آمیز اشارتیں کرنے والا چغلیاں لئے پھرنے والا

(جو) گھڻو عيب لائيندڙ چغلي ھڻندڙ گھمندڙ

68:12

مَّنَّاعࣲ لِّلۡخَيۡرِ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ

Hinderer of the good, transgressor, malefactor

مال میں بخل کرنے والا حد سے بڑھا ہوا بدکار

خير کان جھليندڙ حد کان لنگھيل گنھگار

68:13

عُتُلِّۭ بَعۡدَ ذَٰلِكَ زَنِيمٍ

Greedy therewithal, intrusive

سخت خو اور اس کے علاوہ بدذات ہے

بدعادتو اِن سڀنيءَ کانپوءِ (حرامي (به) ھجي

68:14

أَن كَانَ ذَا مَالࣲ وَبَنِينَ

It is because he is possessed of wealth and children

اس سبب سے کہ مال اور بیٹے رکھتا ہے

انھي ڪري جو مال ۽ اولاد وارو آھي

68:15

إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ

That, when Our revelations are recited unto him, he saith: Mere fables of the men of old

جب اس کو ہماری آیتیں پڑھ کر سنائی جاتی ہیں تو کہتا ہے کہ یہ اگلے لوگوں کے افسانے ہیں

جڏھن وٽس اسان جون آيتون پڙھجن (تڏھن) چوي ته اڳين جون آکاڻيون آھن

68:16

سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلۡخُرۡطُومِ

We shall brand him on the nose

ہم عنقریب اس کی ناک پر داغ لگائیں گے

سگھوئي کيس سونڍ تي داغ ڏينداسون

68:17

إِنَّا بَلَوۡنَٰهُمۡ كَمَا بَلَوۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ إِذۡ أَقۡسَمُواْ لَيَصۡرِمُنَّهَا مُصۡبِحِينَ

Lo! We have tried them as We tried the owners of the garden when they vowed that they would pluck its fruit next morning

ہم نے ان لوگوں کی اسی طرح آزمائش کی ہے جس طرح باغ والوں کی آزمائش کی تھی۔ جب انہوں نے قسمیں کھا کھا کر کہا کہ صبح ہوتے ہوتے ہم اس کا میوہ توڑ لیں گے

بيشڪ اسان ھنن کي (اھڙي طرح) آزمايو جھڙي طرح باغ وارن کي آزمايو ھوسون، جڏھن قسم کنيائون ته سويرو (ئي) اُن پوک کي ضرور لُڻندا (سين)

68:18

وَلَا يَسۡتَثۡنُونَ

And made no exception (for the Will of Allah)

اور انشاء الله نہ کہا

۽ اِنشاءَالله نه چيائون

68:19

فَطَافَ عَلَيۡهَا طَآئِفࣱ مِّن رَّبِّكَ وَهُمۡ نَآئِمُونَ

Then a visitation from thy Lord came upon it while they slept

سو وہ ابھی سو ہی رہے تھے کہ تمہارے پروردگار کی طرف سے (راتوں رات) اس پر ایک آفت پھر گئی

پوءِ تنھنجي پالڻھار (جي پار) کان اُن (باغ) تي ھڪ (اھڙي) بلا پلٽي ۽ اُھي (اڃا) سمھيل ئي ھوا

68:20

فَأَصۡبَحَتۡ كَٱلصَّرِيمِ

And in the morning it was as if plucked

تو وہ ایسا ہوگیا جیسے کٹی ہوئی کھیتی

جو (اُھو) ناڙ وانگر ٿي پيو

68:21

فَتَنَادَوۡاْ مُصۡبِحِينَ

And they cried out one unto another in the morning

جب صبح ہوئی تو وہ لوگ ایک دوسرے کو پکارنے لگے

پوءِ سويرو ھڪ ٻئي کي سڏڻ لڳا

68:22

أَنِ ٱغۡدُواْ عَلَىٰ حَرۡثِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰرِمِينَ

Saying: Run unto your field if ye would pluck (the fruit)

اگر تم کو کاٹنا ہے تو اپنی کھیتی پر سویرے ہی جا پہنچو

جيڪڏھن اوھين لاباري ڪرڻ وارا آھيو ته پوءِ پنھنجي پوک تي سويرو ھلو

68:23

فَٱنطَلَقُواْ وَهُمۡ يَتَخَٰفَتُونَ

So they went off, saying one unto another in low tones

تو وہ چل پڑے اور آپس میں چپکے چپکے کہتے جاتے تھے

پوءِ اُھي ھليا ۽ ھڪ ٻئي کي ھوريان چوڻ لڳا

68:24

أَن لَّا يَدۡخُلَنَّهَا ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكُم مِّسۡكِينࣱ‏

No needy man shall enter it to-day against you

آج یہاں تمہارے پاس کوئی فقیر نہ آنے پائے

ته (جئن) ھن (پوک) ۾ اڄ اوھان وٽ ڪو مسڪين اندر اچي نه سگھي

68:25

وَغَدَوۡاْ عَلَىٰ حَرۡدࣲ قَٰدِرِينَ

They went betimes, strong in (this) purpose

اور کوشش کے ساتھ سویرے ہی جا پہنچے (گویا کھیتی پر) قادر ہیں

۽ (پنھنجي گمان ۾) بخل (جي نيت) تي سگھارا ٿي سويرو پھتا

68:26

فَلَمَّا رَأَوۡهَا قَالُوٓاْ إِنَّا لَضَآلُّونَ

But when they saw it, they said: Lo! we are in error

جب باغ کو دیکھا تو (ویران) کہنے لگے کہ ہم رستہ بھول گئے ہیں

پوءِ جنھن مھل اُن (پوک) کي ڏٺائون (ته) چيائون ته بيشڪ اسين رستو ڀليل آھيون

68:27

بَلۡ نَحۡنُ مَحۡرُومُونَ

Nay, but we are desolate

نہیں بلکہ ہم (برگشتہ نصیب) بےنصیب ہیں

(نه نه!) بلڪ اسين بي نصيب (ٿيل) آھيون

68:28

قَالَ أَوۡسَطُهُمۡ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ لَوۡلَا تُسَبِّحُونَ

The best among them said: Said I not unto you: Why glorify ye not (Allah)

ایک جو اُن میں فرزانہ تھا بولا کہ کیا میں نے تم سے نہیں کہا تھا کہ تم تسبیح کیوں نہیں کرتے؟

سندن چڱي (مڙس) چيو ته اوھان کي نه چيو ھومِ ڇا ته الله جي پاڪائي ڇونه ٿا بيان ڪريو؟

68:29

قَالُواْ سُبۡحَٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ

They said: Glorified be our Lord! Lo! we have been wrong-doers

(تب) وہ کہنے لگے کہ ہمارا پروردگار پاک ہے بےشک ہم ہی قصوروار تھے

چيائون ته (اسين) پنھنجي پالڻھار جي پاڪائي بيان ڪريون ٿا ۽ بيشڪ (انھي نيت ڪري) ظالم ھواسون

68:30

فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲ يَتَلَٰوَمُونَ

Then some of them drew near unto others, self-reproaching

پھر لگے ایک دوسرے کو رو در رو ملامت کرنے

پوءِ ھڪ ٻئي کي ملامت ڪندڙ ٿي ھڪڙن ٻـين ڏانھن مھاڙ ڪئي

68:31

قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَٰغِينَ

They said: Alas for us! In truth we were outrageous

کہنے لگے ہائے شامت ہم ہی حد سے بڑھ گئے تھے

چوڻ لڳا ته ويل اسان لاءِ بيشڪ اسين حد کان لنگھندڙ ھواسون

68:32

عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبۡدِلَنَا خَيۡرࣰ ا مِّنۡهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ

It may be that our Lord will give us better than this in place thereof. Lo! we beseech our Lord

امید ہے کہ ہمارا پروردگار اس کے بدلے میں ہمیں اس سے بہتر باغ عنایت کرے ہم اپنے پروردگار کی طرف سے رجوع لاتے ہیں

مانَ اسان جو پالڻھار اسان کي ھن کان ڀلو (ٻيو باغ) بدلو ڏئي بيشڪ اسين پنھنجي پالڻھار ڏانھن اُميد رکندڙ آھيون

68:33

كَذَٰلِكَ ٱلۡعَذَابُۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ

Such was the punishment. And verily the punishment of the Hereafter is greater if they did but know

(دیکھو) عذاب یوں ہوتا ہے۔ اور آخرت کا عذاب اس سے کہیں بڑھ کر ہے۔ کاش! یہ لوگ جانتے ہوتے

ائين ئي آفت (پوڻي) آھي، ۽ بيشڪ آخرت جو عذاب تمام وڏو آھي، ارمان! جيڪڏھن سمجھن ھا

68:34

إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ

Lo! for those who keep from evil are gardens of bliss with their Lord

پرہیزگاروں کے لئے ان کے پروردگار کے ہاں نعمت کے باغ ہیں

بيشڪ پرھيزگارن لاءِ سندن پالڻھار وٽ نعمت جا باغ آھن

68:35

أَفَنَجۡعَلُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ كَٱلۡمُجۡرِمِينَ

Shall We then treat those who have surrendered as We treat the guilty

کیا ہم فرمانبرداروں کو نافرمانوں کی طرف (نعمتوں سے) محروم کردیں گے؟

مسلمانن کي گنھگارن جھڙو ڪنداسون ڇا؟

68:36

مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ

What aileth you? How foolishly ye judge

تمہیں کیا ہوگیا ہے کیسی تجویزیں کرتے ہو؟

اوھان کي ڇا ٿيو آھي؟ ڪھڙو ٺھراءُ ٿا ڪيو؟

68:37

أَمۡ لَكُمۡ كِتَٰبࣱ فِيهِ تَدۡرُسُونَ

Or have ye a scripture wherein ye learn

کیا تمہارے پاس کوئی کتاب ہے جس میں (یہ) پڑھتے ہو

اوھان وٽ ڪو ڪتاب آھي ڇا جنھن ۾ (ھيءَ ڳالھ) پڙھندا آھيو

68:38

إِنَّ لَكُمۡ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ

That ye shall indeed have all that ye choose

کہ جو چیز تم پسند کرو گے وہ تم کو ضرور ملے گی

ته بيشڪ جيڪي اوھين پسند ڪندا آھيو سو آخرت ۾ اوھان لاءِ ھوندو

68:39

أَمۡ لَكُمۡ أَيۡمَٰنٌ عَلَيۡنَا بَٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّ لَكُمۡ لَمَا تَحۡكُمُونَ

Or have ye a covenant on oath from Us that reacheth to the Day of Judgment, that yours shall be all that ye ordain

یا تم نے ہم سے قسمیں لے رکھی ہیں جو قیامت کے دن تک چلی جائیں گی کہ جس شے کا تم حکم کرو گے وہ تمہارے لئے حاضر ہوگی

اوھان جا اسان جي ذمي (ھن ڳالھ جا) ڪي پڪا انجام ٿيل آھن ڇا جو اُنھن جو قيامت تائين حُڪم ھلندو ته بيشڪ جيڪو ٺھراءُ ڪريو ٿا سو اوھان لاءِ آھي

68:40

سَلۡهُمۡ أَيُّهُم بِذَٰلِكَ زَعِيمٌ

Ask them (O Muhammad) which of them will vouch for that

ان سے پوچھو کہ ان میں سے اس کا کون ذمہ لیتا ہے؟

(اي پيغمبر) مشرڪن کان پڇ ته انھن مان ڪير ھن (ڳالھ) جو ذمي وار آھي

68:41

أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَآءُ فَلۡيَأۡتُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ

Or have they other gods? Then let them bring their other gods if they are truthful

کیا (اس قول میں) ان کے اور بھی شریک ہیں؟ اگر یہ سچے ہیں تو اپنے شریکوں کو لا سامنے کریں

انھن (مشرڪن) کي (ھن ڳالھ ۾) ڪي شريڪ آھن ڇا؟ جيڪڏھن سچا آھن ته جڳائين ته پنھنجي شريڪن کي (مدد لاءِ) آڻين

68:42

يَوۡمَ يُكۡشَفُ عَن سَاقࣲ وَيُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ

On the day when it befalleth in earnest, and they are ordered to prostrate themselves but are not able

جس دن پنڈلی سے کپڑا اٹھا دیا جائے گا اور کفار سجدے کے لئے بلائے جائیں گے تو سجدہ نہ کرسکیں گے

جنھن ڏينھن پنّي جي تجلّي ٿيندي ۽ اُنھن کي سجدي ڏانھن سڏبو پوءِ نه ڪري سگھندا

68:43

خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةࣱۖ وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمۡ سَٰلِمُونَ

With eyes downcast, abasement stupefying them. And they had been summoned to prostrate themselves while they were yet unhurt

ان کی آنکھیں جھکی ہوئی ہوں گی اور ان پر ذلت چھا رہی ہوگی حالانکہ پہلے (اُس وقت) سجدے کے لئے بلاتے جاتے تھے جب کہ صحیح وسالم تھے

انھن جون اکيون جھڪيون ھونديون. (۽) کين خواري وٺي ويندي، ۽ بيشڪ اُنھن کي سجدي ڏانھن سڏبو ھو حالانڪ اُھي چڱا ڀلا (به) ھوا

68:44

فَذَرۡنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِۖ سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ

Leave Me (to deal) with those who give the lie to this pronouncement. We shall lead them on by steps from whence they know not

تو مجھ کو اس کلام کے جھٹلانے والوں سے سمجھ لینے دو۔ ہم ان کو آہستہ آہستہ ایسے طریق سے پکڑیں گے کہ ان کو خبر بھی نہ ہوگی

پوءِ (اي پيغمبر) مون کي ۽ انھيءَ کي جو ھن (قرآن جي) ڳالھ کي ڪوڙ ڀائيندو آھي ڇڏي ڏي، (اسين) انھن کي درجي بدرجي (اُتان دوزخ ۾) ڇڪينداسون جتان اُھي نه ڄاڻندا

68:45

وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ

Yet I bear with them, for lo! My scheme is firm

اور میں ان کو مہلت دیئے جاتا ہوں میری تدبیر قوی ہے

انھن کي مُھلت ڏيان ٿو، بيشڪ منھنجي رِٿ پڪي آھي

68:46

أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ أَجۡرࣰ ا فَهُم مِّن مَّغۡرَمࣲ مُّثۡقَلُونَ

Or dost thou (Muhammad) ask a fee from them so that they are heavily taxed

کیا تم ان سے کچھ اجر مانگتے ہو کہ ان پر تاوان کا بوجھ پڑ رہا ہے

انھن کان ڪو اجورو گھرندو آھين ڇا جنھنڪري (ان) چٽيءَ کان ڳوري بار آھن

68:47

أَمۡ عِندَهُمُ ٱلۡغَيۡبُ فَهُمۡ يَكۡتُبُونَ

Or is the Unseen theirs that they can write (thereof)

یا ان کے پاس غیب کی خبر ہے کہ (اسے) لکھتے جاتے ہیں

(يا) انھن وٽ ڪو ڳجھ (جو علم) آھي ڇا جو اھي لکندا آھن

68:48

فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلۡحُوتِ إِذۡ نَادَىٰ وَهُوَ مَكۡظُومࣱ‏

But wait thou for thy Lord's decree, and be not like him of the fish, who cried out in despair

تو اپنے پروردگار کے حکم کے انتظار میں صبر کئے رہو اور مچھلی (کا لقمہ ہونے) والے یونس کی طرح رہو نا کہ انہوں نے (خدا) کو پکارا اور وہ (غم و) غصے میں بھرے ہوئے تھے

پوءِ (تون) پنھنجي پالڻھار جي حُڪم (اچڻ) تائين صبر ڪر ۽ مڇيءَ واري (يونس) وانگر نه ھُج، جڏھن دانھن ڪيائين ۽ اُھو ڏک ۾ ڀرجي ويو ھو

68:49

لَّوۡلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعۡمَةࣱ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ مَذۡمُومࣱ‏

Had it not been that favour from his Lord had reached him he surely had been cast into the wilderness while he was reprobate

اگر تمہارے پروردگار کی مہربانی ان کی یاوری نہ کرتی تو وہ چٹیل میدان میں ڈال دیئے جاتے اور ان کا حال ابتر ہوجاتا

جيڪڏھن کيس سندس پالڻھار جي طرفان رحمت نه پھچي ھا ته ضرور سُڃ ۾ اڇليو وڃي ھا ۽ اُھو بڇڙي حال ھجي ھا

68:50

فَٱجۡتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ

But his Lord chose him and placed him among the righteous

پھر پروردگار نے ان کو برگزیدہ کرکے نیکوکاروں میں کرلیا

پوءِ سندس پالڻھار کيس نوازيو ۽ صالحن مان ڪيائينس

68:51

وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونࣱ‏

And lo! those who disbelieve would fain disconcert thee with their eyes when they hear the Reminder, and they say: Lo! he is indeed mad

اور کافر جب (یہ) نصیحت (کی کتاب) سنتے ہیں تو یوں لگتے ہیں کہ تم کو اپنی نگاہوں سے پھسلا دیں گے اور کہتے یہ تو دیوانہ ہے

۽ بيشڪ ڪافر جڏھن قرآن ٻڌندا آھن (تڏھن) توکي پنھنجن (تکين) اکين سان ٿيڙڻ تي آھن ۽ چوندا آھن ته بيشڪ ھي (پيغمبر) چريو آھي

68:52

وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرࣱ لِّلۡعَٰلَمِينَ

When it is naught else than a Reminder to creation

اور (لوگو) یہ (قرآن) اہل عالم کے لئے نصیحت ہے

۽ (حقيقت ۾) ھي (قرآن) ته جھانن لاءِ نصيحت آھي

69 Al-Haqqah The Reality الْحَآقَّةِ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

69:1

ٱلۡحَآقَّةُ

The Reality

سچ مچ ہونے والی

قيامت

69:2

مَا ٱلۡحَآقَّةُ

What is the Reality

وہ سچ مچ ہونے والی کیا ہے؟

ڇا آھي (اھا) قيامت

69:3

وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحَآقَّةُ

Ah, what will convey unto thee what the reality is

اور تم کو کیا معلوم ہے کہ سچ مچ ہونے والی کیا ہے؟

۽ ڪھڙي شيءِ توکي ڄاڻايو ته قيامت ڇا آھي؟

69:4

كَذَّبَتۡ ثَمُودُ وَعَادُۢ بِٱلۡقَارِعَةِ

(The tribes of) Thamud and A'ad disbelieved in the judgment to come

کھڑکھڑانے والی (جس) کو ثمود اور عاد (دونوں) نے جھٹلایا

ثمود ۽ عاد (قوم) قيامت کي ڪُوڙ ڄاتو

69:5

فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهۡلِكُواْ بِٱلطَّاغِيَةِ

As for Thamud, they were destroyed by the lightning

سو ثمود تو کڑک سے ہلاک کردیئے گئے

پوءِ ثمود (قوم) سي ته ھڪڙي رڙ سان ناس ڪيا ويا

69:6

وَأَمَّا عَادࣱ فَأُهۡلِكُواْ بِرِيحࣲ صَرۡصَرٍ عَاتِيَةࣲ‏

And as for A'ad, they were destroyed by a fierce roaring wind

رہے عاد تو ان کا نہایت تیز آندھی سے ستیاناس کردیا گیا

۽ عاد سي ھڪ بيحد سخت واءُ سان ناس ڪيا ويا

69:7

سَخَّرَهَا عَلَيۡهِمۡ سَبۡعَ لَيَالࣲ وَثَمَٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومࣰ اۖ فَتَرَى ٱلۡقَوۡمَ فِيهَا صَرۡعَىٰ كَأَنَّهُمۡ أَعۡجَازُ نَخۡلٍ خَاوِيَةࣲ‏

Which He imposed on them for seven long nights and eight long days so that thou mightest have seen men lying overthrown, as they were hollow trunks of palm-trees

خدا نے اس کو سات رات اور آٹھ دن لگاتار ان پر چلائے رکھا تو (اے مخاطب) تو لوگوں کو اس میں (اس طرح) ڈھئے (اور مرے) پڑے دیکھے جیسے کھجوروں کے کھوکھلے تنے

