عَمَّ يَتَسَآءَلُونَ
Whereof do they question one another
(یہ) لوگ کس چیز کی نسبت پوچھتے ہیں؟
ڪھڙيءَ ڳالھ بابت ھڪ ٻئي کان پڇن ٿا
Para 30
عَمَّ
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
عَمَّ يَتَسَآءَلُونَ
Whereof do they question one another
(یہ) لوگ کس چیز کی نسبت پوچھتے ہیں؟
ڪھڙيءَ ڳالھ بابت ھڪ ٻئي کان پڇن ٿا
عَنِ ٱلنَّبَإِ ٱلۡعَظِيمِ
(It is) of the awful tidings
(کیا) بڑی خبر کی نسبت؟
(ھائو!) ھڪڙي اھڙي وڏي واقعي بابت
ٱلَّذِي هُمۡ فِيهِ مُخۡتَلِفُونَ
Concerning which they are in disagreement
جس میں یہ اختلاف کر رہے ہیں
جنھن (جي ٿيڻ) ۾ اُھي (پاڻ ۾) مختلف آھن
كَلَّا سَيَعۡلَمُونَ
Nay, but they will come to know
دیکھو یہ عنقریب جان لیں گے
ائين (سندن خيالن وانگر) نه آھي سگھوئي ڄاڻندا
ثُمَّ كَلَّا سَيَعۡلَمُونَ
Nay, again, but they will come to know
پھر دیکھو یہ عنقریب جان لیں گے
وري (به چئون ٿا) ته ائين نه آھي سگھوئي ڄاڻندا
أَلَمۡ نَجۡعَلِ ٱلۡأَرۡضَ مِهَٰدࣰ ا
Have We not made the earth an expanse
کیا ہم نے زمین کو بچھونا نہیں بنایا
زمين کي وڇاڻو نه ڪيو اٿون ڇا؟
وَٱلۡجِبَالَ أَوۡتَادࣰ ا
And the high hills bulwarks
اور پہاڑوں کو (ا س کی) میخیں (نہیں ٹھہرایا؟)
۽ جبلن کي ميخون؟
وَخَلَقۡنَٰكُمۡ أَزۡوَٰجࣰ ا
And We have created you in pairs
(بے شک بنایا) اور تم کو جوڑا جوڑابھی پیدا کیا
۽ اوھان کي جوڙو جوڙو (نر ۽ مادي) بڻايوسون
وَجَعَلۡنَا نَوۡمَكُمۡ سُبَاتࣰ ا
And have appointed your sleep for repose
اور نیند کو تمہارے لیے (موجب) آرام بنایا
۽ اوھان جي ننڊ کي فرحت بڻايوسون
وَجَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ لِبَاسࣰ ا
And have appointed the night as a cloak
اور رات کو پردہ مقرر کیا
۽ رات کي ڍَڪ ڪيوسون
وَجَعَلۡنَا ٱلنَّهَارَ مَعَاشࣰ ا
And have appointed the day for livelihood
اور دن کو معاش (کا وقت) قرار دیا
۽ ڏينھن کي گذران (جو وقت) ڪيوسون
وَبَنَيۡنَا فَوۡقَكُمۡ سَبۡعࣰ ا شِدَادࣰ ا
And We have built above you seven strong (heavens)
اور تمہارے اوپر سات مضبوط (آسمان) بنائے
۽ اوھان جي مٿون ست مُحڪم (آسمان) بڻاياسون
وَجَعَلۡنَا سِرَاجࣰ ا وَهَّاجࣰ ا
And have appointed a dazzling lamp
اور (آفتاب کا) روشن چراغ بنایا
۽ ھڪ چمڪندڙ ڏيئو (سج) بڻايوسون
وَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلۡمُعۡصِرَٰتِ مَآءࣰ ثَجَّاجࣰ ا
And have sent down from the rainy clouds abundant water
اور نچڑتے بادلوں سے موسلا دھار مینہ برسایا
۽ ڪڪرن مان پلٽندڙ پاڻي وسايوسون
لِّنُخۡرِجَ بِهِۦ حَبࣰّ ا وَنَبَاتࣰ ا
Thereby to produce grain and plant
تاکہ اس سے اناج اور سبزہ پیدا کریں
ته اُن سان اَن ۽ سَلا ڄمايون
وَجَنَّٰتٍ أَلۡفَافًا
And gardens of thick foliage
اور گھنے گھنے باغ
۽ گھاٽاباغ (به)
إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ كَانَ مِيقَٰتࣰ ا
Lo! the Day of Decision is a fixed time
بےشک فیصلہ کا دن مقرر ہے
بيشڪ فيصلي جو ڏينھن ھڪ مقرر مھل آھي
يَوۡمَ يُنفَخُ فِي ٱلصُّورِ فَتَأۡتُونَ أَفۡوَاجࣰ ا
A day when the trumpet is blown and ye come in multitudes
جس دن صور پھونکا جائے گا تو تم لوگ غٹ کے غٹ آ موجود ہو گے
جنھن ڏينھن صُور ۾ ڦوڪبو ته اوھين ٽوليون ٽوليون ٿي ايندؤ
وَفُتِحَتِ ٱلسَّمَآءُ فَكَانَتۡ أَبۡوَٰبࣰ ا
And the heaven is opened and becometh as gates
اور آسمان کھولا جائے گا تو (اس میں) دروازے ہو جائیں گے
۽ آسمان کولبو پوءِ دروازا ٿي پوندو
