وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفࣰّ ا
By those who set the ranks in battle order
قسم ہے صف باندھنے والوں کی پرا جما کر
(پنھنجي پالڻھار وٽ) قطار ڪري صفن ٻڌڻ وارن (ملائڪن) جو قسم آھي
Surah 37
سُوْرَةُ الصَّافَّاتِ
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفࣰّ ا
By those who set the ranks in battle order
قسم ہے صف باندھنے والوں کی پرا جما کر
(پنھنجي پالڻھار وٽ) قطار ڪري صفن ٻڌڻ وارن (ملائڪن) جو قسم آھي
فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجۡرࣰ ا
And those who drive away (the wicked) with reproof
پھر ڈانٹنے والوں کی جھڑک کر
پوءِ جھڻڪ ڏيئي (شيطانن) کي ڌمڪائڻ وارن (ملائڪن) جو قسم آھي
فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكۡرًا
And those who read (the Word) for a reminder
پھر ذکر (یعنی قرآن) پڑھنے والوں کی (غور کرکر)
پوءِ (قرآن) پڙھڻ واري جماعت جو قسم آھي
إِنَّ إِلَٰهَكُمۡ لَوَٰحِدࣱ
Lo! thy Lord is surely One
کہ تمہارا معبود ایک ہے
ته اوھان جو معبُود ھڪڙو (ئي) آھي
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَٰرِقِ
Lord of the heavens and of the earth and all that is between them, and Lord of the sun's risings
جو آسمانوں اور زمین اور جو چیزیں ان میں ہیں سب کا مالک ہے اور سورج کے طلوع ہونے کے مقامات کا بھی مالک ہے
(جو اُھو) آسمانن ۽ زمين جو ۽ جيڪي اُنھن ٻنھي جي وچ ۾ آھي تنھن جو پالڻھار آھي ۽ (اُھو) اُڀرڻ (۽ لَھڻ) وارن طرفن جو (به) پالڻھار آھي
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ
Lo! We have adorned the lowest heaven with an ornament, the planets
بےشک ہم ہی نے آسمان دنیا کو ستاروں کی زینت سے مزین کیا
بيشڪ اسان دُنيا جي آسمانن کي تارن جي سونھن سان سينگاريو
وَحِفۡظࣰ ا مِّن كُلِّ شَيۡطَٰنࣲ مَّارِدࣲ
With security from every froward devil
اور ہر شیطان سرکش سے اس کی حفاظت کی
۽ سڀڪنھن سرڪش شيطان کان (انھيءَ) کي نگاھ رکيوسون
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَيُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبࣲ
They cannot listen to the Highest Chiefs for they are pelted from every side
کہ اوپر کی مجلس کی طرف کان نہ لگاسکیں اور ہر طرف سے (ان پر انگارے) پھینکے جاتے ہیں
ته (شيطان) مَلَاءِ الۡاَعۡلىٰ ڏانھن ڪن ڏيئي (ڳالھيون) نه ٻڌن ۽ سڀڪنھن طرف کان (اُنھن ڏانھن) اُماڙيون اُڇلبيون آھن
دُحُورࣰ اۖ وَلَهُمۡ عَذَابࣱ وَاصِبٌ
Outcast, and theirs is a perpetual torment
(یعنی وہاں سے) نکال دینے کو اور ان کے لئے دائمی عذاب ہے
(اُنھن جي) تڙڻ لاءِ ۽ اُنھن لاءِ ھميشه جو عذاب آھي
إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابࣱ ثَاقِبࣱ
Save him who snatcheth a fragment, and there pursueth him a piercing flame
ہاں جو کوئی (فرشتوں کی کسی بات کو) چوری سے جھپٹ لینا چاہتا ہے تو جلتا ہوا انگارہ ان کے پیچھے لگتا ہے
پر جنھن (چوريءَ ڪن ڏئي مَلَاءِاَعۡلىٰ جي ڳالھين مان ڪنھن ڳالھ کي) جھٽيو تنھن جي پوئتان ٻرندڙ اُماڙي پوندي آھي
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَآۚ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّن طِينࣲ لَّازِبِۭ
Then ask them (O Muhammad): Are they stronger as a creation, or those (others) whom we have created? Lo! We created them of plastic clay
تو ان سے پوچھو کہ ان کا بنانا مشکل ہے یا جتنی خلقت ہم نے بنائی ہے؟ انہیں ہم نے چپکتے گارے سے بنایا ہے
پوءِ کانئن پُڇ ته اُھي پيدا ڪرڻ ۾ تمام مشڪل آھن ڇا يا (ذڪر ڪيل شيون) جن کي اسان بڻايو آھي؟ بيشڪ اسان کين چيڪيءَ مٽيءَ مان بڻايو
بَلۡ عَجِبۡتَ وَيَسۡخَرُونَ
Nay, but thou dost marvel when they mock
ہاں تم تو تعجب کرتے ہو اور یہ تمسخر کرتے ہیں
بلڪ (ڪافرن جي حال کان) عجب ڪيئي ۽ اُھي ٺـٺوليون ڪندا آھن
وَإِذَا ذُكِّرُواْ لَا يَذۡكُرُونَ
And heed not when they are reminded
اور جب ان کو نصیحت دی جاتی ہے تو نصیحت قبول نہیں کرتے
۽ جڏھن سمجھائبو اٿن (تڏھن) نه سمجھندا آھن
وَإِذَا رَأَوۡاْ ءَايَةࣰ يَسۡتَسۡخِرُونَ
And seek to scoff when they behold a portent
اور جب کوئی نشانی دیکھتے ہیں تو ٹھٹھے کرتے ہیں
۽ جڏھن (ھو) ڪا نشاني ڏسن (تڏھن) ٺـٺوليون ڪندا آھن
وَقَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرࣱ مُّبِينٌ
And they say: Lo! this is mere magic
اور کہتے ہیں کہ یہ تو صریح جادو ہے
۽ چوندا آھن ته ھيءُ (قرآن) رڳو پڌرو جادو آھي
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابࣰ ا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ
When we are dead and have become dust and bones, shall we then, forsooth, be raised (again)
بھلا جب ہم مرگئے اور مٹی اور ہڈیاں ہوگئے تو کیا پھر اٹھائے جائیں گے؟
ھان جڏھن مرنداسون ۽ مٽي ۽ ھڏا ٿينداسون (تڏھن) اسين وري (جيئرا ٿي) کڙا ٿينداسون ڇا؟
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ
And our forefathers
اور کیا ہمارے باپ دادا بھی (جو) پہلے (ہو گزرے ہیں)
اسان جا اڳيان پيءُ ڏاڏا به (اٿاربا) ڇا؟
قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ
Say (O Muhammad): Ye, in truth; and ye will be brought low
کہہ دو کہ ہاں اور تم ذلیل ہوگے
چؤ ته ھائو (اُٿاربا) حالانڪ اوھين خوار ھوندؤ
فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةࣱ وَٰحِدَةࣱ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ
There is but one Shout, and lo! they behold
وہ تو ایک زور کی آواز ہوگی اور یہ اس وقت دیکھنے لگیں گے
پوءِ اُھو (کڙو ٿيڻ) رڳو ھڪ سخت جھڻڪار ھوندي پوءِ اُھي اُتي جو اُتي ڏسڻ لڳندا
وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ
And say: Ah, woe for us! This is the Day of Judgment
اور کہیں گے، ہائے شامت یہی جزا کا دن ہے
۽ چوندا ته ھيء ارمان اسان لاءِ ھي بدلي (وٺڻ) جو ڏينھن آھي
هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ
This is the Day of Separation, which ye used to deny
(کہا جائے گا کہ ہاں) فیصلے کا دن جس کو تم جھوٹ سمجھتے تھے یہی ہے
(چئبن ته) نبيري جو ڏينھن جنھن کي اوھين ڪوڙو ڀائيندا ھيؤ سو ھي آھي
۞ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَعۡبُدُونَ
(And it is said unto the angels): Assemble those who did wrong, together with their wives and what they used to worship
جو لوگ ظلم کرتے تھے ان کو اور ان کے ہم جنسوں کو اور جن کو وہ پوجا کرتے تھے (سب کو) جمع کرلو
(چئبو ته اي ملائڪو) ظالمن کي ۽ سندن سنگتين کي ۽ جن کي الله کانسواءِ پوڄيندا ھوا
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡجَحِيمِ
Instead of Allah, and lead them to the path to hell
(یعنی جن کو) خدا کے سوا (پوجا کرتے تھے) پھر ان کو جہنم کے رستے پر چلا دو
تن کي گڏ ڪريو پوءِ کين دوزخ جي واٽ ڏانھن ڏس ڏيو
وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسۡـُٔولُونَ
And stop them, for they must be questioned
اور ان کو ٹھیرائے رکھو کہ ان سے (کچھ) پوچھنا ہے
۽ کين ترسايو جو بيشڪ کانئن پڇبو
مَا لَكُمۡ لَا تَنَاصَرُونَ
What aileth you that ye help not one another
تم کو کیا ہوا کہ ایک دوسرے کی مدد نہیں کرتے؟
(ته) اوھان کي ڇا (ٿيو) آھي جو ھڪ ٻئي جي مدد نٿا ڪريو؟
بَلۡ هُمُ ٱلۡيَوۡمَ مُسۡتَسۡلِمُونَ
Nay, but this day they make full submission
بلکہ آج تو وہ فرمانبردار ہیں
بلڪ اُھي اڄ ڪنڌ نوائيندڙ آھن
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲ يَتَسَآءَلُونَ
And some of them draw near unto others, mutually questioning
اور ایک دوسرے کی طرف رخ کرکے سوال (وجواب) کریں گے
۽ ڪي ڪن ڏانھن مھاڙ ڪري ھڪ ٻئي کان پڇڻ لڳندا
قَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡيَمِينِ
They say: Lo! ye used to come unto us, imposing, (swearing that ye spoke the truth)
کہیں گے کیا تم ہی ہمارے پاس دائیں (اور بائیں) سے آتے تھے
(ماڻھو پنھنجن سردارن کي) چوندا ته بيشڪ اوھين (گمراھ ڪرڻ لاءِ) سڄي (۽ کٻي) پاسي کان اسان وٽ ايندا ھُيؤ
قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ
They answer: Nay, but ye (yourselves) were not believers
وہ کہیں گے بلکہ تم ہی ایمان لانے والے نہ تھے
(سردار) چوندا ته (نه!) بلڪ اوھين پاڻ مُسلمان نه ھُيؤ
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنِۭۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمࣰ ا طَٰغِينَ
We had no power over you, but ye were wayward folk
اور ہمارا تم پر کچھ زور نہ تھا۔ بلکہ تم سرکش لوگ تھے
۽ اوھان تي اسان جو ڪو زور نه (ھلندو) ھو، بلڪ (اوھين) پاڻ حد کان لنگھيل قوم ھُيؤ
فَحَقَّ عَلَيۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ
Now the Word of our Lord hath been fulfilled concerning us. Lo! we are about to taste (the doom)
سو ہمارے بارے میں ہمارے پروردگار کی بات پوری ہوگئی اب ہم مزے چکھیں گے
پوءِ اسان تي اسان جي پالڻھار جو چوڻ ثابت ٿيو ته بيش اسين (عذاب) چکندڙ ھُجون
فَأَغۡوَيۡنَٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ
Thus we misled you. Lo! we were (ourselves) astray
ہم نے تم کو بھی گمراہ کیا (اور) ہم خود بھی گمراہ تھے
پوءِ اوھان کي گمراھ ڪيوسون جو بيشڪ اسين (پاڻ) به گمراھ ھواسون
فَإِنَّهُمۡ يَوۡمَئِذࣲ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ
Then lo! this day they (both) are sharers in the doom
پس وہ اس روز عذاب میں ایک دوسرے کے شریک ہوں گے
پوءِ بيشڪ اُھي اُنھيءَ ڏينھن عذاب ۾ ھڪ ٻئي سا گڏ شريڪ ھوندا
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِينَ
Lo! thus deal We with the guilty
ہم گنہگاروں کے ساتھ ایسا ہی کیا کرتے ہیں
بيشڪ اسين ڏوھارين سان اھڙي طرح ڪندا آھيون
إِنَّهُمۡ كَانُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسۡتَكۡبِرُونَ
For when it was said unto them, There is no Allah save Allah, they were scornful
ان کا یہ حال تھا کہ جب ان سے کہا جاتا تھا کہ خدا کے سوا کوئی معبود نہیں تو غرور کرتے تھے
بيشڪ اُھي (اھڙا) ھوا جو جڏھن کين چئبو ھو ته الله کانسواءِ (ٻيو) ڪو عبادت جو لائق نه آھي (تڏھن) وڏائي ڪندا ھوا
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرࣲ مَّجۡنُونِۭ
And said: Shall we forsake our gods for a mad poet
اور کہتے تھے کہ بھلا ہم ایک دیوانے شاعر کے کہنے سے کہیں اپنے معبودوں کو چھوڑ دینے والے ہیں
۽ چوندا ھوا ته اسان ھڪ چريي شاعر جي (چوڻ) تي پنھنجن معبودن کي ڇڏينداسون ڇا؟
بَلۡ جَآءَ بِٱلۡحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Nay, but he brought the Truth, and he confirmed those sent (before him)
بلکہ وہ حق لے کر آئے ہیں اور (پہلے) پیغمبروں کو سچا کہتے ہیں
بلڪ (پيغمبر ﷴ ﷺ) سچ (يعني قرآن) آندو ۽ (سڀني) پيغمبرن کي سچو ڄاتائين
إِنَّكُمۡ لَذَآئِقُواْ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَلِيمِ
Lo! (now) verily ye taste the painful doom
بےشک تم تکلیف دینے والے عذاب کا مزہ چکھنے والے ہو
بيشڪ اوھين ڏکوئيندڙ عذاب (جو مزو) چکڻ وارا آھيو
وَمَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
Ye are requited naught save what ye did
اور تم کو بدلہ ویسا ہی ملے گا جیسے تم کام کرتے تھے
۽ جيڪي ڪندا ھئو تنھن کانسواءِ (ٻيو) ڪو بدلو نه ڏبؤ
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Save single-minded slaves of Allah
مگر جو خدا کے بندگان خاص ہیں
پر الله جا خاص ٻانھا (عذاب کان بچندا)
أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ رِزۡقࣱ مَّعۡلُومࣱ
For them there is a known provision
یہی لوگ ہیں جن کے لئے روزی مقرر ہے
اُنھن لاءِ روزي مُقرّر (ٿيل) آھي