(الله) اُن (واءُ) کي ست راتيون ۽ اٺ ڏينھن لڳولڳ مٿن کڙو ڪيو پوءِ قوم کي اُن (زمين) ۾ ڪريل ڏسين ھا ڄڻ ته اُھي ڀتي کجيءَ جا ٿُڙ آھن

69:8

فَهَلۡ تَرَىٰ لَهُم مِّنۢ بَاقِيَةࣲ‏

Canst thou (O Muhammad) see any remnant of them

بھلا تو ان میں سے کسی کو بھی باقی دیکھتا ہے؟

پوءِ انھن کي ڪجھ بچيل ڏسين ٿو ڇا؟

69:9

وَجَآءَ فِرۡعَوۡنُ وَمَن قَبۡلَهُۥ وَٱلۡمُؤۡتَفِكَٰتُ بِٱلۡخَاطِئَةِ

And Pharaoh and those before him, and the communities that were destroyed, brought error

اور فرعون اور جو لوگ اس سے پہلے تھے اور وہ جو الٹی بستیوں میں رہتے تھے سب گناہ کے کام کرتے تھے

۽ فرعون ۽ جيڪي اُن کان اڳ ھوا ۽ ناس ڪيل شھرن وارا (به) گناھ (جا ڪم) ڪري آيا

69:10

فَعَصَوۡاْ رَسُولَ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَهُمۡ أَخۡذَةࣰ رَّابِيَةً

And they disobeyed the messenger of their Lord, therefor did He grip them with a tightening grip

انہوں نے اپنے پروردگار کے پیغمبر کی نافرمانی کی تو خدا نے بھی ان کو بڑا سخت پکڑا

۽ پنھنجي پالڻھار جي رسول جي نافرماني ڪيائون تنھنڪري (الله) وڏي پڪڙ سان کين پڪڙيو

69:11

إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلۡمَآءُ حَمَلۡنَٰكُمۡ فِي ٱلۡجَارِيَةِ

Lo! when the waters rose, We carried you upon the ship

جب پانی طغیانی پر آیا تو ہم نے تم (لوگوں) کو کشتی میں سوار کرلیا

بيشڪ جڏھن پاڻي حد کان لنگھي ويو (تڏھن) اسان اوھان کي ھلندڙ ٻيڙيءَ ۾ چاڙهيو

69:12

لِنَجۡعَلَهَا لَكُمۡ تَذۡكِرَةࣰ وَتَعِيَهَآ أُذُنࣱ وَٰعِيَةࣱ‏

That We might make it a memorial for you, and that remembering ears (that heard the story) might remember

تاکہ اس کو تمہارے لئے یادگار بنائیں اور یاد رکھنے والے کان اسے یاد رکھیں

ھن ڪري ته اُن (ڳالھ) کي اوھان لاءِ يادگيري ڪريون ۽ ان کي ڪو ياد رکڻ وارو ڪَنُّ ياد رکي

69:13

فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ نَفۡخَةࣱ وَٰحِدَةࣱ‏

And when the trumpet shall sound one blast

تو جب صور میں ایک (بار) پھونک مار دی جائے گی

پوءِ جڏھن صُور ۾ ھڪڙي ڦوڪ ڦوڪبي

69:14

وَحُمِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةࣰ وَٰحِدَةࣰ‏

And the earth with the mountains shall be lifted up and crushed with one crash

اور زمین اور پہاڑ دونوں اٹھا لئے جائیں گے۔ پھر ایک بارگی توڑ پھوڑ کر برابر کردیئے جائیں گے

۽ زمين ۽ جبل کنيا ويندا پوءِ ھڪ ڀيرو انھن کي ڪٽيو ويندو

69:15

فَيَوۡمَئِذࣲ وَقَعَتِ ٱلۡوَاقِعَةُ

Then, on that day will the Event befall

تو اس روز ہو پڑنے والی (یعنی قیامت) ہو پڑے گی

پوءِ اُن ڏينھن قيامت قائم ٿيندي

69:16

وَٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِيَ يَوۡمَئِذࣲ وَاهِيَةࣱ‏

And the heaven will split asunder, for that day it will be frail

اور آسمان پھٹ جائے گا تو وہ اس دن کمزور ہوگا

۽ آسمان ڦاٽندو پوءِ اُھو اُن ڏينھن ڍلو ٿيل ھوندو

69:17

وَٱلۡمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرۡجَآئِهَاۚ وَيَحۡمِلُ عَرۡشَ رَبِّكَ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَئِذࣲ ثَمَٰنِيَةࣱ‏

And the angels will be on the sides thereof, and eight will uphold the Throne of thy Lord that day, above them

اور فرشتے اس کے کناروں پر (اُتر آئیں گے) اور تمہارے پروردگار کے عرش کو اس روز آٹھ فرشتے اپنے سروں پر اُٹھائے ہوں گے

۽ ملائڪ آسمان جي ڪنارن تي ھوندا، ۽ تنھنجي پالڻھار جو تخت اُن ڏينھن اٺ ملائڪ پنھنجي مٿان کڻندا

69:18

يَوۡمَئِذࣲ تُعۡرَضُونَ لَا تَخۡفَىٰ مِنكُمۡ خَافِيَةࣱ‏

On that day ye will be exposed; not a secret of you will be hidden

اس روز تم (سب لوگوں کے سامنے) پیش کئے جاؤ گے اور تمہاری کوئی پوشیدہ بات چھپی نہ رہے گی

اُن ڏينھن اوھان کي (الله جي) آڏو ڪيو ويندو اوھان جي ڪا ڳالھ ڳجھي لڪي نه رھندي

69:19

فَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقۡرَءُواْ كِتَٰبِيَهۡ

Then, as for him who is given his record in his right hand, he will say: Take, read my book

تو جس کا (اعمال) نامہ اس کے داہنے ہاتھ میں دیا جائے گا وہ (دوسروں سے) کہے گا کہ لیجیئے میرا نامہ (اعمال) پڑھیئے

پوءِ جنھن کي سندس اعمالنامون سندس سڄي ھٿ ۾ ڏنو ويو سو چوندو ته وٺو منھنجو اعمالنامو پڙھو

69:20

إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَٰقٍ حِسَابِيَهۡ

Surely I knew that I should have to meet my reckoning

مجھے یقین تھا کہ مجھ کو میرا حساب (کتاب) ضرور ملے گا

بيشڪ مون يقين رکيو ھو ته آءٌ پنھنجي حساب کي پھچندس

69:21

فَهُوَ فِي عِيشَةࣲ رَّاضِيَةࣲ‏

Then he will be in blissful state

پس وہ (شخص) من مانے عیش میں ہوگا

اُھو چڱي گذران ۾ ھوندو

69:22

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةࣲ‏

In a high garden

(یعنی) اونچے (اونچے محلوں) کے باغ میں

مٿاھين بھشت ۾

69:23

قُطُوفُهَا دَانِيَةࣱ‏

Whereof the clusters are in easy reach

جن کے میوے جھکے ہوئے ہوں گے

جنھن جا ميوا ويجھا ھوندا

69:24

كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَآ أَسۡلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡأَيَّامِ ٱلۡخَالِيَةِ

(And it will be said unto those therein): Eat and drink at ease for that which ye sent on before you in past days

جو (عمل) تم ایام گزشتہ میں آگے بھیج چکے ہو اس کے صلے میں مزے سے کھاؤ اور پیو

(چئبن ته) وڻنديءَ تي کائو ۽ پيئو انھيءَ ڪري جو گذريل ڏينھن ۾ اڳي موڪليو ھيؤ

69:25

وَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي لَمۡ أُوتَ كِتَٰبِيَهۡ

But as for him who is given his record in his left hand, he will say: Oh, would that I had not been given my book

اور جس کا نامہ (اعمال) اس کے بائیں ہاتھ میں یاد جائے گا وہ کہے گا اے کاش مجھ کو میرا (اعمال) نامہ نہ دیا جاتا

۽ جنھن کي سندس اعمالنامون سندس کٻي ھٿ ۾ ڏنو ويو، سو چوندو ھاءِ ارمان جيڪر منھنجو اعمالنامون مون کي نه ملي ھا

69:26

وَلَمۡ أَدۡرِ مَا حِسَابِيَهۡ

And knew not what my reckoning

اور مجھے معلوم نہ ہو کہ میرا حساب کیا ہے

نه ڄاڻان ھا ته منھنجو حساب ڇا آھي؟

69:27

يَٰلَيۡتَهَا كَانَتِ ٱلۡقَاضِيَةَ

Oh, would that it had been death

اے کاش موت (ابد الاآباد کے لئے میرا کام) تمام کرچکی ہوتی

ھاءِ ارمان جيڪر موت نبيريندڙ ھجي ھا

69:28

مَآ أَغۡنَىٰ عَنِّي مَالِيَهۡۜ

My wealth hath not availed me

(آج) میرا مال میرے کچھ بھی کام بھی نہ آیا

منھنجي مال مون کي (ڪو) فائدو نه ڏنو

69:29

هَلَكَ عَنِّي سُلۡطَٰنِيَهۡ

My power hath gone from me

(ہائے) میری سلطنت خاک میں مل گئی

مون کان منھنجي بادشاھت چٽ ٿي

69:30

خُذُوهُ فَغُلُّوهُ

(It will be said): Take him and fetter him

(حکم ہوگا کہ) اسے پکڑ لو اور طوق پہنا دو

(ملائڪن کي چئبو ته) پڪڙيوس پوءِ ڳچيءَ ۾ ڳٽ ٻڌوس

69:31

ثُمَّ ٱلۡجَحِيمَ صَلُّوهُ

And then expose him to hell-fire

پھر دوزخ کی آگ میں جھونک دو

وري دوزخ ۾ وجھوس

69:32

ثُمَّ فِي سِلۡسِلَةࣲ ذَرۡعُهَا سَبۡعُونَ ذِرَاعࣰ ا فَٱسۡلُكُوهُ

And then insert him in a chain whereof the length is seventy cubits

پھر زنجیر سے جس کی ناپ ستر گز ہے جکڑ دو

وري اھڙي زنجير ۾ قابو ڪريوس جنھن جي ڊيگھ ستر گز ھجي

69:33

إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ ٱلۡعَظِيمِ

Lo! He used not to believe in Allah the Tremendous

یہ نہ تو خدائے جل شانہ پر ایمان لاتا تھا

ڇو ته اُھو (ماڻھو) الله وڏي کي نه مڃيندو ھو

69:34

وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ

And urged not on the feeding of the wretched

اور نہ فقیر کے کھانا کھلانے پر آمادہ کرتا تھا

۽ نڪي (ٻـين کي) مسڪينن جي کارائڻ تي تاڪيد ڪندو ھو

69:35

فَلَيۡسَ لَهُ ٱلۡيَوۡمَ هَٰهُنَا حَمِيمࣱ‏

Therefor hath he no lover here this day

سو آج اس کا بھی یہاں کوئی دوستدار نہیں

تنھنڪري اُن جو اڄ ھت ڪو دوست ڪونھي

69:36

وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنۡ غِسۡلِينࣲ‏

Nor any food save filth

اور نہ پیپ کے سوا (اس کے لئے) کھانا ہے

۽ نڪي اُن جو ڦٽن جي روڳ کانسواءِ ٻيو ڪو کاڌو آھي

69:37

لَّا يَأۡكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلۡخَٰطِـُٔونَ

Which none but sinners eat

جس کو گنہگاروں کے سوا کوئی نہیں کھائے گا

(جو) ڏوھارين کانسواءِ (ٻيو) ڪو ان کي نه کارائيندو

69:38

فَلَآ أُقۡسِمُ بِمَا تُبۡصِرُونَ

But nay! I swear by all that ye see

تو ہم کو ان چیزوں کی قسم جو تم کو نظر آتی ہیں

پوءِ جيڪي ڏسو ٿا اُن جو قسم کڻان ٿو

69:39

وَمَا لَا تُبۡصِرُونَ

And all that ye see not

اور ان کی جو نظر میں نہیں آتیں

۽ جيڪي نه ٿا ڏسو تنھن جو (به)

69:40

إِنَّهُۥ لَقَوۡلُ رَسُولࣲ كَرِيمࣲ‏

That it is indeed the speech of an illustrious messenger

کہ یہ (قرآن) فرشتہٴ عالی مقام کی زبان کا پیغام ہے

ته بيشڪ ھي (قرآن) ھڪ سڳوري قاصد جو سنيھو آھي

69:41

وَمَا هُوَ بِقَوۡلِ شَاعِرࣲۚ قَلِيلࣰ ا مَّا تُؤۡمِنُونَ

It is not poet's speech – little is it that ye believe

اور یہ کسی شاعر کا کلام نہیں۔ مگر تم لوگ بہت ہی کم ایمان لاتے ہو

۽ اُھو ڪنھن شاعر جو ڪلام نه آھي، اوھين ٿورڙو يقين رکو ٿا

69:42

وَلَا بِقَوۡلِ كَاهِنࣲۚ قَلِيلࣰ ا مَّا تَذَكَّرُونَ

Nor diviner's speech – little is it that ye remember

اور نہ کسی کاہن کے مزخرفات ہیں۔ لیکن تم لوگ بہت ہی کم فکر کرتے ہو

۽ نڪي ڪنھن ڳجھ بڪندڙ جو ڪلام آھي، ٿوري نصيحت وٺو ٿا

69:43

تَنزِيلࣱ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

It is a revelation from the Lord of the Worlds

(یہ تو) پروردگار عالم کا اُتارا (ہوا) ہے

(ھيءُ) جھانن جي پالڻھار کان نازل ٿيل آھي

69:44

وَلَوۡ تَقَوَّلَ عَلَيۡنَا بَعۡضَ ٱلۡأَقَاوِيلِ

And if he had invented false sayings concerning Us

اگر یہ پیغمبر ہماری نسبت کوئی بات جھوٹ بنا لاتے

۽ جيڪڏھن (پيغمبر) اسان تي ڪي ڳالھيون (پاڻون) ٺاھي ھا

69:45

لَأَخَذۡنَا مِنۡهُ بِٱلۡيَمِينِ

We assuredly had taken him by the right hand

تو ہم ان کا داہنا ہاتھ پکڑ لیتے

ته ضرور سڄي ھٿ کان کيس پڪڙيون ھا

69:46

ثُمَّ لَقَطَعۡنَا مِنۡهُ ٱلۡوَتِينَ

And then severed his life-artery

پھر ان کی رگ گردن کاٹ ڈالتے

وري سندس دل جي رڳ وڍي ڇڏيون ھا

69:47

فَمَا مِنكُم مِّنۡ أَحَدٍ عَنۡهُ حَٰجِزِينَ

And not one of you could have held Us off from him

پھر تم میں سے کوئی (ہمیں) اس سے روکنے والا نہ ہوتا

پوءِ اوھان مان ڪو ھڪڙو (اسان جي عذاب کي) کانئس جھلڻ وارو نه آھي

69:48

وَإِنَّهُۥ لَتَذۡكِرَةࣱ لِّلۡمُتَّقِينَ

And lo! it is a warrant unto those who ward off (evil)

اور یہ (کتاب) تو پرہیزگاروں کے لئے نصیحت ہے

۽ بيشڪ ھي (قرآن) پرھيزگارن لاءِ نصيحت آھي

69:49

وَإِنَّا لَنَعۡلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ

And lo! We know that some among you will deny (it)

اور ہم جانتے ہیں کہ تم میں سے بعض اس کو جھٹلانے والے ہیں

۽ بيشڪ اسين ڄاڻون ٿا ته ڪي اوھان مان ڪوڙ ڀانئيندڙ آھن

69:50

وَإِنَّهُۥ لَحَسۡرَةٌ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ

And lo! it is indeed an anguish for the disbelievers

نیز یہ کافروں کے لئے (موجب) حسرت ہے

۽ بيشڪ ھي (قرآن) ڪافرن لاءِ ارمان (جو سبب) آھي

69:51

وَإِنَّهُۥ لَحَقُّ ٱلۡيَقِينِ

And lo! it is absolute truth

اور کچھ شک نہیں کہ یہ برحق قابل یقین ہے

۽ بيشڪ ھي (قرآن) پورو سَچو آھي

69:52

فَسَبِّحۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلۡعَظِيمِ

So glorify the name of thy Tremendous Lord

سو تم اپنے پروردگار عزوجل کے نام کی تنزیہ کرتے رہو

تنھنڪري تون پنھنجي وڏي پالڻھار جي نالي کي پاڪائيءَ سان ياد ڪر

70 Al-Ma'arij The Ascending Stairways الْمَعَارِجِ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

70:1

سَأَلَ سَآئِلُۢ بِعَذَابࣲ وَاقِعࣲ‏

A questioner questioned concerning the doom about to fall

ایک طلب کرنے والے نے عذاب طلب کیا جو نازل ہو کر رہے گا

ھڪ سوال ڪندڙ ڪافرن تي پوندڙ عذاب جو سوال ڪيو

70:2

لِّلۡكَٰفِرِينَ لَيۡسَ لَهُۥ دَافِعࣱ‏

Upon the disbelievers, which none can repel

(یعنی) کافروں پر (اور) کوئی اس کو ٹال نہ سکے گا

جنھن کي ڪو ھٽائڻ وارو نه آھي

70:3

مِّنَ ٱللَّهِ ذِي ٱلۡمَعَارِجِ

From Allah, Lord of the Ascending Stairways

(اور وہ) خدائے صاحب درجات کی طرف سے (نازل ہوگا)

جو وڏن مرتبن واري الله جي طرف کان (پوندڙ) آھي

70:4

تَعۡرُجُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمࣲ كَانَ مِقۡدَارُهُۥ خَمۡسِينَ أَلۡفَ سَنَةࣲ‏

(Whereby) the angels and the Spirit ascend unto Him in a Day whereof the span is fifty thousand years

جس کی طرف روح (الامین) اور فرشتے پڑھتے ہیں (اور) اس روز (نازل ہوگا) جس کا اندازہ پچاس ہزار برس کا ہوگا

جنھن ڏينھن جي ڊيگھ پنجاھ ھزار ورھيه آھي تنھن ۾ ملائڪ ۽ جبرئيل الله ڏانھن چڙھندا

70:5

فَٱصۡبِرۡ صَبۡرࣰ ا جَمِيلًا

But be patient (O Muhammad) with a patience fair to see

(تو تم کافروں کی باتوں کو) قوت کے ساتھ برداشت کرتے رہو

تنھنڪري تون چڱو صبر ڪر

70:6

إِنَّهُمۡ يَرَوۡنَهُۥ بَعِيدࣰ ا

Lo! they behold it afar off

وہ ان لوگوں کی نگاہ میں دور ہے

ڇوته ڪافر انھيءَ (ڏينھن) کي پري ڏسن ٿا

70:7

وَنَرَىٰهُ قَرِيبࣰ ا

While we behold it nigh

اور ہماری نظر میں نزدیک

۽ اسين اُن کي ويجھو ٿا ڏسون

70:8

يَوۡمَ تَكُونُ ٱلسَّمَآءُ كَٱلۡمُهۡلِ

The day when the sky will become as molten copper

جس دن آسمان ایسا ہو جائے گا جیسے پگھلا ہوا تانبا

جنھن ڏينھن آسمان پگھريل ٽامي وانگر ٿيندو

70:9

وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ

And the hills become as flakes of wool

اور پہاڑ (ایسے) جیسے (دھنکی ہوئی) رنگین اون

۽ جبل رڱيل اُن جان ٿيندا

70:10

وَلَا يَسۡـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمࣰ ا

And no familiar friend will ask a question of his friend

اور کوئی دوست کسی دوست کا پرسان نہ ہوگا

۽ ڪو مائٽ ڪنھن ٻئي مائٽ کان نه پڇندو

70:11

يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۭ بِبَنِيهِ

Though they will be given sight of them. The guilty man will long to be able to ransom himself from the punishment of that day at the price of his children

ایک دوسرے کو سامنے دیکھ رہے ہوں گے (اس روز) گنہگار خواہش کرے گا کہ کسی طرح اس دن کے عذاب کے بدلے میں (سب کچھ) دے دے یعنی اپنے بیٹے

(توڙي جو) اُھي کين ڏسڻ ۾ ايندا، گنھگار گھرندو ته جيڪر اُن ڏينھن جي عذاب جي بدران پنھنجا پُٽ بدلو ڏئي