وَسُيِّرَتِ ٱلۡجِبَالُ فَكَانَتۡ سَرَابًا
And the hills are set in motion and become as a mirage
اور پہاڑ چلائے جائیں گے تو وہ ریت ہو کر رہ جائیں گے
۽ جبل ھلائبا پوءِ رُڃ وانگر ٿيندا
إِنَّ جَهَنَّمَ كَانَتۡ مِرۡصَادࣰ ا
Lo! hell lurketh in ambush
بےشک دوزخ گھات میں ہے
بيشڪ دوزخ انتظار ڪڍڻ وارو آھي
لِّلطَّٰغِينَ مَـَٔابࣰ ا
A home for the rebellious
(یعنی) سرکشوں کا وہی ٹھکانہ ہے
جو ھٺيلن جو رھڻ جو ھنڌ آھي
لَّٰبِثِينَ فِيهَآ أَحۡقَابࣰ ا
They will abide therein for ages
اس میں وہ مدتوں پڑے رہیں گے
منجھس ڪيئي ڊگھيون مُدتون رھندا
لَّا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرۡدࣰ ا وَلَا شَرَابًا
Therein taste they neither coolness nor (any) drink
وہاں نہ ٹھنڈک کا مزہ چکھیں گے۔ نہ (کچھ) پینا (نصیب ہو گا)
اُن ۾ نڪا ٿڌائي ۽ نڪا پيڻ جي شيءِ چکندا
إِلَّا حَمِيمࣰ ا وَغَسَّاقࣰ ا
Save boiling water and a paralysing cold
مگر گرم پانی اور بہتی پیپ
تتي پاڻي ۽ روڳ کانسواءِ
جَزَآءࣰ وِفَاقًا
Reward proportioned (to their evil deeds)
(یہ) بدلہ ہے پورا پورا
(اھو سندن) پورو پورو بدلو آھي
إِنَّهُمۡ كَانُواْ لَا يَرۡجُونَ حِسَابࣰ ا
For lo! they looked not for a reckoning
یہ لوگ حساب (آخرت) کی امید ہی نہیں رکھتے تھے
ڇوته اُھي حساب ڏيڻ جي اُميد نه رکندا ھوا
وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا كِذَّابࣰ ا
They called Our revelations false with strong denial
اور ہماری آیتوں کو جھوٹ سمجھ کر جھٹلاتے رہتے تھے
۽ اسان جي حُڪمن کي بلڪل ڪوڙ ڀائيندا ھوا
وَكُلَّ شَيۡءٍ أَحۡصَيۡنَٰهُ كِتَٰبࣰ ا
Everything have We recorded in a Book
اور ہم نے ہر چیز کو لکھ کر ضبط کر رکھا ہے
۽ سڀ شيءِ کي لکي ڳڻي ڇڏيو اٿون
فَذُوقُواْ فَلَن نَّزِيدَكُمۡ إِلَّا عَذَابًا
So taste (of that which ye have earned). No increase do We give you save of torment
سو (اب) مزہ چکھو۔ ہم تم پر عذاب ہی بڑھاتے جائیں گے
پوءِ (چئبن ته مزو) چکو جو عذاب کانسواءِ اوھان تي (ٻيو) ڪي (به) نه وڌائينداسون
إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ مَفَازًا
Lo! for the duteous is achievement
بے شک پرہیز گاروں کے لیے کامیابی ہے
بيشڪ پرھيزگارن لاءِ ڪاميابي آھي
حَدَآئِقَ وَأَعۡنَٰبࣰ ا
Gardens enclosed and vineyards
(یعنی) باغ اور انگور
جو باغ ۽ ڊاکون
وَكَوَاعِبَ أَتۡرَابࣰ ا
And voluptuous women of equal age
اور ہم عمر نوجوان عورتیں
۽ ھم عمر نوجوان زالون
وَكَأۡسࣰ ا دِهَاقࣰ ا
And a full cup
اور شراب کے چھلکتے ہوئے گلاس
۽ شراب جا ڇلڪندڙ پيالا (به)
لَّا يَسۡمَعُونَ فِيهَا لَغۡوࣰ ا وَلَا كِذَّٰبࣰ ا
There hear they never vain discourse, nor lying
وہاں نہ بیہودہ بات سنیں گے نہ جھوٹ (خرافات)
اتي نڪا اجائي بڪ ۽ نڪو ڪوڙ ٻڌندا
جَزَآءࣰ مِّن رَّبِّكَ عَطَآءً حِسَابࣰ ا
Requital from thy Lord – a gift in payment
یہ تمہارے پروردگار کی طرف سے صلہ ہے انعام کثیر
(اھو پورو) بدلو تنھنجي پالڻھار کان (انعام) عطا ڪيل حساب روءِ آھي
رَّبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا ٱلرَّحۡمَٰنِۖ لَا يَمۡلِكُونَ مِنۡهُ خِطَابࣰ ا
Lord of the heavens and the earth, and (all) that is between them, the Beneficent; with Whom none can converse
وہ جو آسمانوں اور زمین اور جو ان دونوں میں ہے سب کا مالک ہے بڑا مہربان کسی کو اس سے بات کرنے کا یارا نہیں ہوگا