فَوَٰكِهُ وَهُم مُّكۡرَمُونَ
Fruits. And they will be honoured
(یعنی) میوے اور ان کا اعزاز کیا جائے گا
(قسمين) ميوا، ۽ اُھي عزت وارا آھن
فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ
In the Gardens of delight
نعمت کے باغوں میں
نعمت وارن باغن ۾
عَلَىٰ سُرُرࣲ مُّتَقَٰبِلِينَ
On couches facing one another
ایک دوسرے کے سامنے تختوں پر (بیٹھے ہوں گے)
تختن تي ھڪ ٻئي جي آمھون سامھون ويٺل ھوندا
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِكَأۡسࣲ مِّن مَّعِينِۭ
A cup from a gushing spring is brought round for them
شراب لطیف کے جام کا ان میں دور چل رہا ہوگا
وھندڙ شراب جو پيالو مٿن پيو ڦيرائبو
بَيۡضَآءَ لَذَّةࣲ لِّلشَّٰرِبِينَ
White, delicious to the drinkers
جو رنگ کی سفید اور پینے والوں کے لئے (سراسر) لذت ہوگی
جو (بلڪل) اڇو پيئندڙن لاءِ مزيدار ھوندو
لَا فِيهَا غَوۡلࣱ وَلَا هُمۡ عَنۡهَا يُنزَفُونَ
Wherein there is no headache nor are they made mad thereby
نہ اس سے دردِ سر ہو اور نہ وہ اس سے متوالے ہوں گے
نڪي منجھس مٿي جي ڦيري ھوندي ۽ نڪي اُھي کانئس نشي وارا ٿيندا
وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِينࣱ
And with them are those of modest gaze, with lovely eyes
اور ان کے پاس عورتیں ہوں گی جو نگاہیں نیچی رکھتی ہوں گی اور آنکھیں بڑی بڑی
۽ وڏين اکين واريون ھيٺ نھاريندڙيون (زالون) وٽن ھونديون
كَأَنَّهُنَّ بَيۡضࣱ مَّكۡنُونࣱ
(Pure) as they were hidden eggs (of the ostrich)
گویا وہ محفوظ انڈے ہیں
ڄڻڪ اُھي (حورون) ڍَڪيل آنا آھن
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲ يَتَسَآءَلُونَ
And some of them draw near unto others, mutually questioning
پھر وہ ایک دوسرے کی طرف رخ کرکے سوال (وجواب) کریں گے
پوءِ ڪي (ماڻھو) ڪن ڏانھن مھاڙ ڪري ڪري ھڪ ٻئي کان پڇڻ لڳندا
قَالَ قَآئِلࣱ مِّنۡهُمۡ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينࣱ
A speaker of them saith: Lo! I had a comrade
ایک کہنے والا ان میں سے کہے گا کہ میرا ایک ہم نشین تھا
منجھانئن ڪو چوندڙ چوندو ته بيشڪ (دنيا ۾) منھنجو ھڪ سنگتي ھو
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِينَ
Who used to say: Art thou in truth of those who put faith (in his words)
(جو) کہتا تھا کہ بھلا تم بھی ایسی باتوں کے باور کرنے والوں میں ہو
جو چوندو ھو ته تون (قيامت جو) مڃيندڙ ٿيو آھين ڇا؟
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابࣰ ا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ
Can we, when we are dead and have become mere dust and bones – can we (then) verily be brought to book
بھلا جب ہم مر گئے اور مٹی اور ہڈیاں ہوگئے تو کیا ہم کو بدلہ ملے گا؟
ھا جڏھن مرنداسون ۽ مٽي ۽ ھڏا ٿينداسون (تڏھن) اسان کي بدلو ڏنو ويندو ڇا؟
قَالَ هَلۡ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ
He saith: Will ye look
(پھر) کہے گا کہ بھلا تم (اسے) جھانک کر دیکھنا چاہتے ہو؟
(وري اُھو) چوندو ته اوھين (به دوزخين کي) ڏسو ٿا ڇا؟
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ
Then looketh he and seeth him in the depth of hell
(اتنے میں) وہ (خود) جھانکے گا تو اس کو وسط دوزخ میں دیکھے گا
پوءِ (پاڻ) جھاتي پائيندو ته اُھو (سنگتي) دوزخ جي وچ ۾ ڏسندو
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِينِ
He saith: By Allah, thou verily didst all but cause my ruin
کہے گا کہ خدا کی قسم تُو تو مجھے ہلاک ہی کرچکا تھا
چوندو ته الله جو قسم ته تو مونکي ذري گھٽ ھلاڪ ٿي ڪيو
وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ
And had it not been for the favour of my Lord, I too had been of those haled forth (to doom)
اور اگر میرے پروردگار کی مہربانی نہ ہوتی تو میں بھی ان میں ہوتا جو (عذاب میں) حاضر کئے گئے ہیں
۽ جيڪڏھن منھنجي پالڻھار (جو مون تي) فضل نه ٿئي ھا ته بيشڪ آءٌ (به عذاب ۾) حاضر ڪيلن مان ھجان ھا
أَفَمَا نَحۡنُ بِمَيِّتِينَ
Are we then not to die
کیا (یہ نہیں کہ) ہم (آئندہ کبھی) مرنے کے نہیں
بيشڪ اسين نڪي (ھاڻي وري) مرڻ وارا آھيون
إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ
Saving our former death, and are we not to be punished
ہاں (جو) پہلی بار مرنا (تھا سو مرچکے) اور ہمیں عذاب بھی نہیں ہونے کا
(اھو) رڳو اسان جو پھريون مرڻ ھو (جو ٿي چڪو) ۽ نڪي عذاب ڪيل آھيون
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ
Lo! this is the supreme triumph
بےشک یہ بڑی کامیابی ہے
بيشڪ اِھا وڏي مراد ماڻڻ آھي
لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ
For the like of this, then, let the workers work
ایسی ہی (نعمتوں) کے لئے عمل کرنے والوں کو عمل کرنے چاہئیں
اھڙي (نعمت) لاءِ ڀلي ته عمل ڪندڙ عمل ڪن
أَذَٰلِكَ خَيۡرࣱ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ
Is this better as a welcome, or the tree of Zaqqum
بھلا یہ مہمانی اچھی ہے یا تھوہر کا درخت؟
ڀلا اِھا (بيان ڪيل نعمت) مھمانيءَ طور ڀلي آھي يا ٿوھر جو وڻ؟
إِنَّا جَعَلۡنَٰهَا فِتۡنَةࣰ لِّلظَّٰلِمِينَ
Lo! We have appointed it a torment for wrong-doers
ہم نے اس کو ظالموں کے لئے عذاب بنا رکھا ہے
بيشڪ اسان اِن (وڻ) کي ظالمن جي لاءِ عذاب ٺھرايو آھي
إِنَّهَا شَجَرَةࣱ تَخۡرُجُ فِيٓ أَصۡلِ ٱلۡجَحِيمِ
Lo! it is a tree that springeth in the heart of hell
وہ ایک درخت ہے کہ جہنم کے اسفل میں اُگے گا
بيشڪ اِھو ھڪ وڻ آھي جو دوزخ جي تري ۾ پيدا ٿيندو آھي
طَلۡعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ
Its crop is as it were the heads of devils
اُس کے خوشے ایسے ہوں گے جیسے شیطانوں کے سر
اُن جا گوشا ڄڻڪ شيطانن جون سِسيون آھن
فَإِنَّهُمۡ لَأٓكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ
And lo! they verily must eat thereof, and fill (their) bellies therewith
