لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ
Nay, I swear by the Day of Resurrection
ہم کو روز قیامت کی قسم
قيامت جي ڏينھن جو قسم کڻان ٿو
Surah 75
سُوْرَةُ الْقِيَامَةِ
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ
Nay, I swear by the Day of Resurrection
ہم کو روز قیامت کی قسم
قيامت جي ڏينھن جو قسم کڻان ٿو
وَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلنَّفۡسِ ٱللَّوَّامَةِ
Nay, I swear by the accusing soul (that this Scripture is true)
اور نفس لوامہ کی (کہ سب لوگ اٹھا کر) کھڑے کئے جائیں گے
۽ ملامت ڪرڻ واري نفس جو قسم ٿو کڻان (ته قيامت ۾ سڀ اُٿندا)
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجۡمَعَ عِظَامَهُۥ
Thinketh man that We shall not assemble his bones
کیا انسان یہ خیال کرتا ہے کہ ہم اس کی (بکھری ہوئی) ہڈیاں اکٹھی نہیں کریں گے؟
ماڻھو ڀائيندو آھي ڇا ته سندس ھڏا ڪڏھن گڏ نه ڪنداسون
بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُۥ
Yea, verily. We are Able to restore his very fingers
ضرور کریں گے (اور) ہم اس بات پر قادر ہیں کہ اس کی پور پور درست کردیں
ھائو! سنديس آڱرين جي ڏوڏين جي سڌي ڪرڻ تي وسوارا آھيون
بَلۡ يُرِيدُ ٱلۡإِنسَٰنُ لِيَفۡجُرَ أَمَامَهُۥ
But man would fain deny what is before him
مگر انسان چاہتا ہے کہ آگے کو خود سری کرتا جائے
بلڪ ماڻھو ھي گھرندو آھي ته پنھنجي اڳ (جي وقت) لاءِ گناھ ڪري
يَسۡـَٔلُ أَيَّانَ يَوۡمُ ٱلۡقِيَٰمَةِ
He asketh: When will be this Day of Resurrection
پوچھتا ہے کہ قیامت کا دن کب ہوگا؟
پڇي ٿو ته قيامت جو ڏينھن ڪڏھن ٿيندو؟
فَإِذَا بَرِقَ ٱلۡبَصَرُ
But when sight is confounded
جب آنکھیں چندھیا جائیں
پوءِ جڏھن اکيون ڦاٽي وينديون
وَخَسَفَ ٱلۡقَمَرُ
And the moon is eclipsed
اور چاند گہنا جائے
۽ چنڊ گرھبو
وَجُمِعَ ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ
And sun and moon are united
اور سورج اور چاند جمع کردیئے جائیں
۽ سج ۽ چنڊ (ھڪ جاءِ) گڏ ڪبا
يَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذٍ أَيۡنَ ٱلۡمَفَرُّ
On that day man will cry: Whither to flee
اس دن انسان کہے گا کہ (اب) کہاں بھاگ جاؤں؟
(تڏھن) چوندو ماڻھو ته ڀڄڻ جي واھ ڪٿي آھي؟
كَلَّا لَا وَزَرَ
Alas! No refuge
بےشک کہیں پناہ نہیں
نه نه! ڪا واھ ڪانھي
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمُسۡتَقَرُّ
Unto thy Lord is the recourse that day
اس روز پروردگار ہی کے پاس ٹھکانا ہے
تنھنجي پالڻھار وٽ اُن ڏينھن ٽڪاءُ جو ھنڌ آھي
يُنَبَّؤُاْ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ
On that day man is told the tale of that which he hath sent before and left behind
اس دن انسان کو جو (عمل) اس نے آگے بھیجے اور پیچھے چھوڑے ہوں گے سب بتا دیئے جائیں گے
اُن ڏينھن ماڻھوءَ کي (انھيءَ بابت) خبردار ڪبو جيڪي اڳي موڪليو ھوائين ۽ پوئتي رھايائين
بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةࣱ
Oh, but man is a telling witness against himself