جو آسمانن ۽ زمين جو ۽ جيڪي ٻنھي جي وچ ۾ آھي تن جو پالڻھار ٻاجھارو آھي اُن (جي ھيبت) کان ڪوبه ورندي ڏئي نه سگھندو
يَوۡمَ يَقُومُ ٱلرُّوحُ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ صَفࣰّ اۖ لَّا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنۡ أَذِنَ لَهُ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَقَالَ صَوَابࣰ ا
On the day when the angels and the Spirit stand arrayed, they speak not, saving him whom the Beneficent alloweth and who speaketh right
جس دن روح (الامین) اور فرشتے صف باندھ کر کھڑے ہوں گے تو کوئی بول نہ سکے گا مگر جس کو (خدائے رحمٰن) اجازت بخشے اور اس نے بات بھی درست کہی ہو
جنھن ڏينھن روح ۽ (سڀئي) ملائڪ صفون ٻڌي بيھندا (تنھن ڏينھن) جنھن کي ٻاجھاري (الله) موڪل ڏني ھوندي ۽ پوري ڳالھ ڳالھائي ھوندائين تنھن کانسواءِ (ٻيو ڪي به) نه ڳالھائيندا
ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلۡحَقُّۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ مَـَٔابًا
That is the True Day. So whoso will should seek recourse unto his Lord
یہ دن برحق ہے۔ پس جو شخص چاہے اپنے پروردگار کے پاس ٹھکانہ بنا ئے
اِھو ڏينھن سچ پچ (ٿيڻو) آھي، تنھنڪري جيڪو گھري سو پنھنجي پالڻھار ڏانھن (پنھنجي) رھڻ جو ھنڌ ٺاھي
إِنَّآ أَنذَرۡنَٰكُمۡ عَذَابࣰ ا قَرِيبࣰ ا يَوۡمَ يَنظُرُ ٱلۡمَرۡءُ مَا قَدَّمَتۡ يَدَاهُ وَيَقُولُ ٱلۡكَافِرُ يَٰلَيۡتَنِي كُنتُ تُرَٰبَۢا
Lo! We warn you of a doom at hand, a day whereon a man will look on that which his own hands have sent before, and the disbeliever will cry: "Would that I were dust
ہم نے تم کو عذاب سے جو عنقریب آنے والا ہے آگاہ کر دیا ہے جس دن ہر شخص ان (اعمال) کو جو اس نے آگے بھیجے ہوں گے دیکھ لے گا اور کافر کہے گا کہ اے کاش میں مٹی ہوتا
بيشڪ اسان اوھان کي ويجھي عذاب (اچڻ) کان ڊيڄاري چڪاسون، جنھن ڏينھن آدمي اُھو ڏسندو جيڪي سندس ٻنھي ھٿن اڳي ڪري موڪليو ۽ ڪافر چوندو ته ھاءِ ارمان جيڪر آءٌ مٽي ھجان ھا
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلنَّٰزِعَٰتِ غَرۡقࣰ ا
By those who drag forth to destruction
ان (فرشتوں) کی قسم جو ڈوب کر کھینچ لیتے ہیں
اندر گھڙي ڇڪي آئيندڙن جو قسم آھي
وَٱلنَّٰشِطَٰتِ نَشۡطࣰ ا
By the meteors rushing
اور ان کی جو آسانی سے کھول دیتے ہیں
۽ کولي آسانيءَ سان ڳنڍ ڇوڙيندڙن جو قسم آھي
وَٱلسَّٰبِحَٰتِ سَبۡحࣰ ا
By the lone stars floating
اور ان کی جو تیرتے پھرتے ہیں
۽ چڱي طرح سان ترندڙن جو قسم آھي
فَٱلسَّٰبِقَٰتِ سَبۡقࣰ ا
By the angels hastening
پھر لپک کر آگے بڑھتے ہیں
پوءِ ڊوڙي اڳرائي ڪندڙن جو قسم آھي
فَٱلۡمُدَبِّرَٰتِ أَمۡرࣰ ا
And those who govern the event
پھر (دنیا کے) کاموں کا انتظام کرتے ہیں
پوءِ (سڀ) ڪم جي رٿيندڙن ٽولين جو قسم آھي
يَوۡمَ تَرۡجُفُ ٱلرَّاجِفَةُ
On the day when the first trump resoundeth
(کہ وہ دن آ کر رہے گا) جس دن زمین کو بھونچال آئے گا
ته جنھن ڏينھن ڌٻڻ واري ڌٻندي
تَتۡبَعُهَا ٱلرَّادِفَةُ
And the second followeth it
پھر اس کے پیچھے اور (بھونچال) آئے گا
ان کي پٺيان لڳندڙ (ٻيو ڌوڏو) پٺيان لڳندو
قُلُوبࣱ يَوۡمَئِذࣲ وَاجِفَةٌ
On that day hearts beat painfully
اس دن (لوگوں) کے دل خائف ہو رہے ہوں گے
تنھن ڏينھن ڪيتريون ئي دليون ڏڪي وڃڻ واريون ھونديون
أَبۡصَٰرُهَا خَٰشِعَةࣱ
While eyes are downcast
اور آنکھیں جھکی ہوئی
انھن جون اکيون (خواريءَ سبب) جھڪيون ٿينديون
يَقُولُونَ أَءِنَّا لَمَرۡدُودُونَ فِي ٱلۡحَافِرَةِ