سو وہ اسی میں سے کھائیں گے اور اسی سے پیٹ بھریں گے
پوءِ بيشڪ دوزخي اُن مان کائيندا پوءِ منجھانئس پيٽ ڀريندا
ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَيۡهَا لَشَوۡبࣰ ا مِّنۡ حَمِيمࣲ
And afterward, lo! thereupon they have a drink of boiling water
پھر اس (کھانے) کے ساتھ ان کو گرم پانی ملا کر دیا جائے گا
وري اُنھن لاءِ اُن (کاڄ) تي ٽھڪندڙ پاڻيءَ جي ملاوت ھوندي
ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِيمِ
And afterward, lo! their return is surely unto hell
پھر ان کو دوزخ کی طرف لوٹایا جائے گا
وري بيشڪ کائڻ پيئڻ کانپوءِ سندن موٽڻ دوزخ ڏانھن ھوندو
إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَآءَهُمۡ ضَآلِّينَ
They indeed found their fathers astray
انہوں نے اپنے باپ دادا کو گمراہ ہی پایا
بيشڪ اُنھن پنھنجن پيءُ ڏاڏن کي گمراھ ڏٺو
فَهُمۡ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ يُهۡرَعُونَ
But they make haste (to follow) in their footsteps
سو وہ ان ہی کے پیچھے دوڑے چلے جاتے ہیں
تنھنڪري اُھي (به) سندن پيرن تي ڊوڙن ٿا
وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِينَ
And verily most of the men of old went astray before them
اور ان سے پیشتر بہت سے لوگ بھی گمراہ ہوگئے تھے
۽ بيشڪ کانئن اڳ اڳين مان گھڻا گمراھ ٿيا ھوا
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ
And verily We sent among them warners
اور ہم نے ان میں متنبہ کرنے والے بھیجے
۽ بيشڪ منجھن ڊيڄاريندڙ موڪليا ھواسون
فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِينَ
Then see the nature of the consequence for those warned
سو دیکھ لو کہ جن کو متنبہ کیا گیا تھا ان کا انجام کیسا ہوا
پوءِ نھار ته ڊيڄاريلن جي پڇاڙي ڪئن ٿي؟
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Save single-minded slaves of Allah
ہاں خدا کے بندگان خاص (کا انجام بہت اچھا ہوا)
پر الله جا خاص ٻانھا (انھن جي پڇاڙي چڱي ٿي)
وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحࣱ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِيبُونَ
And Noah verily prayed unto Us, and gracious was the Hearer of his prayer
اور ہم کو نوح نے پکارا سو (دیکھ لو کہ) ہم (دعا کو کیسے) اچھے قبول کرنے والے ہیں
۽ بيشڪ نوح اسان کي سڏيو پوءِ چڱا (دُعا کي) قبول ڪندڙ آھيون
وَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ
And We saved him and his household from the great distress
اور ہم نے ان کو اور ان کے گھر والوں کو بڑی مصیبت سے نجات دی
۽ کيس ۽ سندس (تعلق وارن) ماڻھن کي وڏي مصيبت کان بچايوسون
وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ
And made his seed the survivors
اور ان کی اولاد کو ایسا کیا کہ وہی باقی رہ گئے
۽ (فقط) سندس اولاد کي ئي باقي رھندڙ ڪيوسون
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
And left for him among the later folk (the salutation)
اور پیچھے آنے والوں میں ان کا ذکر (جمیل باقی) چھوڑ دیا
۽ پوين ۾ اُن لاءِ (چڱي يادگيري) ڇڏي سون
سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحࣲ فِي ٱلۡعَٰلَمِينَ
Peace be unto Noah among the peoples
(یعنی) تمام جہان میں (کہ) نوح پر سلام
ساري جَڳ ۾ نوح تي شال سلام ھجي
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Lo! thus do We reward the good
نیکوکاروں کو ہم ایسا ہی بدلہ دیا کرتے ہیں
بيشڪ اسين ڀلارن کي اھڙي طرح بدلو ڏيندا آھيون
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Lo! he is one of Our believing slaves
بےشک وہ ہمارے مومن بندوں میں سے تھا
بيشڪ اُھو اسان جي مؤمنن ٻانھن مان آھي
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ
Then We did drown the others
پھر ہم نے دوسروں کو ڈبو دیا
وري ٻـين کي ٻوڙيوسون
۞وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبۡرَٰهِيمَ
And lo! of his persuasion verily was Abraham
اور ان ہی کے پیرووں میں ابراہیم تھے
۽ بيشڪ نوح جي پيروري ڪندڙن مان ابراھيم ھو
إِذۡ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلۡبࣲ سَلِيمٍ
When he came unto his Lord with a whole heart
جب وہ اپنے پروردگار کے پاس (عیب سے) پاک دل لے کر آئے
(ياد ڪر) جڏھن (ھو) پنھنجي پالڻھار وٽ سالم دِل سان آيو
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَاذَا تَعۡبُدُونَ
When he said unto his father and his folk: What is it that ye worship
جب انہوں نے اپنے باپ سے اور اپنی قوم سے کہا کہ تم کن چیزوں کو پوجتے ہو؟
(ياد ڪر) جڏھن پنھنجي پيءُ ۽ پنھنجي قوم کي چيائين ته اوھان ڇاکي پوڄيندا آھيو؟
أَئِفۡكًا ءَالِهَةࣰ دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ
Is it a falsehood – gods beside Allah – that ye desire
کیوں جھوٹ (بنا کر) خدا کے سوا اور معبودوں کے طالب ہو؟
الله کانسواءِ ھٿرادو ٺھيل معبودن کي گھرو ٿا ڇا؟
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
What then is your opinion of the Lord of the Worlds
بھلا پروردگار عالم کے بارے میں تمہارا کیا خیال ہے؟
پوءِ جھانن جي پالڻھار بابت اوھان جو ڪھڙو گُمان آھي؟
فَنَظَرَ نَظۡرَةࣰ فِي ٱلنُّجُومِ
And he glanced a glance at the stars
تب انہوں نے ستاروں کی طرف ایک نظر کی
پوءِ تارن ۾ ھڪ ڀيرو چتائي ڏٺائين
فَقَالَ إِنِّي سَقِيمࣱ
Then said: Lo! I feel sick
اور کہا میں تو بیمار ہوں
پوءِ چيائين ته آءٌ بيمار ٿيندس
فَتَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ مُدۡبِرِينَ
And they turned their backs and went away from him
تب وہ ان سے پیٹھ پھیر کر لوٹ گئے
پوءِ کانئس پُٺي ڏيئي ڦِريا
فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمۡ فَقَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ
Then turned he to their gods and said: Will ye not eat
پھر ابراہیم ان کے معبودوں کی طرف متوجہ ہوئے اور کہنے لگے کہ تم کھاتے کیوں نہیں؟
پوءِ سندن معبودن ڏانھن منھن ڪيائين ته اوھين ڇونه ٿا کائو؟
مَا لَكُمۡ لَا تَنطِقُونَ
What aileth you that ye speak not
تمہیں کیا ہوا ہے تم بولتے نہیں؟
اوھان کي ڇا (ٿيو آھي) جو نه ٿا ڳالھايو؟
فَرَاغَ عَلَيۡهِمۡ ضَرۡبَۢا بِٱلۡيَمِينِ
Then he attacked them, striking with his right hand
پھر ان کو داہنے ہاتھ سے مارنا (اور توڑنا) شروع کیا
پوءِ سڄي ھٿ (يعني زور) سان مٿن ڏاڍا ڌَڪ ھڻڻ لڳو
فَأَقۡبَلُوٓاْ إِلَيۡهِ يَزِفُّونَ
And (his people) came toward him, hastening
تو وہ لوگ ان کے پاس دوڑے ہوئے آئے
پوءِ (قوم وارا) ڏانھس ڊوڙندا سامھون آيا
قَالَ أَتَعۡبُدُونَ مَا تَنۡحِتُونَ
He said: Worship ye that which ye yourselves do carve
انہوں نے کہا کہ تم ایسی چیزوں کو کیوں پوجتے ہو جن کو خود تراشتے ہو؟
(کين) چيائين ته جنھن کي اوھين (پاڻ) گھَڙيندا آھيو تنھن کي ڇو پوڄيندا آھيو؟
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ
When Allah hath created you and what ye make
حالانکہ تم کو اور جو تم بناتے ہو اس کو خدا ہی نے پیدا کیا ہے
ھن ھوندي جو الله اوھان کي ۽ جيڪي اوھين ڪريو ٿا تنھن کي پيدا ڪيو
قَالُواْ ٱبۡنُواْ لَهُۥ بُنۡيَٰنࣰ ا فَأَلۡقُوهُ فِي ٱلۡجَحِيمِ
They said: Build for him a building and fling him in the red-hotfire
وہ کہنے لگے کہ اس کے لئے ایک عمارت بناؤ پھر اس کو آگ کے ڈھیر میں ڈال دو
(ھڪ ٻئي کي) چيائون ته ابراھيم لاءِ اڏاوت اڏيو پوءِ کيس (باھ جي) آڙاھ ۾ اُڇليو
فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدࣰ ا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِينَ
And they designed a snare for him, but We made them the undermost
غرض انہوں نے ان کے ساتھ ایک چال چلنی چاہی اور ہم نے ان ہی کو زیر کردیا
پوءِ ساڻس فريب ڪرڻ جو ارادو ڪيائون پوءِ کين تمام زير ڪيوسون
وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهۡدِينِ
And he said: Lo! I am going unto my Lord Who will guide me
اور ابراہیم بولے کہ میں اپنے پروردگار کی طرف جانے والا ہوں وہ مجھے رستہ دکھائے گا
۽ ابراھيم چيو ته بيشڪ آءٌ پنھنجي پالڻھار ڏانھن وڃڻ وارو آھيان (اھو) سگھوئي مون کي واٽ ڏيکاريندو (جتي سندس رضا ھوندي)
رَبِّ هَبۡ لِي مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
My Lord! Vouchsafe me of the righteous
اے پروردگار مجھے (اولاد) عطا فرما (جو) سعادت مندوں میں سے (ہو)
اي منھنجا پالڻھار صالحن مان (ڪو پُٽ) مون کي عطا ڪر
فَبَشَّرۡنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمࣲ
So We gave him tidings of a gentle son
تو ہم نے ان کو ایک نرم دل لڑکے کی خوشخبری دی
پوءِ کيس ھڪ حليمت واري نينگر جي خوشخبري ڏني سون
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعۡيَ قَالَ يَٰبُنَيَّ إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ
And when (his son) was old enough to walk with him, (Abraham) said: O my dear son, I have seen in a dream that I must sacrifice thee. So look, what thinkest thou? He said: O my father! Do that which thou art commanded. Allah willing, thou shalt find me of the steadfast
جب وہ ان کے ساتھ دوڑنے (کی عمر) کو پہنچا تو ابراہیم نے کہا کہ بیٹا میں خواب میں دیکھتا ہوں کہ (گویا) تم کو ذبح کر رہا ہوں تو تم سوچو کہ تمہارا کیا خیال ہے؟ انہوں نے کہا کہ ابا جو آپ کو حکم ہوا ہے وہی کیجیئے خدا نے چاہا تو آپ مجھے صابروں میں پایئے گا
پوءِ جڏھن ساڻس گڏ ڊوڙڻ (واريءَ عمر) کي پھتو (تڏھن ابراھيم) چيو ته اي منھنجا پُٽڙا بيشڪ آءٌ ننڊ ۾ ڏسان ٿو ته آءٌ توکي ڪُھان ٿو پوءِ تون نظر ڪر ته تنھنجي دل ۾ ڇا ٿو اچي؟ چيائين ته اي مُنھنجا ابا جنھن ڪم جو توکي حُڪم ڏنو وڃي ٿو سو ڪر جيڪڏھن الله گھريو ته مون کي صبر ڪرڻ وارن مان لھندين
فَلَمَّآ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِينِ
Then, when they had both surrendered (to Allah), and he had flung him down upon his face
جب دونوں نے حکم مان لیا اور باپ نے بیٹے کو ماتھے کے بل لٹا دیا
پوءِ جڏھن ٻنھي حُڪم مڃيو ۽ ابراھيم (پنھنجي) پُٽ کي پيشانيءَ ڀر ليٽايو
وَنَٰدَيۡنَٰهُ أَن يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ
We called unto him: O Abraham
تو ہم نے ان کو پکارا کہ اے ابراہیم
۽ کيس سڏيوسون ته اي ابراھيم
قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Thou hast already fulfilled the vision. Lo! thus do We reward the good
تم نے خواب کو سچا کر دکھایا۔ ہم نیکوکاروں کو ایسا ہی بدلہ دیا کرتے ہیں
بيشڪ تو خواب کي سچو ڪيو، بيشڪ اسين ڀلارن کي اھڙي طرح بدلو ڏيندا آھيون
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡبَلَٰٓؤُاْ ٱلۡمُبِينُ
Lo! that verily was a clear test
بلاشبہ یہ صریح آزمائش تھی
بيشڪ اِھا پڌري پرک آھي
وَفَدَيۡنَٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِيمࣲ
Then We ransomed him with a tremendous victim
اور ہم نے ایک بڑی قربانی کو ان کا فدیہ دیا
۽ ذُبح جي وڏي جانور سان اُن جو عوض ڏنوسون
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
And We left for him among the later folk (the salutation)
اور پیچھے آنے والوں میں ابراہیم کا (ذکر خیر باقی) چھوڑ دیا
۽ پوين ۾ (چڱي ساراھ) اُن لاءِ ڇڏي سون
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ
Peace be unto Abraham
کہ ابراہیم پر سلام ہو
ابراھيم تي شال سلام ھجي
كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Thus do We reward the good
نیکوکاروں کو ہم ایسا ہی بدلہ دیا کرتے ہیں
ڀلارن کي اھڙي طرح بدلو ڏيندا آھيون
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Lo! he is one of Our believing slaves