بلکہ انسان آپ اپنا گواہ ہے
بلڪ ماڻھو پنھنجي لاءِ (پاڻ) ھڪ حُجت آھي
وَلَوۡ أَلۡقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ
Although he tender his excuses
اگرچہ عذر ومعذرت کرتا رہے
توڻيڪ پنھنجا بھانا پيش پيو ڪري
لَا تُحَرِّكۡ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعۡجَلَ بِهِۦٓ
Stir not thy tongue herewith to hasten it
اور (اے محمدﷺ) وحی کے پڑھنے کے لئے اپنی زبان نہ چلایا کرو کہ اس کو جلد یاد کرلو
(اي پيغمبر وحي جي) قرآن پڙھڻ مھل پنھنجي زبان کي (ھن لاءِ) نه چور ته اُھو جلدي (ياد ڪري) وٺين
إِنَّ عَلَيۡنَا جَمۡعَهُۥ وَقُرۡءَانَهُۥ
Lo! upon Us (resteth) the putting together thereof and the reading thereof
اس کا جمع کرنا اور پڑھانا ہمارے ذمے ہے
ڇوته (تنھنجي سيني ۾) قرآن جو گڏ ڪرڻ ۽ اُن جو پڙھڻ (آسان ڪرڻ) اسان جي ذمي آھي
فَإِذَا قَرَأۡنَٰهُ فَٱتَّبِعۡ قُرۡءَانَهُۥ
And when We read it, follow thou the reading
جب ہم وحی پڑھا کریں تو تم (اس کو سنا کرو اور) پھر اسی طرح پڑھا کرو
پوءِ جڏھن قرآن (ملائڪ کان) پڙھايون تڏھن (پنھنجي دل) اُنجي پڙھڻ جي پٺيان لڳاءِ
ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا بَيَانَهُۥ
Then lo! upon Us (resteth) the explanation thereof
پھر اس (کے معانی) کا بیان بھی ہمارے ذمے ہے
وري بيشڪ اُنجو پڌرو ڪرڻ اسان جي ذمي آھي
كَلَّا بَلۡ تُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ
Nay, but ye do love the fleeting Now
مگر (لوگو) تم دنیا کو دوست رکھتے ہو
نه نه! بلڪ (اي ڪافرؤ) دنيا کي دوست رکندا آھيو
وَتَذَرُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ
And neglect the Hereafter
اور آخرت کو ترک کئے دیتے ہو
۽ آخرت کي ڇڏيندا آھيو
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ نَّاضِرَةٌ
That day will faces be resplendent
اس روز بہت سے منہ رونق دار ہوں گے
ڪي مُنھن اُن ڏينھن سرھا ھوندا
إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةࣱ
Looking toward their Lord
(اور) اپنے پروردگار کے محو دیدار ہوں گے
پنھنجي پالڻھار ڏانھن ڏسندڙ ھوندا
وَوُجُوهࣱ يَوۡمَئِذِۭ بَاسِرَةࣱ
And that day will other faces be despondent
اور بہت سے منہ اس دن اداس ہوں گے
۽ ڪي مُنھن اُن ڏينھن ڪارا ٿيل ھوندا
تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةࣱ
Thou wilt know that some great disaster is about to fall on them
خیال کریں گے کہ ان پر مصیبت واقع ہونے کو ہے
ڀانئيندا ته ساڻن پٺيءَ توڙ معاملو ڪيو ويندؤ
كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِيَ
Nay, but when the life cometh up to the throat
دیکھو جب جان گلے تک پہنچ جائے
نه نه! جڏھن (ساھ) نِڙ گھٽ تي پھچندو
وَقِيلَ مَنۡۜ رَاقࣲ
And men say: Where is the wizard (who can save him now)
اور لوگ کہنے لگیں (اس وقت) کون جھاڑ پھونک کرنے والا ہے
۽ چيو ويندو ته ڪو، ڦيڻو رکڻ وارو آھي
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ
And he knoweth that it is the parting