(Now) they are saying: Shall we really be restored to our first state
(کافر) کہتے ہیں کیا ہم الٹے پاؤں پھر لوٹ جائیں گے
چون ٿا ته اسين پوئين پيرين موٽائباسون ڇا؟
أَءِذَا كُنَّا عِظَٰمࣰ ا نَّخِرَةࣰ
Even after we are crumbled bones
بھلا جب ہم کھوکھلی ہڈیاں ہو جائیں گے (تو پھر زندہ کئے جائیں گے)
ھان جڏھن ڀُتا ھڏا ٿينداسون؟
قَالُواْ تِلۡكَ إِذࣰ ا كَرَّةٌ خَاسِرَةࣱ
They say: Then that would be a vain proceeding
کہتے ہیں کہ یہ لوٹنا تو (موجب) زیاں ہے
چوندا آھن ته انھي مھل اھو ٻيھر موٽڻ (وڏو) نقصان وارو آھي
فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةࣱ وَٰحِدَةࣱ
Surely it will need but one shout
وہ تو صرف ایک ڈانٹ ہوگی
پوءِ اھو (واقعو) ھڪڙي سخت ھڪل آھي
فَإِذَا هُم بِٱلسَّاهِرَةِ
And lo! they will be awakened
اس وقت وہ (سب) میدان (حشر) میں آ جمع ہوں گے
پوءِ اتي جو اُتي ھڪ پڌري ميدان ۾ حاضر ٿيل ھوندا
هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ مُوسَىٰٓ
Hath there come unto thee the history of Moses
بھلا تم کو موسیٰ کی حکایت پہنچی ہے
(اي پيغمبر) تو وٽ مُوسىٰ جي خبر پُھتي آھي ڇا؟
إِذۡ نَادَىٰهُ رَبُّهُۥ بِٱلۡوَادِ ٱلۡمُقَدَّسِ طُوًى
How his Lord called him in the holy vale of Tuwa
جب اُن کے پروردگار نے ان کو پاک میدان (یعنی) طویٰ میں پکارا
جڏھن سندس پالڻھار کيس پاڪ ميدان طُوىٰ ۾ سڏيو
ٱذۡهَبۡ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ
(Saying:) Go thou unto Pharaoh – Lo! he hath rebelled
(اور حکم دیا) کہ فرعون کے پاس جاؤ وہ سرکش ہو رہا ہے
ته فرعون ڏانھن وڃ ڇوته ھو حد کان لنگھيو آھي
فَقُلۡ هَل لَّكَ إِلَىٰٓ أَن تَزَكَّىٰ
And say (unto him): Hast thou (will) to grow (in grace)
اور (اس سے) کہو کہ کیا تو چاہتا ہے کہ پاک ہو جائے؟
پوءِ (ان کي) چؤ ته ھن ڏانھن خيال اٿئي ته تون سڌرجين؟
وَأَهۡدِيَكَ إِلَىٰ رَبِّكَ فَتَخۡشَىٰ
Then I will guide thee to thy Lord and thou shalt fear (Him)
اور میں تجھے تیرے پروردگار کا رستہ بتاؤں تاکہ تجھ کو خوف (پیدا) ہو
۽ تنھنجي پالڻھار ڏانھن توکي (سڌو) رستو ڏيکاريان ته (تون اُن کان) ڊڄين
فَأَرَىٰهُ ٱلۡأٓيَةَ ٱلۡكُبۡرَىٰ
And he showed him the tremendous token
غرض انہوں نے اس کو بڑی نشانی دکھائی
پوءِ فرعون کي وڏي نشاني ڏيکاريائين
فَكَذَّبَ وَعَصَىٰ
But he denied and disobeyed
مگر اس نے جھٹلایا اور نہ مانا
پوءِ (فرعون موسى) کي ڪوڙو ڀانيو ۽ نافرماني ڪيائين
ثُمَّ أَدۡبَرَ يَسۡعَىٰ
Then turned he away in haste
پھر لوٹ گیا اور تدبیریں کرنے لگا
وري (اُتان) پٺيرو ٿي تکو ھلڻ لڳو
فَحَشَرَ فَنَادَىٰ
Then gathered he and summoned
اور (لوگوں کو) اکٹھا کیا اور پکارا
پوءِ (پنھنجي قوم کي) گڏ ڪيائين پوءِ سڏيائين
فَقَالَ أَنَا۠ رَبُّكُمُ ٱلۡأَعۡلَىٰ
And proclaimed: "I (Pharaoh) am your Lord the Highest
کہنے لگا کہ تمہارا سب سے بڑا مالک میں ہوں
پوءِ چيائين ته آءٌ اوھان جو تمام مٿاھون پالڻھار آھيان
فَأَخَذَهُ ٱللَّهُ نَكَالَ ٱلۡأٓخِرَةِ وَٱلۡأُولَىٰٓ
So Allah seized him (and made him) an example for the after (life) and for the former
تو خدا نے اس کو دنیا اور آخرت (دونوں) کے عذاب میں پکڑ لیا
پوءِ الله ان کي آخرت ۽ دُنيا جي عذاب ۾ پڪڙيو
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبۡرَةࣰ لِّمَن يَخۡشَىٰٓ
Lo! herein is indeed a lesson for him who feareth
جو شخص (خدا سے) ڈر رکھتا ہے اس کے لیے اس (قصے) میں عبرت ہے