وہ ہمارے مومن بندوں میں سے تھے
بيشڪ اُھو اسان جي مؤمنن ٻانھن مان آھي
وَبَشَّرۡنَٰهُ بِإِسۡحَٰقَ نَبِيࣰّ ا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
And we gave him tidings of the birth of Isaac, a prophet of the righteous
اور ہم نے ان کو اسحاق کی بشارت بھی دی (کہ وہ) نبی (اور) نیکوکاروں میں سے (ہوں گے)
۽ کيس اسحٰق جي خوشخبري ڏني سون جو صالحن مان ھڪڙو نبي آھي
وَبَٰرَكۡنَا عَلَيۡهِ وَعَلَىٰٓ إِسۡحَٰقَۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحۡسِنࣱ وَظَالِمࣱ لِّنَفۡسِهِۦ مُبِينࣱ
And We blessed him and Isaac. And of their seed are some who do good, and some who plainly wrong themselves
اور ہم نے ان پر اور اسحاق پر برکتیں نازل کی تھیں۔ اور ان دونوں اولاد کی میں سے نیکوکار بھی ہیں اور اپنے آپ پر صریح ظلم کرنے والے (یعنی گنہگار) بھی ہیں
۽ ابراھيم تي ۽ اسحٰق تي برڪت نازل ڪئي سون، ۽ ٻنھي جي اولاد مان ڪي چڱا آھن ۽ ڪي پاڻ تي پڌرو ظلم ڪندڙ آھن
وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
And We verily gave grace unto Moses and Aaron
اور ہم نے موسیٰ اور ہارون پر بھی احسان کئے
۽ بيشڪ موسىٰ ۽ ھارون تي احسان ڪيوسون
وَنَجَّيۡنَٰهُمَا وَقَوۡمَهُمَا مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ
And saved them and their people from the great distress
اور ان کو اور ان کی قوم کو مصیبت عظیمہ سے نجات بخشی
۽ کين ۽ سندن قوم کي وڏي سختيءَ کان بچايوسون
وَنَصَرۡنَٰهُمۡ فَكَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ
And helped them so that they became the victors
اور ان کی مدد کی تو وہ غالب ہوگئے
۽ کين مدد ڏني سون پوءِ اُھي غالب رھيا
وَءَاتَيۡنَٰهُمَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلۡمُسۡتَبِينَ
And We gave them the clear Scripture
اور ان دونوں کو کتاب واضح (المطالب) عنایت کی
۽ کين پڌرو ڪتاب ڏنوسون
وَهَدَيۡنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ
And showed them the right path
اور ان کو سیدھا رستہ دکھایا
۽ کين سِڌي رستي لاتوسون
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِمَا فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
And We left for them among the later folk (the salutation)
اور پیچھے آنے والوں میں ان کا ذکر (خیر باقی) چھوڑ دیا
۽ پوين ۾ (چڱي ساراھ) انھن لاءِ ڇڏي سون
سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
Peace be unto Moses and Aaron
کہ موسیٰ اور ہارون پر سلام
مُوسىٰ ۽ ھارون تي شال سلام ھجي
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Lo! thus do We reward the good
بےشک ہم نیکوکاروں کو ایسا ہی بدلہ دیا کرتے ہیں
بيشڪ اسين ڀلارن کي اھڙيءَ طرح بدلو ڏيندا آھيون
إِنَّهُمَا مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Lo! they are two of Our believing slaves
وہ دونوں ہمارے مومن بندوں میں سے تھے
بيشڪ اُھي (ٻئي) اسان جي مؤمن ٻانھن مان آھن
وَإِنَّ إِلۡيَاسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
And lo! Elias was of those sent (to warn)
اور الیاس بھی پیغمبروں میں سے تھے
۽ بيشڪ الياس پيغمبرن مان ھو
إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ
When he said unto his folk: Will ye not ward off (evil)
جب انہوں نے اپنی قوم سے کہا کہ تم ڈرتے کیوں نہیں؟
جڏھن پنھنجي قوم کي چيائين ته (الله کان) ڇونه ڊڄندا آھيو؟
أَتَدۡعُونَ بَعۡلࣰ ا وَتَذَرُونَ أَحۡسَنَ ٱلۡخَٰلِقِينَ
Will ye cry unto Baal and forsake the Best of creators
کیا تم بعل کو پکارتے (اور اسے پوجتے) ہو اور سب سے بہتر پیدا کرنے والے کو چھوڑ دیتے ہو
ڇو بَعل کي پوڄيندا آھيو ۽ تمام چڱي خلقيندڙ کي ڇڏيندا آھيو؟
ٱللَّهَ رَبَّكُمۡ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ
Allah, your Lord and Lord of your forefathers
(یعنی) خدا کو جو تمہارا اور تمہارے اگلے باپ دادا کا پروردگار ہے
(جو) الله اوھان جو پالڻھار ۽ اوھان جي اڳين پِين ڏاڏن جو پالڻھار آھي
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ
But they denied him, so they surely will be haled forth (to the doom)
تو ان لوگوں نے ان کو جھٹلا دیا۔ سو وہ (دوزخ میں) حاضر کئے جائیں گے
پوءِ کيس ڪوڙو ڀانيائون تنھنڪري اُھي بيشڪ (دوزخ ۾) حاضر ڪيل آھن
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Save single-minded slaves of Allah
ہاں خدا کے بندگان خاص (مبتلائے عذاب نہیں) ہوں گے
پر الله جا خاص ٻانھا (ڇٽل آھن)
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
And we left for him among the later folk (the salutation)
اور ان کا ذکر (خیر) پچھلوں میں (باقی) چھوڑ دیا
۽ پوين ۾ (چڱي ساراھ) اُن لاءِ ڇڏي سون
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلۡ يَاسِينَ
Peace be unto Elias
کہ اِل یاسین پر سلام
الياس تي شال سلام ھجي
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Lo! thus do We reward the good
ہم نیک لوگوں کو ایسا ہی بدلہ دیتے ہیں
بيشڪ اسين ڀلارن کي اھڙي طرح بدلو ڏيندا آھيون
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Lo! he is one of our believing slaves
بےشک وہ ہمارے مومن بندوں میں سے تھے
بيشڪ اُھو اسان جي مؤمن ٻانھن مان آھي
وَإِنَّ لُوطࣰ ا لَّمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
And lo! Lot verily was of those sent (to warn)
اور لوط بھی پیغمبروں میں سے تھے
۽ بيشڪ لُوط پيغمبرن مان ھو
إِذۡ نَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ
When We saved him and his household, every one
جب ہم نے ان کو اور ان کے گھر والوں کو سب کو (عذاب سے) نجات دی
(ياد ڪر) جڏھن اُن کي ۽ سندس مڙني گھر وارن کي بچايوسون
إِلَّا عَجُوزࣰ ا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ
Save an old woman among those who stayed behind
مگر ایک بڑھیا کہ پیچھے رہ جانے والوں میں تھی
سواءِ ھڪڙي ڪراڙي زال جي جا پُٺ تي رھندڙن مان ٿي
ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ
Then We destroyed the others
پھر ہم نے اوروں کو ہلاک کردیا
وري (ھنن) ٻـين کي ھلاڪ ڪيوسون
وَإِنَّكُمۡ لَتَمُرُّونَ عَلَيۡهِم مُّصۡبِحِينَ
And lo! ye verily pass by (the ruin of) them in the morning
اور تم دن کو بھی ان (کی بستیوں) کے پاس سے گزرتے رہتے ہو
۽ بيشڪ اوھين انھن (جي ڳوٺن) وٽان صبح جو لنگھندا آھيو
وَبِٱلَّيۡلِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
And at night-time; have ye then no sense
اور رات کو بھی۔ تو کیا تم عقل نہیں رکھتے
۽ رات جو (به) پوءِ ڇونه سمجھندا آھيو؟
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
And lo! Jonah verily was of those sent (to warn)
اور یونس بھی پیغمبروں میں سے تھے
۽ بيشڪ يُونس پيغمبرن مان ھو
إِذۡ أَبَقَ إِلَى ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ
When he fled unto the laden ship
جب بھاگ کر بھری ہوئی کشتی میں پہنچے
جڏھن (ھو) ڀريل ٻيڙيءَ ڏانھن ڀڳو
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُدۡحَضِينَ
And then drew lots and was of those rejected
اس وقت قرعہ ڈالا تو انہوں نے زک اُٹھائی
پوءِ (ٻيڙي وارن سان) پُکو وڌائين ته (پاڻ) پُکي پيلن مان ٿيو
فَٱلۡتَقَمَهُ ٱلۡحُوتُ وَهُوَ مُلِيمࣱ
And the fish swallowed him while he was blameworthy
پھر مچھلی نے ان کو نگل لیا اور وہ (قابل) ملامت (کام) کرنے والے تھے
پوءِ کيس مڇي ڳھي وئي ۽ اُھو (اھڙو ڪم ڪندڙ ھو جو) ملامت جو لائق ھو
فَلَوۡلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلۡمُسَبِّحِينَ
And had he not been one of those who glorify (Allah)
پھر اگر وہ (خدا کی) پاکی بیان نہ کرتے
پوءِ اُھو جيڪڏھن تسبيح چوندڙن مان نه ھجي ھا
لَلَبِثَ فِي بَطۡنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ
He would have tarried in its belly till the day when they are raised
تو اس روز تک کہ لوگ دوبارہ زندہ کئے جائیں گے اسی کے پیٹ میں رہتے
ته اُنھي ڏينھن تائين جنھن ۾ (ماڻھو) اُٿارجن اُن جي پيٽ ۾ رھي ھا
۞فَنَبَذۡنَٰهُ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمࣱ
Then We cast him on a desert shore while he was sick
پھر ہم نے ان کو جب کہ وہ بیمار تھے فراخ میدان میں ڈال دیا
پوءِ کيس صاف پَٽ ۾ اُڇليوسون ۽ اُھو بيمار ھو
وَأَنۢبَتۡنَا عَلَيۡهِ شَجَرَةࣰ مِّن يَقۡطِينࣲ
And We caused a tree of gourd to grow above him
اور ان پر کدو کا درخت اُگایا
۽ مٿس وڻ ڪدوءَ (جي قِسم) مان ڄمايوسون
وَأَرۡسَلۡنَٰهُ إِلَىٰ مِاْئَةِ أَلۡفٍ أَوۡ يَزِيدُونَ
And We sent him to a hundred thousand (folk) or more
اور ان کو لاکھ یا اس سے زیادہ (لوگوں) کی طرف (پیغمبر بنا کر) بھیجا
۽ کيس (ھڪ) لک يا (اُن کان) وڌيڪ (ماڻھن) ڏانھن موڪليوسون
فَـَٔامَنُواْ فَمَتَّعۡنَٰهُمۡ إِلَىٰ حِينࣲ
And they believed, therefor We gave them comfort for a while
تو وہ ایمان لے آئے سو ہم نے بھی ان کو (دنیا میں) ایک وقت (مقرر) تک فائدے دیتے رہے
پوءِ انھن ايمان آندو پوءِ ھڪ وقت تائين کين فائدو ڏنوسون
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَلِرَبِّكَ ٱلۡبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلۡبَنُونَ
Now ask them (O Muhammad): Hath thy Lord daughters whereas they have sons
ان سے پوچھو تو کہ بھلا تمہارے پروردگار کے لئے تو بیٹیاں اور ان کے لئے بیٹے
پوءِ (اي پيغمبر) اُنھن (يعني مشرڪن) کان پُڇ ته تنھنجي پالڻھار کي ڌيئر آھن ڇا يا کيس پُٽ آھنئ
أَمۡ خَلَقۡنَا ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثࣰ ا وَهُمۡ شَٰهِدُونَ
Or created We the angels females while they were present
یا ہم نے فرشتوں کو عورتیں بنایا اور وہ (اس وقت) موجود تھے
يا ملائڪن کي زالون بڻايوسون ۽ اُھي (اُن وقت) حاضر ھوا
أَلَآ إِنَّهُم مِّنۡ إِفۡكِهِمۡ لَيَقُولُونَ
Lo! it is of their falsehood that they say
دیکھو یہ اپنی جھوٹ بنائی ہوئی (بات) کہتے ہیں
خبردار ھُجو (ته) بيشڪ اُھي پنھنجي (ھٿرادو ٺھيل) ڪوڙ مان چوندا آھن
وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ
Allah hath begotten. Allah! verily they tell a lie
کہ خدا کے اولاد ہے کچھ شک نہیں کہ یہ جھوٹے ہیں
ته الله (اولاد کي) ڄڻيو آھي ۽ اُھي ڪوڙا آھن
أَصۡطَفَى ٱلۡبَنَاتِ عَلَى ٱلۡبَنِينَ
(And again of their falsehood): He hath preferred daughters to sons
کیا اس نے بیٹوں کی نسبت بیٹیوں کو پسند کیا ہے؟
پٽن کان ڌيئر پسند ڪيائين ڇا؟
مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ
What aileth you? How judge ye
تم کیسے لوگ ہو، کس طرح کا فیصلہ کرتے ہو
اوھان کي ڇا ٿيو آھي، ڪيئن نبيرو ڪندا آھيو؟
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Will ye not then reflect
بھلا تم غور کیوں نہیں کرتے
(اوھين) ڇونه ڌيان ڪندا آھيو؟
أَمۡ لَكُمۡ سُلۡطَٰنࣱ مُّبِينࣱ
Or have ye a clear warrant
یا تمہارے پاس کوئی صریح دلیل ہے
يا اوھان کي ڪا پڌري حُجّت آھي؟
فَأۡتُواْ بِكِتَٰبِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Then produce your writ, if ye are truthful
اگر تم سچے ہو تو اپنی کتاب پیش کرو
جيڪڏھن اوھين سچا آھيو ته پنھنجو ڪتاب آڻيو
وَجَعَلُواْ بَيۡنَهُۥ وَبَيۡنَ ٱلۡجِنَّةِ نَسَبࣰ اۚ وَلَقَدۡ عَلِمَتِ ٱلۡجِنَّةُ إِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ
And they imagine kinship between him and the jinn, whereas the jinn know well that they will be brought before (Him)
اور انہوں نے خدا میں اور جنوں میں رشتہ مقرر کیا۔ حالانکہ جنات جانتے ہیں کہ وہ (خدا کے سامنے) حاضر کئے جائیں گے