اور اس (جان بلب) نے سمجھا کہ اب سب سے جدائی ہے
۽ ڀانئيندو ته (ھاڻي روح جي) جُدا ٿيڻ (جو) وقت اچي ويو
وَٱلۡتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ
And agony is heaped on agony
اور پنڈلی سے پنڈلی لپٹ جائے
۽ ھڪ پِني ٻئي پِنيءَ سان وچڙندي
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمَسَاقُ
Unto thy Lord that day will be the driving
اس دن تجھ کو اپنے پروردگار کی طرف چلنا ہے
اُن ڏينھن تنھنجي پالڻھار وٽ ھلڻو آھي
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ
For he neither trusted, nor prayed
تو اس (ناعاقبت) اندیش نے نہ تو (کلام خدا) کی تصدیق کی نہ نماز پڑھی
پوءِ نڪي (الله جي ڪلام کي) سچو ڪيائين ۽ نڪي نماز پڙھيائين
وَلَٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ
But he denied and flouted
بلکہ جھٹلایا اور منہ پھیر لیا
پر ڪوڙ ڀانيائين ۽ منھن موڙيائين
ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ
Then went he to his folk with glee
پھر اپنے گھر والوں کے پاس اکڑتا ہوا چل دیا
وري پنھنجي گھر وارن ڏانھن آڪڙجي ھليو
أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰ
Nearer unto thee and nearer
افسوس ہے تجھ پر پھر افسوس ہے
توتي خرابي ھجي پوءِ توتي خرابي ھجي
ثُمَّ أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰٓ
Again nearer unto thee and nearer (is the doom)
پھر افسوس ہے تجھ پر پھر افسوس ہے
وري (ٻيھر چوان ٿو ته) توتي خرابي ھجي
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَن يُتۡرَكَ سُدًى
Thinketh man that he is to be left aimless
کیا انسان خیال کرتا ہے کہ یوں ہی چھوڑ دیا جائے گا؟
ماڻھو (ايئن) ڀانئي ٿو ڇا ته (کيس) بيڪار ڇڏي ڏبو
أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةࣰ مِّن مَّنِيࣲّ يُمۡنَىٰ
Was he not a drop of fluid which gushed forth
کیا وہ منی کا جو رحم میں ڈالی جاتی ہے ایک قطرہ نہ تھا؟
(اھو) منيءَ جو ٽيپو نه ھو ڇا جو (ماءُ جي ڳڀيرڻ ۾) اڇليو ٿي ويو
ثُمَّ كَانَ عَلَقَةࣰ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ
Then he became a clot; then (Allah) shaped and fashioned
پھر لوتھڑا ہوا پھر (خدا نے) اس کو بنایا پھر (اس کے اعضا کو) درست کیا
وري (رت ۾) دڳ ھو پوءِ الله (اُن کي) بڻايو ۽ اُن کي سئين لڱين ڪيائين
فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ
And made of him a pair, the male and female
پھر اس کی دو قسمیں بنائیں (ایک) مرد اور (ایک) عورت
پوءِ منيءَ مان ٻه جنسون نَر ۽ مادي بڻايائين
أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ
Is not He (Who doeth so) Able to bring the dead to life
کیا اس خالق کو اس بات پر قدرت نہیں کہ مردوں کو جلا اُٹھائے؟
اھو الله ھن (ڳالھ) تي وس وارو نه آھي ڇا جو مُئن کي جياري؟
English translation: Marmaduke Pickthall.Urdu translation: Fateh Muhammad Jalandhry.Sindhi translation: Taj Mehmood Amroti. Arabic: Uthmani Hafs, King Fahd Glorious Quran Printing Complex.