بيشڪ ھن (قصّي) ۾ انھي لاءِ نصيحت آھي جيڪو ڊڄي
ءَأَنتُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَمِ ٱلسَّمَآءُۚ بَنَىٰهَا
Are ye the harder to create, or is the heaven that He built
بھلا تمہارا بنانا آسان ہے یا آسمان کا؟ اسی نے اس کو بنایا
ڀلا بڻاوت ۾ اوھين ڏکيا آھيو يا آسمان جنھن کي الله بڻايو؟
رَفَعَ سَمۡكَهَا فَسَوَّىٰهَا
He raised the height thereof and ordered it
اس کی چھت کو اونچا کیا اور پھر اسے برابر کر دیا
اُن جي مٿاھين بلند ڪيائين پوءِ اُن کي برابر بيھاريائين
وَأَغۡطَشَ لَيۡلَهَا وَأَخۡرَجَ ضُحَىٰهَا
And He made dark the night thereof, and He brought forth the morn thereof
اور اسی نے رات کو تاریک بنایا اور (دن کو) دھوپ نکالی
۽ اُن جي رات کي اوندھ ڪيائين ۽ اُن جو سوجھرو (ڏينھن جو) پڌرو ڪيائين
وَٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ ذَٰلِكَ دَحَىٰهَآ
And after that He spread the earth
اور اس کے بعد زمین کو پھیلا دیا
۽ اُن کان پوءِ زمين کي وڇايائين
أَخۡرَجَ مِنۡهَا مَآءَهَا وَمَرۡعَىٰهَا
And produced therefrom the water thereof and the pasture thereof
اسی نے اس میں سے اس کا پانی نکالا اور چارا اگایا
اُن مان سندس پاڻي ۽ سندس گاھ ڪڍيائين
وَٱلۡجِبَالَ أَرۡسَىٰهَا
And He made fast the hills
اور اس پر پہاڑوں کابوجھ رکھ دیا
۽ جبلن کي مُحڪم کوڙيائين
مَتَٰعࣰ ا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ
A provision for you and for your cattle
یہ سب کچھ تمہارے اور تمہارے چارپایوں کے فائدے کے لیے (کیا)
اوھان جي نفعي لاءِ ۽ اوھان جي ڍورن (جي نفعي) لاءِ
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلطَّآمَّةُ ٱلۡكُبۡرَىٰ
But when the great disaster cometh
تو جب بڑی آفت آئے گی
پوءِ جڏھن وڏو واقعو (قيامت جو) ايندو
يَوۡمَ يَتَذَكَّرُ ٱلۡإِنسَٰنُ مَا سَعَىٰ
The day when man will call to mind his (whole) endeavour
اس دن انسان اپنے کاموں کو یاد کرے گا
اُن ڏينھن ماڻھو اھو ياد ڪندو جيڪي (دنيا ۾) ڪمايو ھوائين
وَبُرِّزَتِ ٱلۡجَحِيمُ لِمَن يَرَىٰ
And hell will stand forth visible to him who seeth
اور دوزخ دیکھنے والے کے سامنے نکال کر رکھ دی جائے گی
۽ دوزخ اُنھيءَ لاءِ پڌرو ڪبو جيڪو ڏسڻ گھرندو
فَأَمَّا مَن طَغَىٰ
Then, as for him who rebelled
تو جس نے سرکشی کی
پوءِ جيڪو حد کان لنگھيو ھوندو
وَءَاثَرَ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا
And chose the life of the world
اور دنیا کی زندگی کو مقدم سمجھا
۽ ھن دنيا جي حياتيءَ کي ڀَلو سمجھيائين
فَإِنَّ ٱلۡجَحِيمَ هِيَ ٱلۡمَأۡوَىٰ
Lo! hell will be his home
اس کا ٹھکانہ دوزخ ہے
تنھن جي جاءِ بيشڪ دوزخ آھي
وَأَمَّا مَنۡ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ وَنَهَى ٱلنَّفۡسَ عَنِ ٱلۡهَوَىٰ
But as for him who feared to stand before his Lord and restrained his soul from lust
اور جو اپنے پروردگار کے سامنے کھڑے ہونے سے ڈرتا اور جی کو خواہشوں سے روکتا رہا
۽ جيڪو پنھنجي پالڻھار جي (حضور ۾) روبرو بيھڻ کان ڊنو ۽ نفس کي سَڌ کان جھليائين
فَإِنَّ ٱلۡجَنَّةَ هِيَ ٱلۡمَأۡوَىٰ
Lo! the Garden will be his home
اس کا ٹھکانہ بہشت ہے
پوءِ تنھنجي جاءِ بيشڪ بھشت آھي
يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرۡسَىٰهَا
They ask thee of the Hour: when will it come to port
(اے پیغمبر، لوگ) تم سے قیامت کے بارے میں پوچھتے ہیں کہ اس کا وقوع کب ہو گا؟