۽ (ڪافرن) الله ۽ جِنن جي وچ ۾ مائٽي مُقرر ڪئي، ۽ بيشڪ جِنن ڄاتو آھي ته اُھي (قيامت ۾ حساب لاءِ) حاضر ڪيا ويندا
سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
Glorified be Allah from that which they attribute (unto Him)
یہ جو کچھ بیان کرتے ہیں خدا اس سے پاک ہے
(ڪافر) جيڪي بيان ڪندا آھن تنھن کان الله پاڪ آھي
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Save single-minded slaves of Allah
مگر خدا کے بندگان خالص (مبتلائے عذاب نہیں ہوں گے)
پر الله جا خاص ٻانھا (انھن جو چوڻ سچو آھي)
فَإِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ
Lo! verily, ye and that which ye worship
سو تم اور جن کو تم پوجتے ہو
پوءِ (اي ڪافرؤ) بيشڪ اوھين ۽ جن (بتن) کي پوڄيندا آھيو
مَآ أَنتُمۡ عَلَيۡهِ بِفَٰتِنِينَ
Ye cannot excite (anyone) against Him
خدا کے خلاف بہکا نہیں سکتے
اوھين (سڀئي) اُن (يعني ڪوڙن معبُودن جي عبادت) لاءِ گمراھ ڪرڻ وارا نه آھيو
إِلَّا مَنۡ هُوَ صَالِ ٱلۡجَحِيمِ
Save him who is to burn in hell
مگر اس کو جو جہنم میں جانے والا ہے
پر اُنھن کي جيڪو (پاڻ) دوزخ ۾ گھڙڻ وارو آھي
وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامࣱ مَّعۡلُومࣱ
There is not one of us but hath his known position
اور (فرشتے کہتے ہیں کہ) ہم میں سے ہر ایک کا ایک مقام مقرر ہے
۽ (ملائڪ چوندا آھن ته) اسان مان اھڙو آھي ئي ڪونه جنھن لاءِ (عبادت جي) ھڪ جاءِ ٺھرايل نه آھي
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلصَّآفُّونَ
Lo! we, even we are they who set the ranks
اور ہم صف باندھے رہتے ہیں
۽ بيشڪ اسين صِف ٻَڌڻ وارا آھيون
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡمُسَبِّحُونَ
Lo! we, even we are they who hymn His praise
اور (خدائے) پاک (ذات) کا ذکر کرتے رہتے ہیں
۽ بيشڪ اسين تسبيح چوڻ وارا آھيون
وَإِن كَانُواْ لَيَقُولُونَ
And indeed they used to say
اور یہ لوگ کہا کرتے تھے
۽ بيشڪ (عرب جا ڪافر) چوندا ھوا
لَوۡ أَنَّ عِندَنَا ذِكۡرࣰ ا مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ
If we had but a reminder from the men of old
کہ اگر ہمارے پاس اگلوں کی کوئی نصیحت (کی کتاب) ہوتی
ته جيڪڏھن اسان وٽ پھرين جو احوال ھجي ھا
لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
We would be single-minded slaves of Allah
تو ہم خدا کے خالص بندے ہوتے
ته ضرور الله جا خاص ٻانھا ٿيون ھا
فَكَفَرُواْ بِهِۦۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ
Yet (now that it is come) they disbelieve therein; but they will come to know
لیکن (اب) اس سے کفر کرتے ہیں سو عنقریب ان کو (اس کا نتیجہ) معلوم ہوجائے گا
وري اُن (يعني قرآن) جا مُنڪر ٿيا پوءِ سِگھوئي (ڪفر جي پڄاڻي) ڄاڻندا
وَلَقَدۡ سَبَقَتۡ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلۡمُرۡسَلِينَ
And verily Our word went forth of old unto Our bondmen sent (to warn)
اور اپنے پیغام پہنچانے والے بندوں سے ہمارا وعدہ ہوچکا ہے
۽ بيشڪ پنھنجن ٻانھن پيغمبرن لاءِ اسان جو وعدو اڳي ئي ٿي چڪو
إِنَّهُمۡ لَهُمُ ٱلۡمَنصُورُونَ
That they verily would be helped
کہ وہی (مظفرو) منصور ہیں
ته بيشڪ اُھي (اسان جا پيغمبر) ئي فتح مند آھن
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ
And that Our host, they verily would be the victors
اور ہمارا لشکر غالب رہے گا
۽ بيشڪ اسان جو لشڪر ئي غالب آھي
فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينࣲ
So withdraw from them (O Muhammad) awhile
تو ایک وقت تک ان سے اعراض کئے رہو
پوءِ کانئن ھڪ وقت تائين منھن موڙ
وَأَبۡصِرۡهُمۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ
And watch, for they will (soon) see
اور انہیں دیکھتے رہو۔ یہ بھی عنقریب (کفر کا انجام) دیکھ لیں گے
۽ کين ڏسندو رھ پوءِ اُھي به سگھوئي ڏسندا
أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ
Would they hasten on Our doom
کیا یہ ہمارے عذاب کے لئے جلدی کر رہے ہیں
(ھي ڪافر) اسان جو عذاب جلد گھرندا آھن ڇا؟
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمۡ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلۡمُنذَرِينَ
But when it cometh home to them, then it will be a hapless morn for those who have been warned
مگر جب وہ ان کے میدان میں آ اُترے گا تو جن کو ڈر سنا دیا گیا تھا ان کے لئے برا دن ہوگا
پوءِ جڏھن سندن (گھرن جي) اڱڻن ۾ (عذاب) لھندو تڏھن ڊيڄاريلن جو صُبح بڇڙو ٿيندو
وَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينࣲ
Withdraw from them awhile
اور ایک وقت تک ان سے منہ پھیرے رہو
۽ کانئن ھڪ وقت تائين مُنھن موڙ
وَأَبۡصِرۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ
And watch, for they will (soon) see
اور دیکھتے رہو یہ بھی عنقریب (نتیجہ) دیکھ لیں گے
۽ ڏسندو رھ پوءِ اُھي به سگھوئي (نتيجو) ڏسندا
سُبۡحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ
Glorified be thy Lord, the Lord of Majesty, from that which they attribute (unto Him)
یہ جو کچھ بیان کرتے ہیں تمہارا پروردگار جو صاحب عزت ہے اس سے (پاک ہے)
تنھنجو پالڻھار پاڪ آھي جيڪي (اِھي ڪافر) بيان ڪندا آھن تنھن کان (اُھو) عزّت وارو آھي
وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِينَ
And peace be unto those sent (to warn)
اور پیغمبروں پر سلام
۽ (الله جي) پيغمبرن تي شال سَلام ھجي
وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
And praise be to Allah, Lord of the Worlds
اور سب طرح کی تعریف خدائے رب العالمین کو (سزاوار) ہے
۽ جھانن جي پالڻھار الله کي ئي سڀ ساراھ جڳائيندي آھي
English translation: Marmaduke Pickthall.Urdu translation: Fateh Muhammad Jalandhry.Sindhi translation: Taj Mehmood Amroti. Arabic: Uthmani Hafs, King Fahd Glorious Quran Printing Complex.