70:12

وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ

And his spouse and his brother

اور اپنی بیوی اور اپنے بھائی

۽ پنھنجي زال ۽ پنھنجو ڀاءُ (به)

70:13

وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِي تُـٔۡوِيهِ

And his kin that harboured him

اور اپنا خاندان جس میں وہ رہتا تھا

۽ پنھنجو اُھو سارو قبيلو (به) جنھن کيس ٽڪايو ٿي

70:14

وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعࣰ ا ثُمَّ يُنجِيهِ

And all that are in the earth, if then it might deliver him

اور جتنے آدمی زمین میں ہیں (غرض) سب (کچھ دے دے) اور اپنے تئیں عذاب سے چھڑا لے

۽ اُھو (به) جيڪي سڀئي زمين ۾ آھي پوءِ سندس اھو (بدلو ڏيڻ) ڇڏائيس

70:15

كَلَّآۖ إِنَّهَا لَظَىٰ

But nay! for lo! it is the fire of hell

(لیکن) ایسا ہرگز نہیں ہوگا وہ بھڑکتی ہوئی آگ ہے

ائين نه آھي، بيشڪ اِھو (دوزخ) الانبن واري باھ آھي

70:16

نَزَّاعَةࣰ لِّلشَّوَىٰ

Eager to roast

کھال ادھیڑ ڈالنے والی

مَٿي جي کَل کي ڇڪيندڙ آھي

70:17

تَدۡعُواْ مَنۡ أَدۡبَرَ وَتَوَلَّىٰ

It calleth him who turned and fled (from truth)

ان لوگوں کو اپنی طرف بلائے گی جنہوں نے (دین حق سے) اعراض کیا

جيڪو (خدا کان) پٺيرو ٿيو ۽ منھن موڙيائين تنھنکي سڏي ٿي

70:18

وَجَمَعَ فَأَوۡعَىٰٓ

And hoarded (wealth) and withheld it

اور (مال) جمع کیا اور بند کر رکھا

۽ (مال) گڏ ڪيائين پوءِ سانڀيائين

70:19

۞إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا

Lo! man was created anxious

کچھ شک نہیں کہ انسان کم حوصلہ پیدا ہوا ہے

بيشڪ ماڻھو حرص وارو پيدا ٿيل آھي

70:20

إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعࣰ ا

Fretful when evil befalleth him

جب اسے تکلیف پہنچتی ہے تو گھبرا اٹھتا ہے

جڏھن (ڪو) ڏُک پھچندو اٿس (ته) دانھون ڪندو آھي

70:21

وَإِذَا مَسَّهُ ٱلۡخَيۡرُ مَنُوعًا

And, when good befalleth him, grudging

اور جب آسائش حاصل ہوتی ہے تو بخیل بن جاتا ہے

۽ جڏھن ڪو سُک پھچندو اٿس (ته) ڪنجوس ٿيندو آھي

70:22

إِلَّا ٱلۡمُصَلِّينَ

Save worshippers

مگر نماز گزار

پر (اُھي) نمازي (نه)

70:23

ٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ دَآئِمُونَ

Who are constant at their worship

جو نماز کا التزام رکھتے (اور بلاناغہ پڑھتے) ہیں

جيڪي پنھنجي نماز تي ھميشه پورا آھن

70:24

وَٱلَّذِينَ فِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقࣱّ مَّعۡلُومࣱ‏

And in whose wealth there is a right acknowledged

اور جن کے مال میں حصہ مقرر ہے

۽ اُھي (به) جن جي مالن ۾ (خداءَ جو) حصّو مقرر ٿيل آھي

70:25

لِّلسَّآئِلِ وَٱلۡمَحۡرُومِ

For the beggar and the destitute

(یعنی) مانگنے والے کا۔ اور نہ مانگے والے والا کا

سوال ڪندڙ ۽ نه سوال ڪندڙن لاءِ

70:26

وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ

And those who believe in the Day of Judgment

اور جو روز جزا کو سچ سمجھتے ہیں

۽ اُھي جيڪي قيامت جي ڏينھن جو يقين رکندا آھن

70:27

وَٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ

And those who are fearful of their Lord's doom

اور جو اپنے پروردگار کے عذاب سے خوف رکھتے ہیں

۽ اُھي جيڪي پنھنجي پالڻھار جي عذاب کان ڊڄڻ وارا آھن

70:28

إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمۡ غَيۡرُ مَأۡمُونࣲ‏

Lo! the doom of their Lord is that before which none can feel secure

بےشک ان کے پروردگار کا عذاب ہے ہی ایسا کہ اس سے بےخوف نہ ہوا جائے

بيشڪ سندس پالڻھار جو عذاب (اھڙو آھي) جنھن کان بچي نه سگھبو

70:29

وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِفُرُوجِهِمۡ حَٰفِظُونَ

And those who preserve their chastity

اور جو اپنی شرمگاہوں کی حفاظت کرتے ہیں

۽ اُھي جيڪي پنھنجين اگھڙن کي نگاھ رکڻ وارا آھن

70:30

إِلَّا عَلَىٰٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَإِنَّهُمۡ غَيۡرُ مَلُومِينَ

Save with their wives and those whom their right hands possess, for thus they are not blameworthy

مگر اپنی بیویوں یا لونڈیوں سے کہ (ان کے پاس جانے پر) انہیں کچھ ملامت نہیں

پنھنجين زالن يا پنھنجين ٻانھين کانسواءِ پوءِ بيشڪ اُھي ملامت وارا نه آھن

70:31

فَمَنِ ٱبۡتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡعَادُونَ

But whoso seeketh more than that, those are they who are transgressors

اور جو لوگ ان کے سوا اور کے خواستگار ہوں وہ حد سے نکل جانے والے ہیں

پوءِ جيڪي اُن کانسواءِ (ٻي ڳالھ) طلبيندا سي ئي حد کان لنگھڻ وارا آھن

70:32

وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِأَمَٰنَٰتِهِمۡ وَعَهۡدِهِمۡ رَٰعُونَ

And those who keep their pledges and their covenant

اور جو اپنی امانتوں اور اقراروں کا پاس کرتے ہیں

۽ اُھي جيڪي پنھنجين امانتن کي ۽ پنھنجن انجامن کي پوري ڪرڻ وارا آھن

70:33

وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ

And those who stand by their testimony

اور جو اپنی شہادتوں پر قائم رہتے ہیں

۽ اُھي جيڪي پنھنجين شاھدين تي قائم آھن

70:34

وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ

And those who are attentive at their worship

اور جو اپنی نماز کی خبر رکھتے ہیں

۽ اُھي جيڪي پنھنجي نماز جي سنڀال ڪندڙ آھن

70:35

أُوْلَٰٓئِكَ فِي جَنَّٰتࣲ مُّكۡرَمُونَ

These will dwell in Gardens, honoured

یہی لوگ باغہائے بہشت میں عزت واکرام سے ہوں گے

اُھي (بھشت جي) باغن ۾ عزت سان رھندا

70:36

فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قِبَلَكَ مُهۡطِعِينَ

What aileth those who disbelieve, that they keep staring toward thee (O Muhammad), open-eyed

تو ان کافروں کو کیا ہوا ہے کہ تمہاری طرف دوڑے چلے آتے ہیں

پوءِ ڪافرن کي ڇا (ٿيو) آھي جو توڏانھن ڪنڌ کڻي ڊوڙندا آھن

70:37

عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ

On the right and on the left, in groups

(اور) دائیں بائیں سے گروہ گروہ ہو کر (جمع ہوتے جاتے ہیں)

سڄي پاسي کان ۽ کٻي پاسي کان ٽوليون ٽوليون ٿي

70:38

أَيَطۡمَعُ كُلُّ ٱمۡرِيࣲٕ مِّنۡهُمۡ أَن يُدۡخَلَ جَنَّةَ نَعِيمࣲ‏

Doth every man among them hope to enter the Garden of Delight

کیا ان میں سے ہر شخص یہ توقع رکھتا ہے کہ نعمت کے باغ میں داخل کیا جائے گا

منجھائن سڀڪو شخص نعمت واري بھشت جي گھڙڻ جي طمع ڪري ٿو ڇا؟

70:39

كَلَّآۖ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّمَّا يَعۡلَمُونَ

Nay, verily. Lo! We created them from what they know

ہرگز نہیں۔ ہم نے ان کو اس چیز سے پیدا کیا ہے جسے وہ جانتے ہیں

ائين نه آھي، بيشڪ اسان اُنھن کي اُنھيءَ شيءِ مان پيدا ڪيو آھي جنھنجي خبر اٿن

70:40

فَلَآ أُقۡسِمُ بِرَبِّ ٱلۡمَشَٰرِقِ وَٱلۡمَغَٰرِبِ إِنَّا لَقَٰدِرُونَ

But nay! I swear by the Lord of the rising-places and the setting-places of the planets that We verily are Able

ہمیں مشرقوں اور مغربوں کے مالک کی قسم کہ ہم طاقت رکھتے ہیں

پوءِ اُڀرندن ۽ اُلھندن جي پالڻھار جو قسم کڻان ٿو ته بيشڪ اسين وسوارا آھيون

70:41

عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيۡرࣰ ا مِّنۡهُمۡ وَمَا نَحۡنُ بِمَسۡبُوقِينَ

To replace them by (others) better than them. And we are not to be outrun

(یعنی) اس بات پر (قادر ہیں) کہ ان سے بہتر لوگ بدل لائیں اور ہم عاجز نہیں ہیں

ھن (ڳالھ) تي جو اُنھن کان چڱا (ٻيا) مٽائي آڻيون ۽ اسين ڪي عاجز ٿيڻ وارا نه آھيون

70:42

فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ

So let them chat and play until they meet their Day which they are promised

تو (اے پیغمبر) ان کو باطل میں پڑے رہنے اور کھیل لینے دو یہاں تک کہ جس دن کا ان سے وعدہ کیا جاتا ہے وہ ان کے سامنے آ موجود ہو

پوءِ (اي پيغمبر) انھن کي (ايسين) ٺاھ ٺاھيندو ۽ راند ڪندو ڇڏي ڏي جيسين اُھي پنھنجو اُھو ڏينھن ڏسن جنھن جو کين انجام ڏجي ٿو

70:43

يَوۡمَ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ سِرَاعࣰ ا كَأَنَّهُمۡ إِلَىٰ نُصُبࣲ يُوفِضُونَ

The day when they come forth from the graves in haste, as racing to a goal

اس دن یہ قبر سے نکل کر (اس طرح) دوڑیں گے جیسے (شکاری) شکار کے جال کی طرف دوڑتے ہیں

جنھن ڏينھن قبرن مان ڊوڙندا نڪرندا ڄڻ ته اُھي ڪنھن جھنڊي ڏانھن ڊڪن ٿا

70:44

خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةࣱۚ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ

With eyes aghast, abasement stupefying them: Such is the Day which they are promised

ان کی آنکھیں جھک رہی ہوں گی اور ذلت ان پر چھا رہی ہوگی۔ یہی وہ دن ہے جس کا ان سے وعدہ کیا جاتا تھا

ان وقت سندن اکيون جھڪيون ھونديون انھن کي خواري وٺي ويندي، اِھو اُھو ڏينھن آھي جنھن جو کين انجام ڏنو ٿي ويو

71 Nuh Noah نُوْحٍ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

71:1

إِنَّآ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦٓ أَنۡ أَنذِرۡ قَوۡمَكَ مِن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمࣱ‏

Lo! We sent Noah unto his people (saying): Warn thy people ere the painful doom come unto them

ہم نے نوحؑ کو ان کی قوم کی طرف بھیجا کہ پیشتر اس کے کہ ان پر درد دینے والا عذاب واقع ہو اپنی قوم کو ہدایت کردو

بيشڪ اسان نوح کي سندس قوم ڏانھن موڪليو ته پنھنجي قوم کي انھن وٽ ڏکوئيندڙ عذاب جي پھچڻ کان اڳ ۾ ڊيڄار

71:2

قَالَ يَٰقَوۡمِ إِنِّي لَكُمۡ نَذِيرࣱ مُّبِينٌ

He said: O my people! Lo! I am a plain warner unto you

انہوں نے کہا کہ اے قوم! میں تم کو کھلے طور پر نصیحت کرتا ہوں

چيائين ته اي منھنجي قوم بيشڪ آءٌ اوھان لاءِ پڌرو ڊيڄاريندڙ آھيان

71:3

أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱتَّقُوهُ وَأَطِيعُونِ

(Bidding you): Serve Allah and keep your duty unto Him and obey me

کہ خدا کی عبات کرو اور اس سے ڈرو اور میرا کہا مانو

ته الله جي عبادت ڪريو ۽ کانئس ڊڄو ۽ منھنجو چيو مڃيو

71:4

يَغۡفِرۡ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُؤَخِّرۡكُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلࣲ مُّسَمًّىۚ إِنَّ أَجَلَ ٱللَّهِ إِذَا جَآءَ لَا يُؤَخَّرُۚ لَوۡ كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

That He may forgive you somewhat of your sins and respite you to an appointed term. Lo! the term of Allah, when it cometh, cannot be delayed, if ye but knew

وہ تمہارے گناہ بخش دے گا اور (موت کے) وقت مقررہ تک تم کو مہلت عطا کرے گا۔ جب خدا کا مقرر کیا ہوگا وقت آجاتا ہے تو تاخیر نہیں ہوتی۔ کاش تم جانتے ہوتے

ته اوھان جا گناھ اوھان کي بخشي ۽ اوھان کي ٺھرايل وقت تائين ڍر ڏئي، بيشڪ الله جو ٺھرايل وقت ايندو (تڏھن) ان کي ڍر نه ڏبي، جيڪڏھن ڄاڻندا آھيو

71:5

قَالَ رَبِّ إِنِّي دَعَوۡتُ قَوۡمِي لَيۡلࣰ ا وَنَهَارࣰ ا

He said: My Lord! Lo! I have called unto my people night and day

جب لوگوں نے نہ مانا تو (نوحؑ نے) خدا سے عرض کی کہ پروردگار میں اپنی قوم کو رات دن بلاتا رہا

(نوح) چيو ته اي منھنجا پالڻھار بيشڪ آءٌ پنھنجي قوم کي رات ۽ ڏينھن سڏيندو رھيس

71:6

فَلَمۡ يَزِدۡهُمۡ دُعَآءِيٓ إِلَّا فِرَارࣰ ا

But all my calling doth but add to their repugnance

لیکن میرے بلانے سے وہ اور زیادہ گزیر کرتے رہے

پوءِ منھنجي سڏڻ سندن حق ۾ ڀڄڻ کانسواءِ (ٻيو) ڪي نه وڌايو

71:7

وَإِنِّي كُلَّمَا دَعَوۡتُهُمۡ لِتَغۡفِرَ لَهُمۡ جَعَلُوٓاْ أَصَٰبِعَهُمۡ فِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَٱسۡتَغۡشَوۡاْ ثِيَابَهُمۡ وَأَصَرُّواْ وَٱسۡتَكۡبَرُواْ ٱسۡتِكۡبَارࣰ ا

And lo! whenever I call unto them that Thou mayst pardon them they thrust their fingers in their ears and cover themselves with their garments and persist (in their refusal) and magnify themselves in pride

جب جب میں نے ان کو بلایا کہ (توبہ کریں اور) تو ان کو معاف فرمائے تو انہوں نے اپنے کانوں میں انگلیاں دے لیں اور کپڑے اوڑھ لئے اور اڑ گئے اور اکڑ بیٹھے

۽ بيشڪ مون جڏھن به انھن کي سڏيو ته تون انھن کي بخشين (تڏھن) پنھنجيون آڱريون پنھنجن ڪَنن ۾ وڌائون ۽ پنھنجا ڪپڙا پاڻ تي ويڙھيائون ۽ (ڪُفر تي) قائم رھيا ۽ تمام گھڻو ھٺ ڪيائون

71:8

ثُمَّ إِنِّي دَعَوۡتُهُمۡ جِهَارࣰ ا

And lo! I have called unto them aloud

پھر میں ان کو کھلے طور پر بھی بلاتا رہا

وري بيشڪ مون اُنھن کي ڏاڍيان سڏيو

71:9

ثُمَّ إِنِّيٓ أَعۡلَنتُ لَهُمۡ وَأَسۡرَرۡتُ لَهُمۡ إِسۡرَارࣰ ا

And lo! I have made public proclamation unto them, and I have appealed to them in private

اور ظاہر اور پوشیدہ ہر طرح سمجھاتا رہا

وري بيشڪ مون انھن کي ظاھر ظھور چيو ۽ انھن کي ڳجھي طرح (به) چيم

71:10

فَقُلۡتُ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ إِنَّهُۥ كَانَ غَفَّارࣰ ا

And I have said: Seek pardon of your Lord. Lo! He was ever Forgiving

اور کہا کہ اپنے پروردگار سے معافی مانگو کہ وہ بڑا معاف کرنے والا ہے

پوءِ چيم ته پنھنجي پالڻھار کان بخشش گھرو، ڇوته اُھو بخشڻھار آھي

71:11

يُرۡسِلِ ٱلسَّمَآءَ عَلَيۡكُم مِّدۡرَارࣰ ا

He will let loose the sky for you in plenteous rain

وہ تم پر آسمان سے لگاتار مینہ برسائے گا

ته گھڻو وسندڙ مينھن اوھان تي لڳولڳ وسائي

71:12

وَيُمۡدِدۡكُم بِأَمۡوَٰلࣲ وَبَنِينَ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ جَنَّٰتࣲ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ أَنۡهَٰرࣰ ا

And will help you with wealth and sons, and will assign unto you Gardens and will assign unto you rivers

اور مال اور بیٹوں سے تمہاری مدد فرمائے گا اور تمہیں باغ عطا کرے گا اور ان میں تمہارے لئے نہریں بہا دے گا

۽ اوھان کي مال ۽ پٽ گھڻا ڏئي ۽ اوھان کي باغ ڏئي ۽ اوھان کي نَھرون بڻائي ڏي

71:13

مَّا لَكُمۡ لَا تَرۡجُونَ لِلَّهِ وَقَارࣰ ا

What aileth you that ye hope not toward Allah for dignity

تم کو کیا ہوا ہے کہ تم خدا کی عظمت کا اعتقاد نہیں رکھتے

اوھان کي ڇا (ٿيو) آھي جو الله جي وڏائي جو ويساھ نه ٿا رکو

71:14

وَقَدۡ خَلَقَكُمۡ أَطۡوَارًا

When He created you by (divers) stages

حالانکہ اس نے تم کو طرح طرح (کی حالتوں) کا پیدا کیا ہے

حالانڪ اوھان کي قسمن قسمن ۾ بڻايائين

71:15

أَلَمۡ تَرَوۡاْ كَيۡفَ خَلَقَ ٱللَّهُ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتࣲ طِبَاقࣰ ا

See ye not how Allah hath created seven heavens in harmony

کیا تم نے نہیں دیکھا کہ خدا نے سات آسمان کیسے اوپر تلے بنائے ہیں

نه ڏسندا آھيو ڇا ته الله ڪيئن ستن آسمانن کي طبقا طبقا بڻايو

71:16

وَجَعَلَ ٱلۡقَمَرَ فِيهِنَّ نُورࣰ ا وَجَعَلَ ٱلشَّمۡسَ سِرَاجࣰ ا

And hath made the moon a light therein, and made the sun a lamp

اور چاند کو ان میں (زمین کا) نور بنایا ہے اور سورج کو چراغ ٹھہرایا ہے

۽ انھن ۾ چنڊ کي روشن ڪيائين ۽ سج کي (چمڪندڙ) ڏيئو ڪيائين

71:17

وَٱللَّهُ أَنۢبَتَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ نَبَاتࣰ ا

And Allah hath caused you to grow as a growth from the earth

اور خدا ہی نے تم کو زمین سے پیدا کیا ہے

۽ الله اوھان کي زمين منجھان ھڪڙي ڄمائڻ طرح ڄمايو

71:18

ثُمَّ يُعِيدُكُمۡ فِيهَا وَيُخۡرِجُكُمۡ إِخۡرَاجࣰ ا

And afterward He maketh you return thereto, and He will bring you forth again, a (new) forthbringing