(اي پيغمبر) توکان قيامت بابت پُڇن ٿا ته اُن جو (واقعو) ٿيڻ ڪڏھن آھي؟
فِيمَ أَنتَ مِن ذِكۡرَىٰهَآ
Why (ask they)? What hast thou to tell thereof
سو تم اس کے ذکر سے کس فکر میں ہو
(اي پڇندڙ) اُن جي خبر بابت تون ڪھڙي خيال ۾ آھين؟
إِلَىٰ رَبِّكَ مُنتَهَىٰهَآ
Unto thy Lord belongeth (knowledge of) the term thereof
اس کا منتہا (یعنی واقع ہونے کا وقت) تمہارے پروردگار ہی کو (معلوم ہے)
اُن جي پڄاڻي (جي خبر) تنھنجي پالڻھار وٽ آھي
إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرُ مَن يَخۡشَىٰهَا
Thou art but a warner unto him who feareth it
جو شخص اس سے ڈر رکھتا ہے تم تو اسی کو ڈر سنانے والے ہو
جيڪو قيامت کان ڊڄي رڳو تنھن لاءِ تون ڊيڄاريندڙ آھين
كَأَنَّهُمۡ يَوۡمَ يَرَوۡنَهَا لَمۡ يَلۡبَثُوٓاْ إِلَّا عَشِيَّةً أَوۡ ضُحَىٰهَا
On the day when they behold it, it will be as if they had but tarried for an evening or the morn thereof
جب وہ اس کو دیکھیں گے (تو ایسا خیال کریں گے) کہ گویا (دنیا میں صرف) ایک شام یا صبح رہے تھے
جنھن ڏينھن اُن کي ڏسندا (تنھن ڏينھن) ائين ڀانئيندا ته ڄڻڪ ھڪڙي وقت سانجھي يا ان جي صبح کانسواءِ (دنيا ۾) رھيا ئي نه ھوا
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ
He frowned and turned away
(محمد مصطفٰےﷺ) ترش رُو ہوئے اور منہ پھیر بیٹھے
مُنھن ۾ گُھنڊ وڌائين ۽ مُنھن موڙيائين
أَن جَآءَهُ ٱلۡأَعۡمَىٰ
Because the blind man came unto him
کہ ان کے پاس ایک نابینا آیا
ھن ڪري جو وٽس نابين آيو
وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ
What could inform thee but that he might grow (in grace)
اور تم کو کیا خبر شاید وہ پاکیزگی حاصل کرتا
۽ ڪنھن سمجھايئي جيڪر اُھو سڌرجي ھا
أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ
Or take heed and so the reminder might avail him
یا سوچتا تو سمجھانا اسے فائدہ دیتا
يا نصيحت ٻڌي ھا پوءِ اُھا نصيحت ٻڌڻ نفعو ڏئيس ھا
أَمَّا مَنِ ٱسۡتَغۡنَىٰ
As for him who thinketh himself independent
جو پروا نہیں کرتا
پر جنھن بي پرواھي ڪئي
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ
Unto him thou payest regard
اس کی طرف تو تم توجہ کرتے ہو
پوءِ تنھن (جي سڌاري) لاءِ تون پٺيان پيو آھين
وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ
Yet it is not thy concern if he grow not (in grace)
حالانکہ اگر وہ نہ سنورے تو تم پر کچھ (الزام) نہیں
ھن ۾ توتي (ڪا ميار) ڪانھي ته اُھو نه سُڌرجي
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسۡعَىٰ
But as for him who cometh unto thee with earnest purpose
اور جو تمہارے پاس دوڑتا ہوا آیا
۽ جيڪو تو وٽ ڊوڙندو آيو
وَهُوَ يَخۡشَىٰ
And hath fear
اور (خدا سے) ڈرتا ہے
۽ اُھو (پنھنجي الله کان) ڊڄي ٿو
فَأَنتَ عَنۡهُ تَلَهَّىٰ
From him thou art distracted
اس سے تم بےرخی کرتے ہو
پوءِ تنھن کان تون ويسلو ٿئين ٿو
كَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةࣱ
Nay, but verily it is an Admonishment
دیکھو یہ (قرآن) نصیحت ہے
ائين نه آھي بيشڪ اھي (قرآن جون آيتون) ھڪ نصيحت آھي
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ
So let whosoever will pay heed to it
پس جو چاہے اسے یاد رکھے
پوءِ جيڪو گھُري سو قرآن ياد رکي
فِي صُحُفࣲ مُّكَرَّمَةࣲ
On honoured leaves
قابل ادب ورقوں میں (لکھا ہوا)
(بيشڪ قرآن جون آيتون) تعظيم وارن ورقن ۾ لکيل آھن
مَّرۡفُوعَةࣲ مُّطَهَّرَةِۭ
Exalted, purified