پھر اسی میں تمہیں لوٹا دے گا اور (اسی سے) تم کو نکال کھڑا کرے گا

وري اوھان کي زمين ۾ موٽائي نيندو ۽ وري اوھان کي پوري طرح ٻاھر ڪڍندو

71:19

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ بِسَاطࣰ ا

And Allah hath made the earth a wide expanse for you

اور خدا ہی نے زمین کو تمہارے لئے فرش بنایا

۽ الله اوھان لاءِ زمين کي وڇاڻو بڻايو

71:20

لِّتَسۡلُكُواْ مِنۡهَا سُبُلࣰ ا فِجَاجࣰ ا

That ye may thread the valley-ways thereof

تاکہ اس کے بڑے بڑے کشادہ رستوں میں چلو پھرو

ته اُن ۾ ويڪرين واٽن سان ھلو

71:21

قَالَ نُوحࣱ رَّبِّ إِنَّهُمۡ عَصَوۡنِي وَٱتَّبَعُواْ مَن لَّمۡ يَزِدۡهُ مَالُهُۥ وَوَلَدُهُۥٓ إِلَّا خَسَارࣰ ا

Noah said: My Lord! Lo! they have disobeyed me and followed one whose wealth and children increase him in naught save ruin

(اس کے بعد) نوح نے عرض کی کہ میرے پروردگار! یہ لوگ میرے کہنے پر نہیں چلے اور ایسوں کے تابع ہوئے جن کو ان کے مال اور اولاد نے نقصان کے سوا کچھ فائدہ نہیں دیا

نوح چيو ته اي منھنجا پالڻھار بيشڪ انھن منھنجو چيو نه مڃيو ۽ اُنھن جي پويان لڳا جن جي حق ۾ سندن مال ۽ سندن اولاد ڇيئي کانسواءِ (ٻيو) ڪي نه وڌايو

71:22

وَمَكَرُواْ مَكۡرࣰ ا كُبَّارࣰ ا

And they have plotted a mighty plot

اور وہ بڑی بڑی چالیں چلے

۽ انھن تمام وڏو فريب پکيڙيو

71:23

وَقَالُواْ لَا تَذَرُنَّ ءَالِهَتَكُمۡ وَلَا تَذَرُنَّ وَدࣰّ ا وَلَا سُوَاعࣰ ا وَلَا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسۡرࣰ ا

And they have said: Forsake not your gods. Forsake not Wadd, nor Suwa', nor Yaghuth and Ya'uq and Nasr

اور کہنے لگے کہ اپنے معبودوں کو ہرگز نہ چھوڑنا اور ود اور سواع اور یغوث اور یعقوب اور نسر کو کبھی ترک نہ کرنا

۽ چيائون ته پنھنجن بُتن کي ڪڏھن نه ڇڏيو ۽ نڪي وَد ۽ نڪي سُوَاع ۽ نڪي يَغُوث ۽ يَعُوق ۽ نَسۡر کي ڇڏيو

71:24

وَقَدۡ أَضَلُّواْ كَثِيرࣰ اۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا ضَلَٰلࣰ ا

And they have led many astray, and Thou increasest the wrong-doers in naught save error

(پروردگار) انہوں نے بہت لوگوں کو گمراہ کردیا ہے۔ تو تُو ان کو اور گمراہ کردے

۽ بيشڪ گھڻن کي گمراھ ڪيائون، ۽ (اي الله) ظالمن کي گمراھيءَ کانسواءِ (ٻيو) ڪي وڌيڪ نه ڏي

71:25

مِّمَّا خَطِيٓـَٰٔتِهِمۡ أُغۡرِقُواْ فَأُدۡخِلُواْ نَارࣰ ا فَلَمۡ يَجِدُواْ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ أَنصَارࣰ ا

Because of their sins they were drowned, then made to enter a Fire. And they found they had no helpers in place of Allah

(آخر) وہ اپنے گناہوں کے سبب پہلے غرقاب کردیئے گئے پھر آگ میں ڈال دیئے گئے۔ تو انہوں نے خدا کے سوا کسی کو اپنا مددگار نہ پایا

انھن کي سندن گناھن جي سبب ڪري ٻوڙيو ويو وري انھن کي باھ ۾ داخل ڪيو ويو، پوءِ الله کانسواءِ (ٻيو) ڪو پاڻ لاءِ مددگار نه لڌائون

71:26

وَقَالَ نُوحࣱ رَّبِّ لَا تَذَرۡ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ دَيَّارًا

And Noah said: My Lord! Leave not one of the disbelievers in the land

اور (پھر) نوحؑ نے (یہ) دعا کی کہ میرے پروردگار اگر کسی کافر کو روئے زمین پر بسا نہ رہنے دے

۽ نُوح چيو ته اي منھنجا پالڻھار ڪافرن مان ڪو زمين تي رھندڙ نه ڇڏ

71:27

إِنَّكَ إِن تَذَرۡهُمۡ يُضِلُّواْ عِبَادَكَ وَلَا يَلِدُوٓاْ إِلَّا فَاجِرࣰ ا كَفَّارࣰ ا

If Thou shouldst leave them, they will mislead Thy slaves and will beget none save lewd ingrates

اگر تم ان کو رہنے دے گا تو تیرے بندوں کو گمراہ کریں گے اور ان سے جو اولاد ہوگی وہ بھی بدکار اور ناشکر گزار ہوگی

بيشڪ تون جيڪڏھن انھن کي ڇڏيندين ته تنھنجن ٻانھن کي گمراھ ڪندا ۽ اُھي بدڪار مُنڪر کانسواءِ (ٻيو) نه ڄڻيندا

71:28

رَّبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيۡتِيَ مُؤۡمِنࣰ ا وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا تَبَارَۢا

My Lord! Forgive me and my parents and him who entereth my house believing, and believing men and believing women, and increase not the wrong-doers in aught save ruin

اے میرے پروردگار مجھ کو اور میرے ماں باپ کو اور جو ایمان لا کر میرے گھر میں آئے اس کو اور تمام ایمان والے مردوں اور ایمان والی عورتوں کو معاف فرما اور ظالم لوگوں کے لئے اور زیادہ تباہی بڑھا

اي منھنجا پالڻھار مون کي ۽ منھنجي ماءُ پيءُ کي بخش ۽ جيڪو منھنجي گھر ۾ مؤمن ٿي اچي تنھن کي ۽ سڀني مؤمنن ۽ مؤمنياڻين کي (بخش)، ۽ ظالمن کي ھلاڪيءَ کانسواءِ (ٻيو) ڪي وڌيڪ نه ڏي

72 Al-Jinn The Jinn الْجِنِّ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

72:1

قُلۡ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ ٱسۡتَمَعَ نَفَرࣱ مِّنَ ٱلۡجِنِّ فَقَالُوٓاْ إِنَّا سَمِعۡنَا قُرۡءَانًا عَجَبࣰ ا

Say (O Muhammad): It is revealed unto me that a company of the Jinn gave ear, and they said: Lo! we have heard a marvellous Qur'an

(اے پیغمبر لوگوں سے) کہہ دو کہ میرے پاس وحی آئی ہے کہ جنوں کی ایک جماعت نے (اس کتاب کو) سنا تو کہنے لگے کہ ہم نے ایک عجیب قرآن سنا

(اي پيغمبر) چؤ ته مون ڏانھن (ھن ڳالھ جو) وحي موڪليو ويو ته جِنّن مان ھڪ ٽوليءَ (قرآن) ٻڌو پوءِ چيائون ته بيشڪ اسان ھڪ عجيب قرآن ٻڌو

72:2

يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلرُّشۡدِ فَـَٔامَنَّا بِهِۦۖ وَلَن نُّشۡرِكَ بِرَبِّنَآ أَحَدࣰ ا

Which guideth unto righteousness, so we believe in it and we ascribe no partner unto our Lord

جو بھلائی کا رستہ بتاتا ہے سو ہم اس پر ایمان لے آئے۔ اور ہم اپنے پروردگار کے ساتھ کسی کو شریک نہیں بنائیں گے

جو سڌي رستي ڏانھن ڏس ڏئي ٿو تنھنڪري ان تي ايمان آندوسون، ۽ پنھنجي پالڻھار سان ڪنھن ھڪڙي کي شريڪ ھرگز نه ڪنداسون

72:3

وَأَنَّهُۥ تَعَٰلَىٰ جَدُّ رَبِّنَا مَا ٱتَّخَذَ صَٰحِبَةࣰ وَلَا وَلَدࣰ ا

And (we believe) that He – exalted be the glory of our Lord! – hath taken neither wife nor son

اور یہ کہ ہمارے پروردگار کی عظمت (شان) بہت بڑی ہے اور وہ نہ بیوی رکھتا ہے نہ اولاد

۽ (بيان ڪرڻ لڳا) ته اسان جي پالڻھار جو شان تمام وڏو آھي نڪي ڪو زال ۽ اولاد رکيو اٿس

72:4

وَأَنَّهُۥ كَانَ يَقُولُ سَفِيهُنَا عَلَى ٱللَّهِ شَطَطࣰ ا

And that the foolish one among us used to speak concerning Allah an atrocious lie

اور یہ کہ ہم میں سے بعض بےوقوف خدا کے بارے میں جھوٹ افتراء کرتا ہے

۽ ھي ته الله جي نسبت ۾ اسان مان بيوقوف ڪوڙو ٺاھ ٺاھيو ٿي

72:5

وَأَنَّا ظَنَنَّآ أَن لَّن تَقُولَ ٱلۡإِنسُ وَٱلۡجِنُّ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبࣰ ا

And lo! we had supposed that humankind and jinn would not speak a lie concerning Allah

اور ہمارا (یہ) خیال تھا کہ انسان اور جن خدا کی نسبت جھوٹ نہیں بولتے

۽ ھي ته اسان ڀانيو ھو ته اسان ۽ جنّ ڪڏھن الله تي ڪوڙ نه چوندا

72:6

وَأَنَّهُۥ كَانَ رِجَالࣱ مِّنَ ٱلۡإِنسِ يَعُوذُونَ بِرِجَالࣲ مِّنَ ٱلۡجِنِّ فَزَادُوهُمۡ رَهَقࣰ ا

And indeed (O Muhammad) individuals of humankind used to invoke the protection of individuals of the jinn, so that they increased them in revolt against Allah

اور یہ کہ بعض بنی آدم بعض جنات کی پناہ پکڑا کرتے تھے (اس سے) ان کی سرکشی اور بڑھ گئی تھی

۽ ھي ته ماڻھن مان ڪيترا مڙس جنّن جي مڙسن جي سام پوندا ھوا پوءِ ماڻھن جنّن (جي حق) ۾ (ھٿئون) وڏائي وڌائي

72:7

وَأَنَّهُمۡ ظَنُّواْ كَمَا ظَنَنتُمۡ أَن لَّن يَبۡعَثَ ٱللَّهُ أَحَدࣰ ا

And indeed they supposed, even as ye suppose, that Allah would not raise anyone (from the dead)

اور یہ کہ ان کا بھی یہی اعتقاد تھا جس طرح تمہارا تھا کہ خدا کسی کو نہیں جلائے گا

۽ ھي ته (اي جنّو) ماڻھن اھڙو گمان ڪيو ھو جھڙو اوھان گمان ڪيو ھو ته الله ھرگز ڪنھن کي پيغمبر ڪري نه موڪليندو

72:8

وَأَنَّا لَمَسۡنَا ٱلسَّمَآءَ فَوَجَدۡنَٰهَا مُلِئَتۡ حَرَسࣰ ا شَدِيدࣰ ا وَشُهُبࣰ ا

And (the Jinn who had listened to the Qur'an said): We had sought the heaven but had found it filled with strong warders and meteors

اور یہ کہ ہم نے آسمان کو ٹٹولا تو اس کو مضبوط چوکیداروں اور انگاروں سے سے بھرا پایا

۽ ھي ته اسان آسمان کي جاچيو پوءِ ڏٺوسونس ته سخت چوڪيدارن ۽ اُلانبن سان ڀرجي ويو آھي

72:9

وَأَنَّا كُنَّا نَقۡعُدُ مِنۡهَا مَقَٰعِدَ لِلسَّمۡعِۖ فَمَن يَسۡتَمِعِ ٱلۡأٓنَ يَجِدۡ لَهُۥ شِهَابࣰ ا رَّصَدࣰ ا

And we used to sit on places (high) therein to listen. But he who listeneth now findeth a flame in wait for him

اور یہ کہ پہلے ہم وہاں بہت سے مقامات میں (خبریں) سننے کے لئے بیٹھا کرتے تھے۔ اب کوئی سننا چاہے تو اپنے لئے انگارا تیار پائے

۽ ھي ته اسان (اڳي) آسمان جي (گھڻن) رستن تي (ملائڪن جي گفتگو) ٻڌڻ لاءِ وھندا ھواسين، پوءِ جيڪو ھاڻي ڪن ڏيندو آھي سو پاڻ لاءِ تيار ٿيل اُلانبي وارو تارو ڏسندو آھي

72:10

وَأَنَّا لَا نَدۡرِيٓ أَشَرٌّ أُرِيدَ بِمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ أَرَادَ بِهِمۡ رَبُّهُمۡ رَشَدࣰ ا

And we know not whether harm is boded unto all who are in the earth, or whether their Lord intendeth guidance for them

اور یہ کہ ہمیں معلوم نہیں کہ اس سے اہل زمین کے حق میں برائی مقصود ہے یا ان کے پروردگار نے ان کی بھلائی کا ارادہ فرمایا ہے

۽ ھي ته اسين نه ٿا ڄاڻون ته جيڪي زمين ۾ آھن تن لاءِ ڪنھن مدائي جو ارادو ڪيو ويو آھي يا انھن لاءِ سندن پالڻھار ڪو چڱائي جو ارادو ڪيو آھي

72:11

وَأَنَّا مِنَّا ٱلصَّٰلِحُونَ وَمِنَّا دُونَ ذَٰلِكَۖ كُنَّا طَرَآئِقَ قِدَدࣰ ا

And among us there are righteous folk and among us there are far from that. We are sects having different rules

اور یہ کہ ہم میں کوئی نیک ہیں اور کوئی اور طرح کے۔ ہمارے کئی طرح کے مذہب ہیں

۽ ھي ته ڪي اسان مان سڌريل آھن ۽ اسان مان ڪي اُن کانسواءِ (به) آھن، (اسين) مختلف ٽوليون ٽوليون ھواسون

72:12

وَأَنَّا ظَنَنَّآ أَن لَّن نُّعۡجِزَ ٱللَّهَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَن نُّعۡجِزَهُۥ هَرَبࣰ ا

And we know that we cannot escape from Allah in the earth, nor can we escape by flight

اور یہ کہ ہم نے یقین کرلیا ہے کہ ہم زمین میں (خواہ کہیں ہوں) خدا کو ہرا نہیں سکتے اور نہ بھاگ کر اس کو تھکا سکتے ہیں

۽ ھي ته اسان ڄاتو ته زمين ۾ الله کي ڪڏھن به ٿَڪائي نه سگھنداسون ۽ نڪي ڀڄي ڪڏھن ٿَڪائي سگھنداسونس

72:13

وَأَنَّا لَمَّا سَمِعۡنَا ٱلۡهُدَىٰٓ ءَامَنَّا بِهِۦۖ فَمَن يُؤۡمِنۢ بِرَبِّهِۦ فَلَا يَخَافُ بَخۡسࣰ ا وَلَا رَهَقࣰ ا

And when we heard the guidance, we believed therein, and whoso believeth in his Lord, he feareth neither loss nor oppression

اور جب ہم نے ہدایت (کی کتاب) سنی اس پر ایمان لے آئے۔ تو جو شخص اپنے پروردگار پر ایمان لاتا ہے اس کو نہ نقصان کا خوف ہے نہ ظلم کا

۽ ھي ته جڏھن اسان ھدايت (جي ڳالھ) ٻڌي (تڏھن) اُن تي ايمان آندوسون، پوءِ جيڪو پنھنجي پالڻھار تي ايمان آڻيندو سو نڪي ڪنھن نقصان کان ۽ نڪي ڪنھن ظلم کان ڊڄندو

72:14

وَأَنَّا مِنَّا ٱلۡمُسۡلِمُونَ وَمِنَّا ٱلۡقَٰسِطُونَۖ فَمَنۡ أَسۡلَمَ فَأُوْلَٰٓئِكَ تَحَرَّوۡاْ رَشَدࣰ ا

And there are among us some who have surrendered (to Allah) and there are among us some who are unjust. And whoso hath surrendered to Allah, such have taken the right path purposefully

اور یہ کہ ہم میں بعض فرمانبردار ہیں اور بعض (نافرمان) گنہگار ہیں۔ تو جو فرمانبردار ہوئے وہ سیدھے رستے پر چلے

۽ ھي ته اسان مان ڪي مسلمان آھن ۽ اسان مان ڪي گنھگار آھن، پوءِ جيڪي مُسلمان ٿيا تن سِڌي واٽ جي نيت ڪئي

72:15

وَأَمَّا ٱلۡقَٰسِطُونَ فَكَانُواْ لِجَهَنَّمَ حَطَبࣰ ا

And as for those who are unjust, they are firewood for hell

اور جو گنہگار ہوئے وہ دوزخ کا ایندھن بنے

۽ گنھگار سي دوزخ جي ڪاٺيون ھوندا

72:16

وَأَلَّوِ ٱسۡتَقَٰمُواْ عَلَى ٱلطَّرِيقَةِ لَأَسۡقَيۡنَٰهُم مَّآءً غَدَقࣰ ا

If they (the idolaters) tread the right path, We shall give them to drink of water in abundance

اور (اے پیغمبر) یہ (بھی ان سے کہہ دو) کہ اگر یہ لوگ سیدھے رستے پر رہتے تو ہم ان کے پینے کو بہت سا پانی دیتے

۽ (اي پيغمبر) ھيءَ (به چؤ ته مون ڏانھن موڪليو ويو آھي) ته جيڪڏھن ماڻھو سڌيءَ واٽ تي بيھڪ وٺن ھا ته ضرور انھن (جي پوکن) کي گھڻو پاڻي پياريون ھا

72:17

لِّنَفۡتِنَهُمۡ فِيهِۚ وَمَن يُعۡرِضۡ عَن ذِكۡرِ رَبِّهِۦ يَسۡلُكۡهُ عَذَابࣰ ا صَعَدࣰ ا

That We may test them thereby, and whoso turneth away from the remembrance of his Lord; He will thrust him into ever-growing torment

تاکہ اس سے ان کی آزمائش کریں۔ اور جو شخص اپنے پروردگار کی یاد سے منہ پھیرے گا وہ اس کو سخت عذاب میں داخل کرے گا

ته اُن ۾ کين پرکيون ۽ جيڪو پنھنجي پالڻھار جي ياد ڪرڻ کان مُنھن موڙيندو تنھن کي (الله) سخت عذاب ۾ ڦاسائيندو

72:18

وَأَنَّ ٱلۡمَسَٰجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدۡعُواْ مَعَ ٱللَّهِ أَحَدࣰ ا

And the places of worship are only for Allah, so pray not unto anyone along with Allah

اور یہ کہ مسجدیں (خاص) خدا کی ہیں تو خدا کے ساتھ کسی اور کی عبادت نہ کرو

۽ ھي ته سڀ مسجدون (خاص) الله جون آھن تنھنڪري الله سان گڏ ڪنھن جي عبادت نه ڪريو

72:19

وَأَنَّهُۥ لَمَّا قَامَ عَبۡدُ ٱللَّهِ يَدۡعُوهُ كَادُواْ يَكُونُونَ عَلَيۡهِ لِبَدࣰ ا

And when the slave of Allah stood up in prayer to Him, they crowded on him, almost stifling

اور جب خدا کے بندے (محمدﷺ) اس کی عبادت کو کھڑے ہوئے تو کافر ان کے گرد ہجوم کرلینے کو تھے

۽ ھي ته جنھن مھل الله جو ٻانھو (ﷴ ﷺ) بيٺو ته سندس عبادت ڪري تنھن مھل جنّ مٿس ڳاھٽ ڪرڻ تي ھوا

72:20

قُلۡ إِنَّمَآ أَدۡعُواْ رَبِّي وَلَآ أُشۡرِكُ بِهِۦٓ أَحَدࣰ ا

Say (unto them, O Muhammad): I pray unto Allah only, and ascribe unto Him no partner

کہہ دو کہ میں تو اپنے پروردگار ہی کی عبادت کرتا ہوں اور کسی کو اس کا شریک نہیں بناتا

چؤ ته آءٌ رڳو پنھنجي پالڻھار جي عبادت ڪريان ٿو ۽ ڪنھن ھڪڙي کي ساڻس شريڪ نه ٿو ڪريان

72:21

قُلۡ إِنِّي لَآ أَمۡلِكُ لَكُمۡ ضَرࣰّ ا وَلَا رَشَدࣰ ا

Say: Lo! I control not hurt nor benefit for you

(یہ بھی) کہہ دو کہ میں تمہارے حق میں نقصان اور نفع کا کچھ اختیار نہیں رکھتا

چؤ ته بيشڪ آءٌ اوھان کي ڏک پھچائڻ ۽ سنئي رستي تي آڻڻ جو وس نٿو رکان

72:22

قُلۡ إِنِّي لَن يُجِيرَنِي مِنَ ٱللَّهِ أَحَدࣱ وَلَنۡ أَجِدَ مِن دُونِهِۦ مُلۡتَحَدًا

Say: Lo! none can protect me from Allah, nor can I find any refuge beside Him

(یہ بھی) کہہ دو کہ خدا (کے عذاب) سے مجھے کوئی پناہ نہیں دے سکتا۔ اور میں اس کے سوا کہیں جائے پناہ نہیں دیکھتا

چؤ ته بيشڪ مون کي الله (جي عذاب) کان ڪوبه نه بچائيندو، ۽ اُن کانسواءِ ڪا پناھ ڪڏھن نه لھندس

72:23

إِلَّا بَلَٰغࣰ ا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِسَٰلَٰتِهِۦۚ وَمَن يَعۡصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَإِنَّ لَهُۥ نَارَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا

(Mine is) but conveyance (of the Truth) from Allah, and His messages; and whoso disobeyeth Allah and His messenger, lo! his is fire of hell, wherein such dwell for ever

ہاں خدا کی طرف سے احکام کا اور اس کے پیغاموں کا پہنچا دینا (ہی) میرے ذمے ہے۔ اور جو شخص خدا اور اس کے پیغمبر کی نافرمانی کرے گا تو ایسوں کے لئے جہنم کی آگ ہے ہمیشہ ہمیشہ اس میں رہیں گے

مگر الله جي پار کان خبر پھچائڻي آھي ۽ سندس پيغام پھچائڻا آھن ۽ جيڪو الله ۽ سندس پيغمبر جي نافرماني ڪندو تنھن لاءِ بيشڪ دوزخ جي باھ آھي جنھن ۾ سدائين رھندا

72:24

حَتَّىٰٓ إِذَا رَأَوۡاْ مَا يُوعَدُونَ فَسَيَعۡلَمُونَ مَنۡ أَضۡعَفُ نَاصِرࣰ ا وَأَقَلُّ عَدَدࣰ ا

Till (the day) when they shall behold that which they are promised (they may doubt); but then they will know (for certain) who is weaker in allies and less in multitude

یہاں تک کہ جب یہ لوگ وہ (دن) دیکھ لیں گے جس کا ان سے وعدہ کیا جاتا ہے تب ان کو معلوم ہو جائے گا کہ مددگار کس کے کمزور اور شمار کن کا تھوڑا ہے

(ايستائين غفلت ۾ رھندا) جيسين ڪه جيڪو اُنھن کي انجام ڏجي ٿو سو ڏسن پوءِ ڄاڻندا ته مددگار جي ڪري وڌيڪ ھيڻو ۽ ڳاڻيٽي جي ڪري تمام ٿورو ڪير آھي

72:25

قُلۡ إِنۡ أَدۡرِيٓ أَقَرِيبࣱ مَّا تُوعَدُونَ أَمۡ يَجۡعَلُ لَهُۥ رَبِّيٓ أَمَدًا

Say (O Muhammad, unto the disbelievers): I know not whether that which ye are promised is nigh, or if my Lord hath set a distant term for it

کہہ دو کہ جس (دن) کا تم سے وعدہ کیا جاتا ہے میں نہیں جانتا کہ وہ (عن) قریب (آنے والا ہے) یا میرے پروردگار نے اس کی مدت دراز کر دی ہے

(کين) چؤ ته آءٌ نه ٿو ڄاڻان ته جنھنجو اوھان کي انجام ڏجي ٿو سو (الائي) ويجھو آھي يا منھنجو پالڻھار اُن جي ڪا (ٻي) مُدت مُقرر ڪندو

72:26

عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ فَلَا يُظۡهِرُ عَلَىٰ غَيۡبِهِۦٓ أَحَدًا

(He is) the Knower of the Unseen, and He revealeth unto none His secret

غیب (کی بات) جاننے والا ہے اور کسی پر اپنے غیب کو ظاہر نہیں کرتا

(اُھو) ڳُجھ جو ڄاڻندڙ آھي پوءِ پنھنجي ڳجھ تي ڪنھن ھڪڙي کي واقف نه ڪندو آھي

72:27

إِلَّا مَنِ ٱرۡتَضَىٰ مِن رَّسُولࣲ فَإِنَّهُۥ يَسۡلُكُ مِنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦ رَصَدࣰ ا

Save unto every messenger whom He hath chosen, and then He maketh a guard to go before him and a guard behind him

ہاں جس پیغمبر کو پسند فرمائے تو اس (کو غیب کی باتیں بتا دیتا اور اس) کے آگے اور پیچھے نگہبان مقرر کر دیتا ہے

سواءِ انھيءَ جي جو جنھن پيغمبر کي پسند ڪيائين بيشڪ الله سندس اڳتان ۽ سندس پوئتان نگھبان (ملائڪ) موڪليندو آھي

72:28

لِّيَعۡلَمَ أَن قَدۡ أَبۡلَغُواْ رِسَٰلَٰتِ رَبِّهِمۡ وَأَحَاطَ بِمَا لَدَيۡهِمۡ وَأَحۡصَىٰ كُلَّ شَيۡءٍ عَدَدَۢا

That He may know that they have indeed conveyed the messages of their Lord. He surroundeth all their doings, and He keepeth count of all things

تاکہ معلوم فرمائے کہ انہوں نے اپنے پروردگار کے پیغام پہنچا دیئے ہیں اور (یوں تو) اس نے ان کی سب چیزوں کو ہر طرف سے قابو کر رکھا ہے اور ایک ایک چیز گن رکھی ہے

(ھن لاءِ) ته ڄاڻي ته پنھنجي پالڻھار جا حُڪم سچ پچ پھچايا اٿن ۽ جيڪي وٽن آھي تنھنکي الله ھر طرح پنھنجي وس رکيو آھي ۽ سڀڪنھن شيءَ جو ڳاڻيٽو ڳڻي ڇڏيو اٿس

73 Al-Muzzammil The Enshrouded One الْمُزَّمِّلِ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

73:1

يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمُزَّمِّلُ

O thou wrapped up in thy raiment

اے (محمدﷺ) جو کپڑے میں لپٹ رہے ہو

اي (پاڻ تي) ڪپڙي ويڙھڻ ورا مڙس

73:2

قُمِ ٱلَّيۡلَ إِلَّا قَلِيلࣰ ا

Keep vigil the night long, save a little

رات کو قیام کیا کرو مگر تھوڑی سی رات

رات جو کڙو ٿيءُ پر ٿورو

73:3

نِّصۡفَهُۥٓ أَوِ ٱنقُصۡ مِنۡهُ قَلِيلًا

A half thereof, or abate a little thereof

(قیام) آدھی رات (کیا کرو)

رات جو اڌ يا اڌ رات کان ٿورو گھٽاءِ

73:4

أَوۡ زِدۡ عَلَيۡهِ وَرَتِّلِ ٱلۡقُرۡءَانَ تَرۡتِيلًا

Or add (a little) thereto – and chant the Qur'an in measure

یا اس سے کچھ کم یا کچھ زیادہ اور قرآن کو ٹھہر ٹھہر کر پڑھا کرو

يا اڌ رات تي وڌاءِ ۽ قرآن ٺاھي ٺاھي پڙھ

73:5

إِنَّا سَنُلۡقِي عَلَيۡكَ قَوۡلࣰ ا ثَقِيلًا

For we shall charge thee with a word of weight

ہم عنقریب تم پر ایک بھاری فرمان نازل کریں گے

بيشڪ اسين توتي ھڪ ڳرو حُڪم نازل ڪنداسين

73:6

إِنَّ نَاشِئَةَ ٱلَّيۡلِ هِيَ أَشَدُّ وَطۡـࣰٔ ا وَأَقۡوَمُ قِيلًا

Lo! the vigil of the night is (a time) when impression is more keen and speech more certain

کچھ شک نہیں کہ رات کا اٹھنا (نفس بہیمی) کو سخت پامال کرتا ہے اور اس وقت ذکر بھی خوب درست ہوتا ہے

بيشڪ رات جو اُٿڻ (نفس جي) جھڪي ڪرڻ ۾ تمام سخت آھي ۽ لفظن (چوڻ) ۾ تمام پڪو آھي

73:7

إِنَّ لَكَ فِي ٱلنَّهَارِ سَبۡحࣰ ا طَوِيلࣰ ا

Lo! thou hast by day a chain of business

دن کے وقت تو تمہیں اور بہت سے شغل ہوتے ہیں

بيشڪ توکي ڏينھن ۾ گھڻو ڌنڌو آھي

73:8

وَٱذۡكُرِ ٱسۡمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلۡ إِلَيۡهِ تَبۡتِيلࣰ ا

So remember the name of thy Lord and devote thyself with a complete devotion

تو اپنے پروردگار کے نام کا ذکر کرو اور ہر طرف سے بےتعلق ہو کر اسی کی طرف متوجہ ہوجاؤ

۽ پنھنجي پالڻھار جو نالو ياد ڪر ۽ سڀني پاسن کان ھڪ طرفو ٿي چڱي طرح ڏانھس متوجه ٿيءُ

73:9

رَّبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱتَّخِذۡهُ وَكِيلࣰ ا

Lord of the East and the West; there is no Allah save Him; so choose thou Him alone for thy defender

مشرق اور مغرب کا مالک (ہے اور) اس کے سوا کوئی معبود نہیں تو اسی کو اپنا کارساز بناؤ

جو اوڀر ۽ اولھ جو پالڻھار آھي ان کانسواءِ ٻيو ڪو عبادت جو لائق نه آھي تنھنڪري تون کيس ڀرجھلو ڪري وٺ

73:10

وَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَٱهۡجُرۡهُمۡ هَجۡرࣰ ا جَمِيلࣰ ا

And bear with patience what they utter, and part from them with a fair leave-taking

اور جو جو (دل آزار) باتیں یہ لوگ کہتے ہیں ان کو سہتے رہو اور اچھے طریق سے ان سے کنارہ کش رہو

۽ (ڪافر) جيڪي چوندا آھن تنھن تي صبر ڪر ۽ چڱي طرح انھن کي ڇڏي ڏي

73:11

وَذَرۡنِي وَٱلۡمُكَذِّبِينَ أُوْلِي ٱلنَّعۡمَةِ وَمَهِّلۡهُمۡ قَلِيلًا

Leave Me to deal with the deniers, lords of ease and comfort (in this life); and do thou respite them awhile

اور مجھے ان جھٹلانے والوں سے جو دولتمند ہیں سمجھ لینے دو اور ان کو تھوڑی سی مہلت دے دو

۽ مون کي ۽ جيڪي ڪوڙ ڀائيندڙ آسودا آھن تن کي ڇڏي ڏي ۽ اُنھن کي ٿوري مُھلت ڏي

73:12

إِنَّ لَدَيۡنَآ أَنكَالࣰ ا وَجَحِيمࣰ ا

Lo! with Us are heavy fetters and a raging fire

کچھ شک نہیں کہ ہمارے پاس بیڑیاں ہیں اور بھڑکتی ہوئی آگ ہے

بيشڪ اسان وٽ (ڳرا) نيل ۽ ٻاريل باھ آھي

73:13

وَطَعَامࣰ ا ذَا غُصَّةࣲ وَعَذَابًا أَلِيمࣰ ا

And food which choketh (the partaker), and a painful doom

اور گلوگیر کھانا ہے اور درد دینے والا عذاب (بھی) ہے

۽ نڙي گھٽيندڙ طعام ۽ ڏکوئيندڙ عذاب آھي

73:14

يَوۡمَ تَرۡجُفُ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ وَكَانَتِ ٱلۡجِبَالُ كَثِيبࣰ ا مَّهِيلًا

On the day when the earth and the hills rock, and the hills become a heap of running sand

جس دن زمین اور پہاڑ کانپنے لگیں اور پہاڑ ایسے بھر بھرے (گویا) ریت کے ٹیلے ہوجائیں

جنھن ڏينھن زمين ۽ جبل ڌٻندا ۽ جبل واريءَ جا ڍڳ ھاريل ٿيندا

73:15

إِنَّآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡكُمۡ رَسُولࣰ ا شَٰهِدًا عَلَيۡكُمۡ كَمَآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ رَسُولࣰ ا

Lo! We have sent unto you a messenger as witness against you, even as We sent unto Pharaoh a messenger

(اے اہل مکہ) جس طرح ہم نے فرعون کے پاس (موسیٰ کو) پیغمبر (بنا کر) بھیجا تھا (اسی طرح) تمہارے پاس بھی (محمدﷺ) رسول بھیجے ہیں جو تمہارے مقابلے میں گواہ ہوں گے

(اي ماڻھو) بيشڪ اسان اوھان ڏانھن ھڪ پيغمبر اوھان تي شاھدي ڏيندڙ موڪليو جھڙي طرح فرعون ڏانھن (موسى) پيغمبر (ڪري) موڪليوسون

73:16

فَعَصَىٰ فِرۡعَوۡنُ ٱلرَّسُولَ فَأَخَذۡنَٰهُ أَخۡذࣰ ا وَبِيلࣰ ا

But Pharaoh rebelled against the messenger, whereupon We seized him with no gentle grip

سو فرعون نے (ہمارے) پیغمبر کا کہا نہ مانا تو ہم نے اس کو بڑے وبال میں پکڑ لیا

پوءِ فرعون اُن پيغمبر جي نافرماني ڪئي تنھنڪري اُن کي سخت پڪڙ ۾ پڪڙيوسون

73:17

فَكَيۡفَ تَتَّقُونَ إِن كَفَرۡتُمۡ يَوۡمࣰ ا يَجۡعَلُ ٱلۡوِلۡدَٰنَ شِيبًا

Then how, if ye disbelieve, will ye protect yourselves upon the day which will turn children grey

اگر تم بھی (ان پیغمبروں کو) نہ مانو گے تو اس دن سے کیونکر بچو گے جو بچّوں کو بوڑھا کر دے گا

پوءِ جيڪڏھن (اوھين) ڪافر رھندؤ ته اھڙي ڏينھن کان ڪيئن بچندو جيڪو ٻارن کي ٻڍو ڪندو

73:18

ٱلسَّمَآءُ مُنفَطِرُۢ بِهِۦۚ كَانَ وَعۡدُهُۥ مَفۡعُولًا

The very heaven being then rent asunder. His promise is to be fulfilled

(اور) جس سے آسمان پھٹ جائے گا۔ یہ اس کا وعدہ (پورا) ہو کر رہے گا

اُن ڏينھن ۾ آسمان ڦاٽندو، الله جو انجام (ضرور پورو) ٿيڻو آھي

73:19

إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذۡكِرَةࣱۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًا

Lo! This is a Reminder. Let him who will, then, choose a way unto his Lord

یہ (قرآن) تو نصیحت ہے۔ سو جو چاہے اپنے پروردگار تک (پہنچنے کا) رستہ اختیار کرلے

بيشڪ ھيءَ نصيحت آھي، پوءِ جيڪو گھري سو پنھنجي پالڻھار ڏانھن واٽ وٺي

73:20

۞إِنَّ رَبَّكَ يَعۡلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدۡنَىٰ مِن ثُلُثَيِ ٱلَّيۡلِ وَنِصۡفَهُۥ وَثُلُثَهُۥ وَطَآئِفَةࣱ مِّنَ ٱلَّذِينَ مَعَكَۚ وَٱللَّهُ يُقَدِّرُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَۚ عَلِمَ أَن لَّن تُحۡصُوهُ فَتَابَ عَلَيۡكُمۡۖ فَٱقۡرَءُواْ مَا تَيَسَّرَ مِنَ ٱلۡقُرۡءَانِۚ عَلِمَ أَن سَيَكُونُ مِنكُم مَّرۡضَىٰ وَءَاخَرُونَ يَضۡرِبُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَبۡتَغُونَ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَءَاخَرُونَ يُقَٰتِلُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۖ فَٱقۡرَءُواْ مَا تَيَسَّرَ مِنۡهُۚ وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَقۡرِضُواْ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنࣰ اۚ وَمَا تُقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُم مِّنۡ خَيۡرࣲ تَجِدُوهُ عِندَ ٱللَّهِ هُوَ خَيۡرࣰ ا وَأَعۡظَمَ أَجۡرࣰ اۚ وَٱسۡتَغۡفِرُواْ ٱللَّهَۖ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورࣱ رَّحِيمُۢ

Lo! thy Lord knoweth how thou keepest vigil sometimes nearly two-thirds of the night, or (sometimes) half or a third thereof, as do a party of those with thee. Allah measureth the night and the day. He knoweth that ye count it not, and turneth unto you in mercy. Recite, then, of the Qur'an that which is easy for you. He knoweth that there are sick folk among you, while others travel in the land in search of Allah's bounty, and others (still) are fighting for the cause of Allah. So recite of it that which is easy (for you), and establish worship and pay the poor-due, and (so) lend unto Allah a goodly loan. Whatsoever good ye send before you for your souls, ye will find it with Allah, better and greater in the recompense. And seek forgiveness of Allah. Lo! Allah is Forgiving, Merciful

تمہارا پروردگار خوب جانتا ہے کہ تم اور تمہارے ساتھ کے لوگ (کبھی) دو تہائی رات کے قریب اور (کبھی) آدھی رات اور (کبھی) تہائی رات قیام کیا کرتے ہو۔ اور خدا تو رات اور دن کا اندازہ رکھتا ہے۔ اس نے معلوم کیا کہ تم اس کو نباہ نہ سکو گے تو اس نے تم پر مہربانی کی۔ پس جتنا آسانی سے ہوسکے (اتنا) قرآن پڑھ لیا کرو۔ اس نے جانا کہ تم میں بعض بیمار بھی ہوتے ہیں اور بعض خدا کے فضل (یعنی معاش) کی تلاش میں ملک میں سفر کرتے ہیں اور بعض خدا کی راہ میں لڑتے ہیں۔ تو جتنا آسانی سے ہوسکے اتنا پڑھ لیا کرو۔ اور نماز پڑھتے رہو اور زکوٰة ادا کرتے رہو اور خدا کو نیک (اور خلوص نیت سے) قرض دیتے رہو۔ اور جو عمل نیک تم اپنے لئے آگے بھیجو گے اس کو خدا کے ہاں بہتر اور صلے میں بزرگ تر پاؤ گے۔ اور خدا سے بخشش مانگتے رہو۔ بےشک خدا بخشنے والا مہربان ہے

بيشڪ تنھنجو پالڻھار ڄاڻندو آھي ته تون ٻن ٽھائن رات جي ويجھو اُٿندڙ آھين ۽ اڌ رات جو ۽ ٽھائي رات جي ۽ جيڪي تو ساڻ آھن تن مان به ھڪ ٽولي (اٿندي آھي)، ۽ الله رات ۽ ڏينھن جو اندازو ڪندو آھي، الله ڄاتو ته اوھين رات جو اُٿڻ پورو ڪري نه ٿا سگھو تنھنڪري اوھان تي (ٻاجھ سان) موٽيو پوءِ جيترو آسان ٿي سگھي سو قرآن مان پڙھو، الله ڄاڻي چڪو ته اوھان مان ڪي بيمار ٿيندا ۽ ٻيا جي زمين ۾ مسافري ڪن ٿا الله جي فضل مان (روزيءَ جي) طلب ڪن ٿا ۽ ٻيا الله جي واٽ ۾ (ڪافرن سان) وڙھن ٿا، تنھنڪري جيترو قرآن مان آسان ٿي سگھي سو پڙھو ۽ نماز کي قائم رکو ۽ زڪوٰة ڏيو ۽ الله کي چڱيءَ طرح قرض ڏيو، ۽ جيڪي پاڻ لاءِ چڱائي مان اڳي موڪليندؤ تنھن کي الله وٽ وڌيڪ چڱو ۽ اجر ڪري تمام وڏو لھندؤ، ۽ الله کان بخشش گھرو، ڇوته الله بخشڻھار مھربان آھي

74 Al-Muddaththir The Cloaked One الْمُدَّثِّرِ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

74:1

يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمُدَّثِّرُ

O thou enveloped in thy cloak

اے (محمدﷺ) جو کپڑا لپیٹے پڑے ہو

اي (پاڻتي) ڪپڙي ويڙھڻ وارا مڙس

74:2

قُمۡ فَأَنذِرۡ

Arise and warn

اُٹھو اور ہدایت کرو

کڙو ٿي پوءِ ڊيڄار

74:3

وَرَبَّكَ فَكَبِّرۡ

Thy Lord magnify

اور اپنے پروردگار کی بڑائی کرو

۽ پنھنجي پالڻھار جي وڏائي بيان ڪر

74:4

وَثِيَابَكَ فَطَهِّرۡ

Thy raiment purify

اور اپنے کپڑوں کو پاک رکھو

۽ پنھنجا ڪپڙا پاڪ رک

74:5

وَٱلرُّجۡزَ فَٱهۡجُرۡ

Pollution shun

اور ناپاکی سے دور رہو

۽ پليتي کان پري رھ

74:6

وَلَا تَمۡنُن تَسۡتَكۡثِرُ

And show not favour, seeking wordly gain

اور (اس نیت سے) احسان نہ کرو کہ اس سے زیادہ کے طالب ہو

۽ (اھڙو) احسان نه ڪر جو زيادہ عوض گھرين

74:7

وَلِرَبِّكَ فَٱصۡبِرۡ

For the sake of thy Lord, be patient

اور اپنے پروردگار کے لئے صبر کرو

۽ پنھنجي پالڻھار (جي حُڪم) لاءِ صبر اختيار ڪر

74:8

فَإِذَا نُقِرَ فِي ٱلنَّاقُورِ

For when the trumpet shall sound

جب صور پھونکا جائے گا

پوءِ جڏھن صُور ۾ ڦوڪبو

74:9

فَذَٰلِكَ يَوۡمَئِذࣲ يَوۡمٌ عَسِيرٌ

Surely that day will be a day of anguish

وہ دن کا مشکل دن ہوگا

تڏھن اُن ڏينھن اوکو وقت ٿيندو

74:10

عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ غَيۡرُ يَسِيرࣲ‏

Not of ease, for disbelievers

(یعنی) کافروں پر آسان نہ ہوگا

ڪافرن تي اڻ سکيو (وقت) ھوندو

74:11

ذَرۡنِي وَمَنۡ خَلَقۡتُ وَحِيدࣰ ا

Leave Me (to deal) with him whom I created lonely

ہمیں اس شخص سے سمجھ لینے دو جس کو ہم نے اکیلا پیدا کیا

مون کي ۽ جنھن کي اڪيلو پيدا ڪيم تنھن کي ڇڏي ڏي

74:12

وَجَعَلۡتُ لَهُۥ مَالࣰ ا مَّمۡدُودࣰ ا

And then bestowed upon him ample means

اور مال کثیر دیا

۽ اُن کي گھڻو مال ڏنم

74:13

وَبَنِينَ شُهُودࣰ ا

And sons abiding in his presence

اور (ہر وقت اس کے پاس) حاضر رہنے والے بیٹے دیئے

۽ (مجلسن ۾) حاضر ٿيڻ وارا پُٽ (به ڏنم)

74:14

وَمَهَّدتُّ لَهُۥ تَمۡهِيدࣰ ا

And made (life) smooth for him

اور ہر طرح کے سامان میں وسعت دی

۽ ان کي پوري طرح وڌايم

74:15

ثُمَّ يَطۡمَعُ أَنۡ أَزِيدَ

Yet he desireth that I should give more

ابھی خواہش رکھتا ہے کہ اور زیادہ دیں

وري (به) لالچ رکندو آھي ته (کيس) وڌيڪ ڏيان

74:16

كَلَّآۖ إِنَّهُۥ كَانَ لِأٓيَٰتِنَا عَنِيدࣰ ا

Nay! For lo! he hath been stubborn to Our revelations

ایسا ہرگز نہیں ہوگا۔ یہ ہماری آیتیں کا دشمن رہا ہے

ائين نه آھي، بيشڪ اُھو اسان جي آيتن سان جھڳڙو ڪندڙ آھي

74:17

سَأُرۡهِقُهُۥ صَعُودًا

On him I shall impose a fearful doom

ہم اسے صعود پر چڑھائیں گے

جلد اُن کي وڏي سختي سان تڪليف ڏيندس

74:18

إِنَّهُۥ فَكَّرَ وَقَدَّرَ

For lo! he did consider; then he planned

اس نے فکر کیا اور تجویز کی

بيشڪ اُن دل ۾ سوچ ڪئي ۽ ٺھراءُ ڪيو

74:19

فَقُتِلَ كَيۡفَ قَدَّرَ

(Self-)destroyed is he, how he planned

یہ مارا جائے اس نے کیسی تجویز کی

پوءِ لعنت ھجيس شال ڪيئن ٺھراء ڪيائين

74:20

ثُمَّ قُتِلَ كَيۡفَ قَدَّرَ

Again (self-)destroyed is he, how he planned

پھر یہ مارا جائے اس نے کیسی تجویز کی

وري به لعنت ھجيس شال ڪيئن ٺھراءُ ڪيائين

74:21

ثُمَّ نَظَرَ

Then looked he

پھر تامل کیا

وري (غور ڪري) ڏٺائين

74:22

ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ

Then frowned he and showed displeasure

پھر تیوری چڑھائی اور منہ بگاڑ لیا

وري منھن ۾ شور وڌائين ۽ گھنڊ پاتائين

74:23

ثُمَّ أَدۡبَرَ وَٱسۡتَكۡبَرَ

Then turned he away in pride

پھر پشت پھیر کر چلا اور (قبول حق سے) غرور کیا

وري پٺيرو ٿيو ۽ وڏائي ڪيائين

74:24

فَقَالَ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرࣱ يُؤۡثَرُ

And said: This is naught else than magic from of old

پھر کہنے لگا کہ یہ تو جادو ہے جو (اگلوں سے) منتقل ہوتا آیا ہے

پوءِ چيائين ته ھي (قرآن) رڳو جادو آھي جو (جادوگرن کان) ھليو اچي ٿو

74:25

إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا قَوۡلُ ٱلۡبَشَرِ

This is naught else than speech of mortal man

(پھر بولا) یہ (خدا کا کلام نہیں بلکہ) بشر کا کلام ہے

ھي (قرآن) رڳو ماڻھوءَ جو ڪلام آھي

74:26

سَأُصۡلِيهِ سَقَرَ

Him shall I fling unto the burning

ہم عنقریب اس کو سقر میں داخل کریں گے

جلد اُن کي دوزخ ۾ وجھندس

74:27

وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا سَقَرُ

Ah, what will convey unto thee what that burning is

اور تم کیا سمجھے کہ سقر کیا ہے؟

۽ توکي ڪھڙي شيءَ ڄاڻايو ته دوزخ ڇا آھي

74:28

لَا تُبۡقِي وَلَا تَذَرُ

It leaveth naught; it spareth naught

(وہ آگ ہے کہ) نہ باقی رکھے گی اور نہ چھوڑے گی

اُھو نڪي ڪجھ (گوشت) رھائي ٿو ۽ نڪي (ھڏا) ڇڏي ٿو

74:29

لَوَّاحَةࣱ لِّلۡبَشَرِ

It shrivelleth the man

اور بدن جھلس کر سیاہ کردے گی

ماڻھن کي (ساڙي) ڪارو ڪندڙ آھي

74:30

عَلَيۡهَا تِسۡعَةَ عَشَرَ

Above it are nineteen

اس پر اُنیس داروغہ ہیں

اُن تي اُڻويہ ڄڻا دربان آھن

74:31

وَمَا جَعَلۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلنَّارِ إِلَّا مَلَٰٓئِكَةࣰۖ وَمَا جَعَلۡنَا عِدَّتَهُمۡ إِلَّا فِتۡنَةࣰ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ لِيَسۡتَيۡقِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ وَيَزۡدَادَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِيمَٰنࣰ ا وَلَا يَرۡتَابَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَلِيَقُولَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضࣱ وَٱلۡكَٰفِرُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلࣰ اۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَمَا يَعۡلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَۚ وَمَا هِيَ إِلَّا ذِكۡرَىٰ لِلۡبَشَرِ

We have appointed only angels to be wardens of the Fire, and their number have We made to be a stumbling-block for those who disbelieve; that those to whom the Scripture hath been given may have certainty, and that believers may increase in faith; and that those to whom the Scripture hath been given and believers may not doubt; and that those in whose hearts there is disease, and disbelievers, may say: What meaneth Allah by this similitude? Thus Allah sendeth astray whom He will, and whom He will He guideth. None knoweth the hosts of thy Lord save Him. This is naught else than a Reminder unto mortals

اور ہم نے دوزخ کے داروغہ فرشتے بنائے ہیں۔ اور ان کا شمار کافروں کی آزمائش کے لئے مقرر کیا ہے (اور) اس لئے کہ اہل کتاب یقین کریں اور مومنوں کا ایمان اور زیادہ ہو اور اہل کتاب اور مومن شک نہ لائیں۔ اور اس لئے کہ جن لوگوں کے دلوں میں (نفاق کا) مرض ہے اور (جو) کافر (ہیں) کہیں کہ اس مثال (کے بیان کرنے) سے خدا کا مقصد کیا ہے؟ اسی طرح خدا جس کو چاہتا ہے گمراہ کرتا ہے اور جس کو چاہتا ہے ہدایت کرتا ہے اور تمہارے پروردگار کے لشکروں کو اس کے سوا کوئی نہیں جانتا۔ اور یہ تو بنی آدم کے لئے نصیحت ہے

۽ دوزخ جا دربان رڳو ملائڪ ڪيا اٿون، ۽ سندن ڳاڻيٽو رڳو ڪافرن لاءِ پرک ڪئي اٿون ته ڪتاب وارا يقين ڪن ۽ ايمان وارا پنھنجي ايمان ۾ وڌن ۽ ڪتاب وارا ۽ مؤمن شڪ ۾ نه پون ۽ ته جن جي دلين ۾ (منافقيءَ جي) بيماري آھي سي ۽ ڪافر چون ته ھن مثال ڏيڻ ۾ الله جو ڇا مطلب آھي، اھڙيءَ طرح الله جنھن کي گھري (تنھن کي) ڀلائيندو آھي ۽ جنھن کي گھري (تنھن کي) ھدايت ڪندو آھي، ۽ تنھنجي پالڻھار جا لشڪر اُن کانسواءِ (ٻيو) ڪونه ڄاڻندو آھي، ۽ ھيءَ (دوزخ) سڀ ڪنھن ماڻھوءَ لاءِ رڳو نصيحت آھي

74:32

كَلَّا وَٱلۡقَمَرِ

Nay, by the Moon

ہاں ہاں (ہمیں) چاند کی قسم

سچ چوان ٿو چنڊ جو قسم آھي

74:33

وَٱلَّيۡلِ إِذۡ أَدۡبَرَ

And the night when it withdraweth

اور رات کی جب پیٹھ پھیرنے لگے

۽ رات جو جڏھن پٺ ڦيري

74:34

وَٱلصُّبۡحِ إِذَآ أَسۡفَرَ

And the dawn when it shineth forth

اور صبح کی جب روشن ہو

۽ صبح جو (قسم آھي) جڏھن روشن ٿئي

74:35

إِنَّهَا لَإِحۡدَى ٱلۡكُبَرِ

Lo! this is one of the greatest (portents)

کہ وہ (آگ) ایک بہت بڑی (آفت) ہے

ته بيشڪ دوزخ ھڪ وڏين شين مان آھي

74:36

نَذِيرࣰ ا لِّلۡبَشَرِ

As a warning unto men

(اور) بنی آدم کے لئے مؤجب خوف

(سڀڪنھن) ماڻھو کي ڊيڄاريندڙ آھي

74:37

لِمَن شَآءَ مِنكُمۡ أَن يَتَقَدَّمَ أَوۡ يَتَأَخَّرَ

Unto him of you who will advance or hang back

جو تم میں سے آگے بڑھنا چاہے یا پیچھے رہنا چاہے

اوھان مان انھي لاءِ جيڪو گھري ته (بھشت) لاءِ اڳي وڌي يا (دوزخ ۾) پٺ تي رھي

74:38

كُلُّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡ رَهِينَةٌ

Every soul is a pledge for its own deeds

ہر شخص اپنے اعمال کے بدلے گرو ہے

سڀڪو جيءُ پنھنجي ڪئي ۾ ڳه پيل آھي

74:39

إِلَّآ أَصۡحَٰبَ ٱلۡيَمِينِ

Save those who will stand on the right hand

مگر داہنی طرف والے (نیک لوگ)

پر سڄي پاسي وارا (ڇٽل آھن)

74:40

فِي جَنَّٰتࣲ يَتَسَآءَلُونَ

In gardens they will ask one another

(کہ) وہ باغہائے بہشت میں (ہوں گے اور) پوچھتے ہوں گے

(بھشت جي) باغن ۾ ھوندا، گڏجي پڇندا

74:41

عَنِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ

Concerning the guilty

(یعنی آگ میں جلنے والے) گنہگاروں سے

ڏوھارين کان

74:42

مَا سَلَكَكُمۡ فِي سَقَرَ

What hath brought you to this burning

کہ تم دوزخ میں کیوں پڑے؟

ته اوھان کي دوزخ ۾ ڪھڙي ڳالھ وڌو

74:43

قَالُواْ لَمۡ نَكُ مِنَ ٱلۡمُصَلِّينَ

They will answer: We were not of those who prayed

وہ جواب دیں گے کہ ہم نماز نہیں پڑھتے تھے

چوندا ته نڪي نمازين مان ھواسون

74:44

وَلَمۡ نَكُ نُطۡعِمُ ٱلۡمِسۡكِينَ

Nor did we feed the wretched

اور نہ فقیروں کو کھانا کھلاتے تھے

۽ نڪي مسڪينن کي کارائيندا ھواسون

74:45

وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ ٱلۡخَآئِضِينَ

We used to wade (in vain dispute) with (all) waders

اور اہل باطل کے ساتھ مل کر (حق سے) انکار کرتے تھے

۽ بڪواتن سان گڏ بڪوات ڪندا ڪندا ھواسون

74:46

وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ

And we used to deny the Day of Judgment

اور روز جزا کو جھٹلاتے تھے

۽ بدلي جي ڏينھن کي ڪوڙ ڀانئيندا ھواسون

74:47

حَتَّىٰٓ أَتَىٰنَا ٱلۡيَقِينُ

Till the Inevitable came unto us

یہاں تک کہ ہمیں موت آگئی

تان جو اسان کي موت پھتو

74:48

فَمَا تَنفَعُهُمۡ شَفَٰعَةُ ٱلشَّٰفِعِينَ

The mediation of no mediators will avail them then

(تو اس حال میں) سفارش کرنے والوں کی سفارش ان کے حق میں کچھ فائدہ نہ دے گی

پوءِ کين پارت ڪندڙن جي پارت نفعو نه ڏيندي

74:49

فَمَا لَهُمۡ عَنِ ٱلتَّذۡكِرَةِ مُعۡرِضِينَ

Why now turn they away from the Admonishment

ان کو کیا ہوا ہے کہ نصیحت سے روگرداں ہو رہے ہیں

پوءِ انھن کي ڇا (ٿيو) آھي جو نصيحت کان منھن موڙيندڙ (ٿيا) آھن

74:50

كَأَنَّهُمۡ حُمُرࣱ مُّسۡتَنفِرَةࣱ‏

As they were frightened asses

گویا گدھے ہیں کہ بدک جاتے ہیں

ڄڻ ته اُھي ٽھندڙ گڏھ آھن

74:51

فَرَّتۡ مِن قَسۡوَرَةِۭ

Fleeing from a lion

(یعنی) شیر سے ڈر کر بھاگ جاتے ہیں

جي شينھن کان ڀڳا ھجن

74:52

بَلۡ يُرِيدُ كُلُّ ٱمۡرِيࣲٕ مِّنۡهُمۡ أَن يُؤۡتَىٰ صُحُفࣰ ا مُّنَشَّرَةࣰ‏

Nay, but everyone of them desireth that he should be given open pages (from Allah)

اصل یہ ہے کہ ان میں سے ہر شخص یہ چاہتا ہے کہ اس کے پاس کھلی ہوئی کتاب آئے

بلڪ منجھائن ھر ھڪ مڙس گھرندو آھي ته کيس (آسمان) مان کليل ڪتاب ڏجن

74:53

كَلَّاۖ بَل لَّا يَخَافُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ

Nay, verily. They fear not the Hereafter

ایسا ہرگز نہیں ہوگا۔ حقیقت یہ ہے کہ ان کو آخرت کا خوف ہی نہیں

ائين نه آھي، بلڪ آخرت کان نه ٿا ڊڄن

74:54

كَلَّآ إِنَّهُۥ تَذۡكِرَةࣱ‏

Nay, verily. Lo! this is an Admonishment

کچھ شک نہیں کہ یہ نصیحت ہے

سچ آھي ته بيشڪ قرآن ھڪ نصيحت آھي

74:55

فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ

So whosoever will may heed

تو جو چاہے اسے یاد رکھے

پوءِ جيڪو گُھري سو اُن کي پڙھي

74:56

وَمَا يَذۡكُرُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ هُوَ أَهۡلُ ٱلتَّقۡوَىٰ وَأَهۡلُ ٱلۡمَغۡفِرَةِ

And they will not heed unless Allah willeth (it). He is the fount of fear. He is the fount of Mercy

اور یاد بھی تب ہی رکھیں گے جب خدا چاہے۔ وہی ڈرنے کے لائق اور بخشش کا مالک ہے

۽ الله جي گھر کانسواءِ (ان کي) ياد ڪري نه سگھندا آھن، (الله) اُھو آھي جنھن کان ڊڄڻ گھرجي ۽ اھو بخشش جو به مالڪ آھي

75 Al-Qiyamah The Resurrection الْقِيَامَةِ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

75:1

لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ

Nay, I swear by the Day of Resurrection

ہم کو روز قیامت کی قسم

قيامت جي ڏينھن جو قسم کڻان ٿو

75:2

وَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلنَّفۡسِ ٱللَّوَّامَةِ

Nay, I swear by the accusing soul (that this Scripture is true)

اور نفس لوامہ کی (کہ سب لوگ اٹھا کر) کھڑے کئے جائیں گے

۽ ملامت ڪرڻ واري نفس جو قسم ٿو کڻان (ته قيامت ۾ سڀ اُٿندا)

75:3

أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجۡمَعَ عِظَامَهُۥ

Thinketh man that We shall not assemble his bones

کیا انسان یہ خیال کرتا ہے کہ ہم اس کی (بکھری ہوئی) ہڈیاں اکٹھی نہیں کریں گے؟

ماڻھو ڀائيندو آھي ڇا ته سندس ھڏا ڪڏھن گڏ نه ڪنداسون

75:4

بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُۥ

Yea, verily. We are Able to restore his very fingers

ضرور کریں گے (اور) ہم اس بات پر قادر ہیں کہ اس کی پور پور درست کردیں

ھائو! سنديس آڱرين جي ڏوڏين جي سڌي ڪرڻ تي وسوارا آھيون

75:5

بَلۡ يُرِيدُ ٱلۡإِنسَٰنُ لِيَفۡجُرَ أَمَامَهُۥ

But man would fain deny what is before him

مگر انسان چاہتا ہے کہ آگے کو خود سری کرتا جائے

بلڪ ماڻھو ھي گھرندو آھي ته پنھنجي اڳ (جي وقت) لاءِ گناھ ڪري

75:6

يَسۡـَٔلُ أَيَّانَ يَوۡمُ ٱلۡقِيَٰمَةِ

He asketh: When will be this Day of Resurrection

پوچھتا ہے کہ قیامت کا دن کب ہوگا؟

پڇي ٿو ته قيامت جو ڏينھن ڪڏھن ٿيندو؟

75:7

فَإِذَا بَرِقَ ٱلۡبَصَرُ

But when sight is confounded

جب آنکھیں چندھیا جائیں

پوءِ جڏھن اکيون ڦاٽي وينديون

75:8

وَخَسَفَ ٱلۡقَمَرُ

And the moon is eclipsed

اور چاند گہنا جائے

۽ چنڊ گرھبو

75:9

وَجُمِعَ ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ

And sun and moon are united

اور سورج اور چاند جمع کردیئے جائیں

۽ سج ۽ چنڊ (ھڪ جاءِ) گڏ ڪبا

75:10

يَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذٍ أَيۡنَ ٱلۡمَفَرُّ

On that day man will cry: Whither to flee

اس دن انسان کہے گا کہ (اب) کہاں بھاگ جاؤں؟

(تڏھن) چوندو ماڻھو ته ڀڄڻ جي واھ ڪٿي آھي؟

75:11

كَلَّا لَا وَزَرَ

Alas! No refuge

بےشک کہیں پناہ نہیں

نه نه! ڪا واھ ڪانھي

75:12

إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمُسۡتَقَرُّ

Unto thy Lord is the recourse that day

اس روز پروردگار ہی کے پاس ٹھکانا ہے

تنھنجي پالڻھار وٽ اُن ڏينھن ٽڪاءُ جو ھنڌ آھي

75:13

يُنَبَّؤُاْ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ

On that day man is told the tale of that which he hath sent before and left behind

اس دن انسان کو جو (عمل) اس نے آگے بھیجے اور پیچھے چھوڑے ہوں گے سب بتا دیئے جائیں گے

اُن ڏينھن ماڻھوءَ کي (انھيءَ بابت) خبردار ڪبو جيڪي اڳي موڪليو ھوائين ۽ پوئتي رھايائين

75:14

بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةࣱ‏

Oh, but man is a telling witness against himself

بلکہ انسان آپ اپنا گواہ ہے

بلڪ ماڻھو پنھنجي لاءِ (پاڻ) ھڪ حُجت آھي

75:15

وَلَوۡ أَلۡقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ

Although he tender his excuses

اگرچہ عذر ومعذرت کرتا رہے

توڻيڪ پنھنجا بھانا پيش پيو ڪري

75:16

لَا تُحَرِّكۡ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعۡجَلَ بِهِۦٓ

Stir not thy tongue herewith to hasten it

اور (اے محمدﷺ) وحی کے پڑھنے کے لئے اپنی زبان نہ چلایا کرو کہ اس کو جلد یاد کرلو

(اي پيغمبر وحي جي) قرآن پڙھڻ مھل پنھنجي زبان کي (ھن لاءِ) نه چور ته اُھو جلدي (ياد ڪري) وٺين

75:17

إِنَّ عَلَيۡنَا جَمۡعَهُۥ وَقُرۡءَانَهُۥ

Lo! upon Us (resteth) the putting together thereof and the reading thereof

اس کا جمع کرنا اور پڑھانا ہمارے ذمے ہے

ڇوته (تنھنجي سيني ۾) قرآن جو گڏ ڪرڻ ۽ اُن جو پڙھڻ (آسان ڪرڻ) اسان جي ذمي آھي

75:18

فَإِذَا قَرَأۡنَٰهُ فَٱتَّبِعۡ قُرۡءَانَهُۥ

And when We read it, follow thou the reading

جب ہم وحی پڑھا کریں تو تم (اس کو سنا کرو اور) پھر اسی طرح پڑھا کرو

پوءِ جڏھن قرآن (ملائڪ کان) پڙھايون تڏھن (پنھنجي دل) اُنجي پڙھڻ جي پٺيان لڳاءِ

75:19

ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا بَيَانَهُۥ

Then lo! upon Us (resteth) the explanation thereof

پھر اس (کے معانی) کا بیان بھی ہمارے ذمے ہے

وري بيشڪ اُنجو پڌرو ڪرڻ اسان جي ذمي آھي

75:20

كَلَّا بَلۡ تُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ

Nay, but ye do love the fleeting Now

مگر (لوگو) تم دنیا کو دوست رکھتے ہو

نه نه! بلڪ (اي ڪافرؤ) دنيا کي دوست رکندا آھيو

75:21

وَتَذَرُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ

And neglect the Hereafter

اور آخرت کو ترک کئے دیتے ہو

۽ آخرت کي ڇڏيندا آھيو

75:22

وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ نَّاضِرَةٌ

That day will faces be resplendent

اس روز بہت سے منہ رونق دار ہوں گے

ڪي مُنھن اُن ڏينھن سرھا ھوندا

75:23

إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةࣱ‏

Looking toward their Lord

(اور) اپنے پروردگار کے محو دیدار ہوں گے

پنھنجي پالڻھار ڏانھن ڏسندڙ ھوندا

75:24

وَوُجُوهࣱ يَوۡمَئِذِۭ بَاسِرَةࣱ‏

And that day will other faces be despondent

اور بہت سے منہ اس دن اداس ہوں گے

۽ ڪي مُنھن اُن ڏينھن ڪارا ٿيل ھوندا

75:25

تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةࣱ‏

Thou wilt know that some great disaster is about to fall on them

خیال کریں گے کہ ان پر مصیبت واقع ہونے کو ہے

ڀانئيندا ته ساڻن پٺيءَ توڙ معاملو ڪيو ويندؤ

75:26

كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِيَ

Nay, but when the life cometh up to the throat

دیکھو جب جان گلے تک پہنچ جائے

نه نه! جڏھن (ساھ) نِڙ گھٽ تي پھچندو

75:27

وَقِيلَ مَنۡۜ رَاقࣲ‏

And men say: Where is the wizard (who can save him now)

اور لوگ کہنے لگیں (اس وقت) کون جھاڑ پھونک کرنے والا ہے

۽ چيو ويندو ته ڪو، ڦيڻو رکڻ وارو آھي

75:28

وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ

And he knoweth that it is the parting

اور اس (جان بلب) نے سمجھا کہ اب سب سے جدائی ہے

۽ ڀانئيندو ته (ھاڻي روح جي) جُدا ٿيڻ (جو) وقت اچي ويو

75:29

وَٱلۡتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ

And agony is heaped on agony

اور پنڈلی سے پنڈلی لپٹ جائے

۽ ھڪ پِني ٻئي پِنيءَ سان وچڙندي

75:30

إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمَسَاقُ

Unto thy Lord that day will be the driving

اس دن تجھ کو اپنے پروردگار کی طرف چلنا ہے

اُن ڏينھن تنھنجي پالڻھار وٽ ھلڻو آھي

75:31

فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ

For he neither trusted, nor prayed

تو اس (ناعاقبت) اندیش نے نہ تو (کلام خدا) کی تصدیق کی نہ نماز پڑھی

پوءِ نڪي (الله جي ڪلام کي) سچو ڪيائين ۽ نڪي نماز پڙھيائين

75:32

وَلَٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ

But he denied and flouted

بلکہ جھٹلایا اور منہ پھیر لیا

پر ڪوڙ ڀانيائين ۽ منھن موڙيائين

75:33

ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ

Then went he to his folk with glee

پھر اپنے گھر والوں کے پاس اکڑتا ہوا چل دیا

وري پنھنجي گھر وارن ڏانھن آڪڙجي ھليو

75:34

أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰ

Nearer unto thee and nearer

افسوس ہے تجھ پر پھر افسوس ہے

توتي خرابي ھجي پوءِ توتي خرابي ھجي

75:35

ثُمَّ أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰٓ

Again nearer unto thee and nearer (is the doom)

پھر افسوس ہے تجھ پر پھر افسوس ہے

وري (ٻيھر چوان ٿو ته) توتي خرابي ھجي

75:36

أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَن يُتۡرَكَ سُدًى

Thinketh man that he is to be left aimless

کیا انسان خیال کرتا ہے کہ یوں ہی چھوڑ دیا جائے گا؟

ماڻھو (ايئن) ڀانئي ٿو ڇا ته (کيس) بيڪار ڇڏي ڏبو

75:37

أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةࣰ مِّن مَّنِيࣲّ يُمۡنَىٰ

Was he not a drop of fluid which gushed forth

کیا وہ منی کا جو رحم میں ڈالی جاتی ہے ایک قطرہ نہ تھا؟

(اھو) منيءَ جو ٽيپو نه ھو ڇا جو (ماءُ جي ڳڀيرڻ ۾) اڇليو ٿي ويو

75:38

ثُمَّ كَانَ عَلَقَةࣰ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ

Then he became a clot; then (Allah) shaped and fashioned

پھر لوتھڑا ہوا پھر (خدا نے) اس کو بنایا پھر (اس کے اعضا کو) درست کیا

وري (رت ۾) دڳ ھو پوءِ الله (اُن کي) بڻايو ۽ اُن کي سئين لڱين ڪيائين

75:39

فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ

And made of him a pair, the male and female

پھر اس کی دو قسمیں بنائیں (ایک) مرد اور (ایک) عورت

پوءِ منيءَ مان ٻه جنسون نَر ۽ مادي بڻايائين

75:40

أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ

Is not He (Who doeth so) Able to bring the dead to life

کیا اس خالق کو اس بات پر قدرت نہیں کہ مردوں کو جلا اُٹھائے؟

اھو الله ھن (ڳالھ) تي وس وارو نه آھي ڇا جو مُئن کي جياري؟

76 Al-Insan Man الدَّهْرِ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

76:1

هَلۡ أَتَىٰ عَلَى ٱلۡإِنسَٰنِ حِينࣱ مِّنَ ٱلدَّهۡرِ لَمۡ يَكُن شَيۡـࣰٔ ا مَّذۡكُورًا

Hath there come upon man (ever) any period of time in which he was a thing unremembered

بےشک انسان پر زمانے میں ایک ایسا وقت بھی آچکا ہے کہ وہ کوئی چیز قابل ذکر نہ تھی

ڪڏھن ماڻھوءَ تي زماني مان ھڪ (اھڙو) وقت گذري چڪو آھي جو (ھو اھڙي) ڪا شيءَ نه ھو جا يادگيريءَ ۾ اچي

76:2

إِنَّا خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةٍ أَمۡشَاجࣲ نَّبۡتَلِيهِ فَجَعَلۡنَٰهُ سَمِيعَۢا بَصِيرًا

Lo! We create man from a drop of thickened fluid to test him; so We make him hearing, knowing

ہم نے انسان کو نطفہٴ مخلوط سے پیدا کیا تاکہ اسے آزمائیں تو ہم نے اس کو سنتا دیکھتا بنایا

بيشڪ اسان ماڻھوءَ کي ھڪڙي (پاڻ ۾) گڏيل منيءَ مان پيدا ڪيو، ته اُن کي پرکيون پوءِ کيس ٻڌندڙ ڏسندڙ ڪيوسون

76:3

إِنَّا هَدَيۡنَٰهُ ٱلسَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرࣰ ا وَإِمَّا كَفُورًا

Lo! We have shown him the way, whether he be grateful or disbelieving

(اور) اسے رستہ بھی دکھا دیا۔ (اب) وہ خواہ شکرگزار ہو خواہ ناشکرا

بيشڪ اسان کيس سڌو دڳ ڏسيو (ھاڻي ھو) شُڪر ڪندڙ ٿئي يا بي شُڪر

76:4

إِنَّآ أَعۡتَدۡنَا لِلۡكَٰفِرِينَ سَلَٰسِلَاْ وَأَغۡلَٰلࣰ ا وَسَعِيرًا

Lo! We have prepared for disbelievers manacles and carcans and a raging fire

ہم نے کافروں کے لئے زنجیر اور طوق اور دہکتی آگ تیار کر رکھی ہے

بيشڪ اسان ڪافرن لاءِ زنجير يا ڳٽ ۽ ٻرندڙ باھ تيار ڪئي آھي

76:5

إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ يَشۡرَبُونَ مِن كَأۡسࣲ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا

Lo! the righteous shall drink of a cup whereof the mixture is of Kafur

جو نیکو کار ہیں اور وہ ایسی شراب نوش جان کریں گے جس میں کافور کی آمیزش ہوگی

بيشڪ نيڪ بخت ٻانھا (انھي شراب جي) پيالي مان پيئندا جنھن جي ملاوت ڪافور (جي چشمي جي پاڻي) جي ھوندي

76:6

عَيۡنࣰ ا يَشۡرَبُ بِهَا عِبَادُ ٱللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفۡجِيرࣰ ا

A spring wherefrom the slaves of Allah drink, making it gush forth abundantly

یہ ایک چشمہ ہے جس میں سے خدا کے بندے پئیں گے اور اس میں سے (چھوٹی چھوٹی) نہریں نکالیں گے

اھو ھڪ چشمو آھي جنھن مان الله جا (پيارا) ٻانھا پيئندا جنھن کي چڱي طرح وھائيندا

76:7

يُوفُونَ بِٱلنَّذۡرِ وَيَخَافُونَ يَوۡمࣰ ا كَانَ شَرُّهُۥ مُسۡتَطِيرࣰ ا

(Because) they perform the vow and fear a day whereof the evil is wide-spreading

یہ لوگ نذریں پوری کرتے ہیں اور اس دن سے جس کی سختی پھیل رہی ہوگی خوف رکھتے ہیں

جي (الله جي) باس پوري ڪندا آھن ۽ اُن ڏينھن کان ڊڄندا آھن جنھن جي بڇڙائي (ھر طرف) پڌري ھوندي

76:8

وَيُطۡعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسۡكِينࣰ ا وَيَتِيمࣰ ا وَأَسِيرًا

And feed with food the needy wretch, the orphan and the prisoner, for love of Him

اور باوجود یہ کہ ان کو خود طعام کی خواہش (اور حاجت) ہے فقیروں اور یتیموں اور قیدیوں کو کھلاتے ہیں

۽ طعام جي احتياج ھوندي مُحتاج ۽ يتيم ۽ قيدي کي کارائيندا آھن

76:9

إِنَّمَا نُطۡعِمُكُمۡ لِوَجۡهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمۡ جَزَآءࣰ وَلَا شُكُورًا

(Saying): We feed you, for the sake of Allah only. We wish for no reward nor thanks from you

(اور کہتے ہیں کہ) ہم تم کو خالص خدا کے لئے کھلاتے ہیں۔ نہ تم سے عوض کے خواستگار ہیں نہ شکرگزاری کے (طلبگار)

(۽ چوندا آھن ته) اسين ته اوھان کي الله جي واسطي کارائيندا آھيون اوھان کان نڪو بدلو ۽ نڪا شڪر گذاري گھرندا آھيون

76:10

إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوۡمًا عَبُوسࣰ ا قَمۡطَرِيرࣰ ا

Lo! we fear from our Lord a day of frowning and of fate

ہم کو اپنے پروردگار سے اس دن کا ڈر لگتا ہے (جو چہروں کو) کریہہ المنظر اور (دلوں کو) سخت (مضطر کر دینے والا) ہے

بيشڪ اسين پنھنجي پالڻھار کان ھڪ ڏکئي ڏينھن کان ڊڄندا آھيون جو تمام سخت آھي

76:11

فَوَقَىٰهُمُ ٱللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمِ وَلَقَّىٰهُمۡ نَضۡرَةࣰ وَسُرُورࣰ ا

Therefor Allah hath warded off from them the evil of that day, and hath made them find brightness and joy

تو خدا ان کو اس دن کی سختی سے بچالے گا اور تازگی اور خوش دلی عنایت فرمائے گا

پوءِ الله اُن ڏينھن جي مدائي کان کين بچايو ۽ اُنھن کي تازگي ۽ خوشي پھچائي

76:12

وَجَزَىٰهُم بِمَا صَبَرُواْ جَنَّةࣰ وَحَرِيرࣰ ا

And hath awarded them for all that they endured, a Garden and silk attire

اور ان کے صبر کے بدلے ان کو بہشت (کے باغات) اور ریشم (کے ملبوسات) عطا کرے گا

۽ سندن صبر ڪرڻ سببان باغ ۽ پَٽ (جو ويس) کين بدلو ڏنائين

76:13

مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِۖ لَا يَرَوۡنَ فِيهَا شَمۡسࣰ ا وَلَا زَمۡهَرِيرࣰ ا

Reclining therein upon couches, they will find there neither (heat of) a sun nor bitter cold

ان میں وہ تختوں پر تکیے لگائے بیٹھے ہوں گے۔ وہاں نہ دھوپ (کی حدت) دیکھیں گے نہ سردی کی شدت

اُن (باغ) ۾ تختن تي ٽيڪ ڏئي وھندا، اتي نڪي (سج جي) اُتت ۽ نڪي ڪا سخت سردي ڏسندا

76:14

وَدَانِيَةً عَلَيۡهِمۡ ظِلَٰلُهَا وَذُلِّلَتۡ قُطُوفُهَا تَذۡلِيلࣰ ا

The shade thereof is close upon them and the clustered fruits thereof bow down

ان سے (ثمردار شاخیں اور) ان کے سائے قریب ہوں گے اور میوؤں کے گچھے جھکے ہوئے لٹک رہے ہوں گے

۽ اُن (باغ) جون ڇانئون مٿن ويجھيون ٿيل ھونديون ۽ اُن جا ميوا (پٽڻ ۾) چڱي طرح ويجھا ڪبا

76:15

وَيُطَافُ عَلَيۡهِم بِـَٔانِيَةࣲ مِّن فِضَّةࣲ وَأَكۡوَابࣲ كَانَتۡ قَوَارِيرَا۠

Goblets of silver are brought round for them, and beakers (as) of glass

(خدام) چاندی کے باسن لئے ہوئے ان کے اردگرد پھریں گے اور شیشے کے (نہایت شفاف) گلاس

۽ روپن ٿانون ۽ پيالن سان وٽن اچ وڃ ٿيندي جي شيشن وانگر ھوندا

76:16

قَوَارِيرَاْ مِن فِضَّةࣲ قَدَّرُوهَا تَقۡدِيرࣰ ا

(Bright as) glass but (made) of silver, which they (themselves) have measured to the measure (of their deeds)

اور شیشے بھی چاندی کے جو ٹھیک اندازے کے مطابق بنائے گئے ہیں

(پر) شيشا (به) چاندي جا جن کي انھن (پياريندڙن) پوري انداز سان ٺھرايو آھي

76:17

وَيُسۡقَوۡنَ فِيهَا كَأۡسࣰ ا كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِيلًا

There are they watered with a cup whereof the mixture is of Zanjabil

اور وہاں ان کو ایسی شراب (بھی) پلائی جائے گی جس میں سونٹھ کی آمیزش ہوگی

۽ اُتي کين شراب جا پيالا پياربا جنھن (جي پاڻي) جي ملاوت سُنڍ (جي چشمي) جي ھوندي

76:18

عَيۡنࣰ ا فِيهَا تُسَمَّىٰ سَلۡسَبِيلࣰ ا

(The water of) a spring therein, named Salsabil

یہ بہشت میں ایک چشمہ ہے جس کا نام سلسبیل ہے

اُتي اھو ھڪ چشمو آھي جنھن جو نالو سَلۡسَبِيۡل رکيو وڃي ٿو

76:19

۞وَيَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ وِلۡدَٰنࣱ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيۡتَهُمۡ حَسِبۡتَهُمۡ لُؤۡلُؤࣰ ا مَّنثُورࣰ ا

There wait on them immortal youths, whom, when thou seest, thou wouldst take for scattered pearls

اور ان کے پاس لڑکے آتے جاتے ہوں گے جو ہمیشہ (ایک ہی حالت پر) رہیں گے۔ جب تم ان پر نگاہ ڈالو تو خیال کرو کہ بکھرے ہوئے موتی ہیں

۽ وٽن ھميشه رھندڙ نينگر پيا گھمندا ڦرندا، (اي ڏسندڙ) جڏھن انھن کي ڏسندين (ته) انھن کي کنڊريل موتي پيو ڀائيندين

76:20

وَإِذَا رَأَيۡتَ ثَمَّ رَأَيۡتَ نَعِيمࣰ ا وَمُلۡكࣰ ا كَبِيرًا

When thou seest, thou wilt see there bliss and high estate

اور بہشت میں (جہاں) آنکھ اٹھاؤ گے کثرت سے نعمت اور عظیم (الشان) سلطنت دیکھو گے

۽ جڏھن اُتي نھاريندين (ته) اڻ کٽ نعمت ۽ وڏي بادشاھي پيو ڏسندين

76:21

عَٰلِيَهُمۡ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضۡرࣱ وَإِسۡتَبۡرَقࣱۖ وَحُلُّوٓاْ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةࣲ وَسَقَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ شَرَابࣰ ا طَهُورًا

Their raiment will be fine green silk and gold embroidery. Bracelets of silver will they wear. Their Lord will slake their thirst with a pure drink

ان (کے بدنوں) پر دیبا سبز اور اطلس کے کپڑے ہوں گے۔ اور انہیں چاندی کے کنگن پہنائے جائیں گے اور ان کا پروردگار ان کو نہایت پاکیزہ شراب پلائے گا

مٿانئن سنھي سائي پَٽ ۽ ٿُلھي پَٽ جا ڪپڙا ھوندا، ۽ چاندِيءَ جا ڪنگڻ کين پارايا ويندا، ۽ سندن پالڻھار کين تمام پاڪ شراب پياريندو

76:22

إِنَّ هَٰذَا كَانَ لَكُمۡ جَزَآءࣰ وَكَانَ سَعۡيُكُم مَّشۡكُورًا

(And it will be said unto them): Lo! this is a reward for you. Your endeavour (upon earth) hath found acceptance

یہ تمہارا صلہ اور تمہاری کوشش (خدا کے ہاں) مقبول ہوئی

بيشڪ اھو اوھان (جي عملن) جو بدلو آھي ۽ اوھان جو سعيو قبول ڪيل آھي

76:23

إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡقُرۡءَانَ تَنزِيلࣰ ا

Lo! We, even We, have revealed unto thee the Qur'an, a revelation

اے محمد (ﷺ) ہم نے تم پر قرآن آہستہ آہستہ نازل کیا ہے

بيشڪ اسان توتي قرآن درجي بدرجي لاٿو

76:24

فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعۡ مِنۡهُمۡ ءَاثِمًا أَوۡ كَفُورࣰ ا

So submit patiently to thy Lord's command, and obey not of them any guilty one or disbeliever

تو اپنے پروردگار کے حکم کے مطابق صبر کئے رہو اور ان لوگوں میں سے کسی بد عمل اور ناشکرے کا کہا نہ مانو

پوءِ پنھنجي پالڻھار جي حڪم (اچڻ) تائين صبر ڪر ۽ انھن (ماڻھن) مان ڪنھن گنھگار يا بي شڪر جو چيو نه مڃ

76:25

وَٱذۡكُرِ ٱسۡمَ رَبِّكَ بُكۡرَةࣰ وَأَصِيلࣰ ا

Remember the name of thy Lord at morn and evening

اور صبح وشام اپنے پروردگار کا نام لیتے رہو

۽ پنھنجي پالڻھار جو نالو صبح ۽ سانجھيءَ ياد ڪر

76:26

وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَٱسۡجُدۡ لَهُۥ وَسَبِّحۡهُ لَيۡلࣰ ا طَوِيلًا

And worship Him (a portion) of the night. And glorify Him through the livelong night

اور رات کو بڑی رات تک سجدے کرو اور اس کی پاکی بیان کرتے رہو

۽ ڪجھ (وقت) رات ۾ اُن لاءِ نماز پڙھ ۽ گھڻي رات سندس پاڪائي ساراھ

76:27

إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ يُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَآءَهُمۡ يَوۡمࣰ ا ثَقِيلࣰ ا

Lo! these love fleeting life, and put behind them (the remembrance of) a grievous day

یہ لوگ دنیا کو دوست رکھتے ہیں اور (قیامت کے) بھاری دن کو پس پشت چھوڑے دیتے ہیں

بيشڪ اُھي (ڪافر) دنيا کي پيارو رکندا آھن ۽ ڳوري ڏينھن کي پنھنجي پٺيان ڦٽو ڪندا آھن

76:28

نَّحۡنُ خَلَقۡنَٰهُمۡ وَشَدَدۡنَآ أَسۡرَهُمۡۖ وَإِذَا شِئۡنَا بَدَّلۡنَآ أَمۡثَٰلَهُمۡ تَبۡدِيلًا

We, even We, created them, and strengthened their frame. And when We will, We can replace them, bringing others like them in their stead

ہم نے ان کو پیدا کیا اور ان کے مقابل کو مضبوط بنایا۔ اور اگر ہم چاہیں تو ان کے بدلے ان ہی کی طرح اور لوگ لے آئیں

اسان کين پيدا ڪيو ۽ سندن سَنڌ پُختا ڪياسون، ۽ جڏھن گھرون (ته) اھڙا ٻيا عوض ۾ مٽائي آڻيون

76:29

إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذۡكِرَةࣱۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلࣰ ا

Lo! this is an Admonishment, that whosoever will may choose a way unto his Lord

یہ تو نصیحت ہے۔ جو چاہے اپنے پروردگار کی طرف پہنچنے کا رستہ اختیار کرے

بيشڪ اھا نصيحت آھي، پوءِ جيڪو گھري سو پنھنجي پالڻھار ڏانھن واٽ وٺي

76:30

وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمࣰ ا

Yet ye will not, unless Allah willeth. Lo! Allah is Knower, Wise

اور تم کچھ بھی نہیں چاہ سکتے مگر جو خدا کو منظور ہو۔ بےشک خدا جاننے والا حکمت والا ہے

۽ اوھين نه گھرندؤ مگر اُھو جيڪي الله گھري، ڇوته الله ڄاڻندڙ حڪمت وارو آھي

76:31

يُدۡخِلُ مَن يَشَآءُ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ وَٱلظَّٰلِمِينَ أَعَدَّ لَهُمۡ عَذَابًا أَلِيمَۢا

He maketh whom He will to enter His mercy, and for evil-doers hath prepared a painful doom

جس کو چاہتا ہے اپنی رحمت میں داخل کرلیتا ہے اور ظالموں کے لئے اس نے دکھ دینے والا عذاب تیار کر رکھا ہے

جنھن کي گھري (تنھن کي) پنھنجي رحمت ۾ داخل ٿو ڪري، ۽ ظالمن لاءِ ڏکوئيندڙ عذاب تيار ڪيو اٿس

77 Al-Mursalat The Emissaries الْمُرْسَلَاتِ

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

77:1

وَٱلۡمُرۡسَلَٰتِ عُرۡفࣰ ا

By the emissary winds, (sent) one after another

ہواؤں کی قسم جو نرم نرم چلتی ہیں

چڱين گُھلندڙن ھيرُن جو قسم آھي

77:2

فَٱلۡعَٰصِفَٰتِ عَصۡفࣰ ا

By the raging hurricanes

پھر زور پکڑ کر جھکڑ ہو جاتی ہیں

پوءِ زور سان لڳڻ وارن وائن جو قسم آھي

77:3

وَٱلنَّٰشِرَٰتِ نَشۡرࣰ ا

By those which cause earth's vegetation to revive

اور (بادلوں کو) پھاڑ کر پھیلا دیتی ہیں

۽ (ڪڪرن کي) کڻندڙن پکيڙيندڙن وائن جو قسم آھي

77:4

فَٱلۡفَٰرِقَٰتِ فَرۡقࣰ ا

By those who winnow with a winnowing

پھر ان کو پھاڑ کر جدا جدا کر دیتی ہیں

پوءِ (ڪڪرن کي) ھڪ ٻئي کان جدا ڪندڙ وائن جو قسم آھي

77:5

فَٱلۡمُلۡقِيَٰتِ ذِكۡرًا

By those who bring down the Reminder

پھر فرشتوں کی قسم جو وحی لاتے ہیں

پوءِ وحي آڻيندڙن ملائڪن جو قسم آھي

77:6

عُذۡرًا أَوۡ نُذۡرًا

To excuse or to warn

تاکہ عذر (رفع) کردیا جائے یا ڈر سنا دیا جائے

(جي) عذر وڃائڻ لاءِ يا ڊيڄارڻ لاءِ (وحي) آڻيندا آھن

77:7

إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَٰقِعࣱ‏

Surely that which ye are promised will befall

کہ جس بات کا تم سے وعدہ کیا جاتا ہے وہ ہو کر رہے گی

ته بيشڪ جنھن (ڳالھ) جو اوھان کي انجام ڏجي ٿو سا ضرور ٿيڻي آھي

77:8

فَإِذَا ٱلنُّجُومُ طُمِسَتۡ

So when the stars are put out

جب تاروں کی چمک جاتی رہے

پوءِ جڏھن تارا ميٽي ڇڏبا

77:9

وَإِذَا ٱلسَّمَآءُ فُرِجَتۡ

And when the sky is riven asunder

اور جب آسمان پھٹ جائے

۽ جڏھن آسمان چيربو

77:10

وَإِذَا ٱلۡجِبَالُ نُسِفَتۡ

And when the mountains are blown away

اور جب پہاڑ اُڑے اُڑے پھریں

۽ جڏھن جبل اڏائبا

77:11

وَإِذَا ٱلرُّسُلُ أُقِّتَتۡ

And when the messengers are brought unto their time appointed

اور جب پیغمبر فراہم کئے جائیں

۽ جڏھن پيغمبر (ٺھرايل وقت تي) گڏ ڪبا

77:12

لِأَيِّ يَوۡمٍ أُجِّلَتۡ

For what day is the time appointed

بھلا (ان امور میں) تاخیر کس دن کے لئے کی گئی؟

(تڏھن ثابت ٿيندو ته پيغمبرن کي) ڪھڙي ڏينھن لاءِ ترسايو ويو

77:13

لِيَوۡمِ ٱلۡفَصۡلِ

For the Day of Decision

فیصلے کے دن کے لئے

فيصلي جي ڏينھن لاءِ

77:14

وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ

And what will convey unto thee what the Day of Decision is

اور تمہیں کیا خبر کہ فیصلے کا دن کیا ہے؟

۽ توکي ڪھڙي شيءَ ڄاڻايو ته فيصلو جو ڏينھن ڇا آھي

77:15

وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Woe unto the repudiators on that day

اس دن جھٹلانے والوں کے لئے خرابی ہے

اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي

77:16

أَلَمۡ نُهۡلِكِ ٱلۡأَوَّلِينَ

Destroyed We not the former folk

کیا ہم نے پہلے لوگوں کو ہلاک نہیں کر ڈالا

پھرين کي ھلاڪ نه ڪيو اٿون ڇا؟

77:17

ثُمَّ نُتۡبِعُهُمُ ٱلۡأٓخِرِينَ

Then caused the latter folk to follow after

پھر ان پچھلوں کو بھی ان کے پیچھے بھیج دیتے ہیں

وري (اُن کانپوءِ) پوين کي انھن جي پٺيان آڻيندا آھيون

77:18

كَذَٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِينَ

Thus deal We ever with the guilty

ہم گنہگاروں کے ساتھ ایسا ہی کیا کرتے ہیں

ائين ڏوھارين سان ڪندا آھيون

77:19

وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Woe unto the repudiators on that day

اس دن جھٹلانے والوں کی خرابی ہے

اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي

77:20

أَلَمۡ نَخۡلُقكُّم مِّن مَّآءࣲ مَّهِينࣲ‏

Did We not create you from a base fluid

کیا ہم نے تم کو حقیر پانی سے نہیں پیدا کیا؟

اوھان کي خسيس پاڻي مان نه بڻايو اٿون ڇا؟

77:21

فَجَعَلۡنَٰهُ فِي قَرَارࣲ مَّكِينٍ

Which We laid up in a safe abode

اس کو ایک محفوظ جگہ میں رکھا

پوءِ اُن کي ھڪ پختي ھنڌ ۾ رکيوسون

77:22

إِلَىٰ قَدَرࣲ مَّعۡلُومࣲ‏

For a known term

ایک وقت معین تک

ھڪ مُقرّر وقت تائين

77:23

فَقَدَرۡنَا فَنِعۡمَ ٱلۡقَٰدِرُونَ

Thus We arranged. How excellent is Our arranging

پھر اندازہ مقرر کیا اور ہم کیا ہی خوب اندازہ مقرر کرنے والے ہیں

پوءِ (بڻاوت ۾) پورو ڪيوسون جو (اسين) چڱي سگھ وارا آھيون

77:24

وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Woe unto the repudiators on that day

اس دن جھٹلانے والوں کی خرابی ہے

اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي

77:25

أَلَمۡ نَجۡعَلِ ٱلۡأَرۡضَ كِفَاتًا

Have We not made the earth a receptacle

کیا ہم نے زمین کو سمیٹنے والی نہیں بنایا

زمين کي ماپائڻ واري نه ڪئي اٿون ڇا؟

77:26

أَحۡيَآءࣰ وَأَمۡوَٰتࣰ ا

Both for the living and the dead

(یعنی) زندوں اور مردوں کو

(جو) جيئرن ۽ مُئن کي (ماپائي)

77:27

وَجَعَلۡنَا فِيهَا رَوَٰسِيَ شَٰمِخَٰتࣲ وَأَسۡقَيۡنَٰكُم مَّآءࣰ فُرَاتࣰ ا

And placed therein high mountains and given you to drink sweet water therein

(بنایا) اور اس پر اونچے اونچے پہاڑ رکھ دیئے اور تم لوگوں کو میٹھا پانی پلایا

۽ زمين ۾ اُچا جبل ڪياسون ۽ اوھان کي مٺو پاڻي پياريوسون

77:28

وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Woe unto the repudiators on that day

اس دن جھٹلانے والوں کی خرابی ہے

اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي

77:29

ٱنطَلِقُوٓاْ إِلَىٰ مَا كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ

(It will be said unto them:) Depart unto that (doom) which ye used to deny

جس چیز کو تم جھٹلایا کرتے تھے۔ (اب) اس کی طرف چلو

(چيو ويندو ته ھاڻي) جنھن (دوزخ) کي اوھين ڪوڙ ڀائيندا ھوا تنھن ڏانھن وڃو

77:30

ٱنطَلِقُوٓاْ إِلَىٰ ظِلࣲّ ذِي ثَلَٰثِ شُعَبࣲ‏

Depart unto the shadow falling threefold

(یعنی) اس سائے کی طرف چلو جس کی تین شاخیں ہیں

(چئبن ته) ٽن شاخن واريءَ ڇانوَ ڏانھن وڃو

77:31

لَّا ظَلِيلࣲ وَلَا يُغۡنِي مِنَ ٱللَّهَبِ

(Which yet is) no relief nor shelter from the flame

نہ ٹھنڈی چھاؤں اور نہ لپٹ سے بچاؤ

نه ٿڌي ڇانوَ ھوندي ۽ نه (باھ جي) توَ کان توکي بچائيندي

77:32

إِنَّهَا تَرۡمِي بِشَرَرࣲ كَٱلۡقَصۡرِ

Lo! it throweth up sparks like the castles

اس سے (آگ کی اتنی اتنی بڑی) چنگاریاں اُڑتی ہیں جیسے محل

بيشڪ اُھا (باھ) ماڙيءَ جيڏيون چڻنگون اڇليندي آھي

77:33

كَأَنَّهُۥ جِمَٰلَتࣱ صُفۡرࣱ‏

(Or) as it might be camels of bright yellow hue

گویا زرد رنگ کے اونٹ ہیں

ڄڻ ته اُھي ھيڊا اُٺ آھن

77:34

وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Woe unto the repudiators on that day

اس دن جھٹلانے والوں کی خرابی ہے

اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي

77:35

هَٰذَا يَوۡمُ لَا يَنطِقُونَ

This is a day wherein they speak not

یہ وہ دن ہے کہ (لوگ) لب تک نہ ہلا سکیں گے

اُھو ڏينھن اُھو آھي جنھن ۾ نه ڳالھائيندا

77:36

وَلَا يُؤۡذَنُ لَهُمۡ فَيَعۡتَذِرُونَ

Nor are they suffered to put forth excuses

اور نہ ان کو اجازت دی جائے گی کہ عذر کرسکیں

۽ نڪي کين موڪل ڏبي ته (ڪو) عذر (بيان) ڪن

77:37

وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Woe unto the repudiators on that day

اس دن جھٹلانے والوں کی خرابی ہے

اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي

77:38

هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِۖ جَمَعۡنَٰكُمۡ وَٱلۡأَوَّلِينَ

This is the Day of Decision, We have brought you and the men of old together

یہی فیصلے کا دن ہے (جس میں) ہم نے تم کو اور پہلے لوگوں کو جمع کیا ہے

ھيءُ فيصلي جو ڏينھن آھي، اوھان کي ۽ اڳين کي گڏ ڪيوسون

77:39

فَإِن كَانَ لَكُمۡ كَيۡدࣱ فَكِيدُونِ

If now ye have any wit, outwit Me

اگر تم کو کوئی داؤں آتا ہو تو مجھ سے کر لو

پوءِ جيڪڏھن اوھان کي بڇڙي رِٿ ڪرڻي آھي ته منھنجي حق ۾ رٿيو

77:40

وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Woe unto the repudiators on that day

اس دن جھٹلانے والوں کی خرابی ہے

اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي

77:41

إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي ظِلَٰلࣲ وَعُيُونࣲ‏

Lo! those who kept their duty are amid shade and fountains

بےشک پرہیزگار سایوں اور چشموں میں ہوں گے

بيشڪ پرھيزگار ڇانوَن ۽ چشمن ۾ ھوندا

77:42

وَفَوَٰكِهَ مِمَّا يَشۡتَهُونَ

And fruits such as they desire

اور میؤوں میں جو ان کو مرغوب ہوں

۽ جنھن جنس مان گھرندا (تنھن جنس جي) ميون ۾ ھوندا

77:43

كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

(Unto them it is said:) Eat, drink and welcome, O ye blessed, in return for what ye did

اور جو عمل تم کرتے رہے تھے ان کے بدلے میں مزے سے کھاؤ اور پیو

(چئبن ته) چڱا ڪم ڪندا ھئو تنھنڪري خوش ٿي کائو ۽ پيئو

77:44

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Thus do We reward the good

ہم نیکو کاروں کو ایسا ہی بدلہ دیا کرتے ہیں

بيشڪ اسين نيڪن کي ائين بدلو ڏيندا آھيون

77:45

وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Woe unto the repudiators on that day

اس دن جھٹلانے والوں کی خرابی ہوگی

اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي

77:46

كُلُواْ وَتَمَتَّعُواْ قَلِيلًا إِنَّكُم مُّجۡرِمُونَ

Eat and take your ease (on earth) a little. Lo! ye are guilty

(اے جھٹلانے والو!) تم کسی قدر کھا لو اور فائدے اُٹھا لو تم بےشک گنہگار ہو

(اي ڪوڙ ڀائيندڙؤ دنيا ۾) ٿوري دير کائي وٺو ۽ آسودا رھو بيشڪ اوھين ڏوھاري آھيو

77:47

وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Woe unto the repudiators on that day

اس دن جھٹلانے والوں کی خرابی ہے

اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي

77:48

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱرۡكَعُواْ لَا يَرۡكَعُونَ

When it is said unto them: Bow down, they bow not down

اور جب ان سے کہا جاتا ہے کہ (خدا کے آگے) جھکو تو جھکتے نہیں

۽ جڏھن کين چئجي ته نماز پڙھو (ته) نماز نه پڙھندا آھن

77:49

وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ

Woe unto the repudiators on that day

اس دن جھٹلانے والوں کی خرابی ہے

اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي

77:50

فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ

In what statement, after this, will they believe

اب اس کے بعد یہ کون سی بات پر ایمان لائیں گے؟

پوءِ اُن (قرآن) کانپوءِ ڪھڙي ڳالھ تي ويساھ رکندا

English translation: Marmaduke Pickthall.Urdu translation: Fateh Muhammad Jalandhry.Sindhi translation: Taj Mehmood Amroti. Arabic: Uthmani Hafs, King Fahd Glorious Quran Printing Complex.