جو بلند مقام پر رکھے ہوئے (اور) پاک ہیں
جي مٿاھان ۽ پاڪ آھن
بِأَيۡدِي سَفَرَةࣲ
(Set down) by scribes
لکھنے والوں کے ہاتھوں میں
لکندڙن جي ھٿن ۾
كِرَامِۭ بَرَرَةࣲ
Noble and righteous
جو سردار اور نیکو کار ہیں
جي سڳورا ڀلارا آھن
قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ
Man is (self-)destroyed: how ungrateful
انسان ہلاک ہو جائے کیسا ناشکرا ہے
ماڻھو ماريو وڃي جو ڪھڙو نه بي شُڪر آھي
مِنۡ أَيِّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥ
From what thing doth He create him
اُسے (خدا نے) کس چیز سے بنایا؟
(ڌيان ڪري ته الله) ڪھڙي شيءَ مان پيدا ڪيس
مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ
From a drop of seed. He createth him and proportioneth him
نطفے سے بنایا پھر اس کا اندازہ مقرر کیا
مني جي ڦڙي مان، خلقيائينس پوءِ اندازو مقرر ڪيائينس
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ
Then maketh the way easy for him
پھر اس کے لیے رستہ آسان کر دیا
وري (نڪرڻ جي) واٽ سنھنجي ڪيائينس
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ
Then causeth him to die, and burieth him
پھر اس کو موت دی پھر قبر میں دفن کرایا
وري ماريائينس پوءِ قبر ۾ رکايائينس
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ
Then, when He will, He bringeth him again to life
پھر جب چاہے گا اسے اٹھا کھڑا کرے گا
وري جڏھن گھرندو تڏھن اُن کي جيئرو ڪندو
كَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ
Nay, but (man) hath not done what He commanded him
کچھ شک نہیں کہ خدا نے اسے جو حکم دیا اس نے اس پر عمل نہ کیا
ائين نه آھي جيڪي فرمايائينس سو پورو نه ڪيائين
فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ
Let man consider his food
تو انسان کو چاہیئے کہ اپنے کھانے کی طرف نظر کرے
پوءِ جڳائي ته ماڻھو پنھنجي کاڌي ڏانھن نھاري ڏسي
أَنَّا صَبَبۡنَا ٱلۡمَآءَ صَبࣰّ ا
How We pour water in showers
بے شک ہم ہی نے پانی برسایا
ته اسان پاڻي کي چڱيءَ طرح آسمان کان پلٽيو
ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقࣰّ ا
Then split the earth in clefts
پھر ہم ہی نے زمین کو چیرا پھاڑا
وري زمين کي پوري طرح چيريوسون
فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا حَبࣰّ ا
And cause the grain to grow therein
پھر ہم ہی نے اس میں اناج اگایا
پوءِ منجھس اَن ڄمايوسون
وَعِنَبࣰ ا وَقَضۡبࣰ ا
And grapes and green fodder
اور انگور اور ترکاری
۽ ڊاکون ۽ ترڪاريون
وَزَيۡتُونࣰ ا وَنَخۡلࣰ ا
And olive-trees and palm-trees
اور زیتون اور کھجوریں
۽ زيتون ۽ کجيون
وَحَدَآئِقَ غُلۡبࣰ ا
And garden-closes of thick foliage
اور گھنے گھنے باغ
۽ گھاٽا باغ
وَفَٰكِهَةࣰ وَأَبࣰّ ا
And fruits and grasses
اور میوے اور چارا
۽ ميوو ۽ گاھ (به)
مَّتَٰعࣰ ا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ
Provision for you and your cattle
(یہ سب کچھ) تمہارے اور تمہارے چارپایوں کے لیے بنایا
اوھان جي نفعي لاءِ ۽ اوھان جي ڍورن لاءِ
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ
But when the Shout cometh
تو جب (قیامت کا) غل مچے گا
پوءِ جڏھن ڪَن ٻوڙا ڪندڙ (دھشت واري) ھڪل ايندي
يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ
On the day when a man fleeth from his brother
اس دن آدمی اپنے بھائی سے دور بھاگے گا
انھي ڏينھن آدمي پنھنجي ڀاءُ کان ڀڄندو
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ
And his mother and his father
اور اپنی ماں اور اپنے باپ سے
۽ (پڻ) پنھنجي ماءُ کان ۽ پنھنجي پيءُ کان
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ
And his wife and his children
اور اپنی بیوی اور اپنے بیٹے سے
۽ پنھنجي گھر واريءَ کان ۽ پنھنجي پٽن کان ڀڄندو
لِكُلِّ ٱمۡرِيࣲٕ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذࣲ شَأۡنࣱ يُغۡنِيهِ
Every man that day will have concern enough to make him heedless (of others)
ہر شخص اس روز ایک فکر میں ہو گا جو اسے (مصروفیت کے لیے) بس کرے گا
انھن مان سڀڪنھن مڙس لاءِ اُن ڏينھن اھڙي حالت ھوندي جو کيس بس ھوندي
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ مُّسۡفِرَةࣱ
On that day faces will be bright as dawn
اور کتنے منہ اس روز چمک رہے ہوں گے
ڪيترائي منھن اُن ڏينھن روشن ھوندا
ضَاحِكَةࣱ مُّسۡتَبۡشِرَةࣱ
Laughing, rejoicing at good news
خنداں و شاداں (یہ مومنان نیکو کار ہیں)
کِلندڙ ۽ (تمام) سرھا ھوندا
وَوُجُوهࣱ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةࣱ
And other faces, on that day, with dust upon them
اور کتنے منہ ہوں گے جن پر گرد پڑ رہی ہو گی
۽ ڪيترائي منھن (ھوندا) جن تي اُن ڏينھن رئي پيل ھوندي
تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ
Veiled in darkness
(اور) سیاہی چڑھ رہی ہو گی
جن کي ڪارنھن ويڙھي ويندي
أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ
Those are the disbelievers, the wicked
یہ کفار بدکردار ہیں
اھي ئي مُنڪر بدڪار آھن
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
إِذَا ٱلشَّمۡسُ كُوِّرَتۡ
When the sun is overthrown
جب سورج لپیٹ لیا جائے گا
جڏھن سج ويڙھبو
وَإِذَا ٱلنُّجُومُ ٱنكَدَرَتۡ
And when the stars fall
جب تارے بےنور ہو جائیں گے
۽ جڏھن تارا ميرا ٿيندا
وَإِذَا ٱلۡجِبَالُ سُيِّرَتۡ
And when the hills are moved
اور جب پہاڑ چلائے جائیں گے
۽ جڏھن جبل ھلايا ويندا
وَإِذَا ٱلۡعِشَارُ عُطِّلَتۡ
And when the camels big with young are abandoned
اور جب بیانے والی اونٹنیاں بےکار ہو جائیں گی
۽ جڏھن ڍُڪيون ويامڻ تي ڏاچيون بيڪار ڇڏبيون
وَإِذَا ٱلۡوُحُوشُ حُشِرَتۡ
And when the wild beasts are herded together
اور جب وحشی جانور جمع اکٹھے ہو جائیں گے
۽ جڏھن جھنگلي جانور گڏ ڪبا
وَإِذَا ٱلۡبِحَارُ سُجِّرَتۡ
And when the seas rise
اور جب دریا آگ ہو جائیں گے
۽ جڏھن درياءَ (باھ وانگر) تپائبا
وَإِذَا ٱلنُّفُوسُ زُوِّجَتۡ
And when souls are reunited
اور جب روحیں (بدنوں سے) ملا دی جائیں گی
۽ جڏھن جيءَ پاڻ ۾ ملائبا
وَإِذَا ٱلۡمَوۡءُۥدَةُ سُئِلَتۡ
And when the girl-child that was buried alive is asked
اور جب لڑکی سے جو زندہ دفنا دی گئی ہو پوچھا جائے گا
۽ جڏھن جيئري پوريل نياڻي پڇبي ته
بِأَيِّ ذَنۢبࣲ قُتِلَتۡ
For what sin she was slain
کہ وہ کس گناہ پرماری گئی
ڪھڙي ڏوھ ڪري ماري وئي
وَإِذَا ٱلصُّحُفُ نُشِرَتۡ
And when the pages are laid open
اور جب (عملوں کے) دفتر کھولے جائیں گے
۽ جڏھن اعمالناما کولبا
وَإِذَا ٱلسَّمَآءُ كُشِطَتۡ
And when the sky is torn away
اور جب آسمانوں کی کھال کھینچ لی جائے گی
۽ جڏھن آسمان ڇلبو
وَإِذَا ٱلۡجَحِيمُ سُعِّرَتۡ
And when hell is lighted
اور جب دوزخ (کی آگ) بھڑکائی جائے گی
۽ جڏھن دوزخ ٻاربو
وَإِذَا ٱلۡجَنَّةُ أُزۡلِفَتۡ
And when the Garden is brought nigh
اور بہشت جب قریب لائی جائے گی
۽ جڏھن بھشت ويجھو ڪبو
عَلِمَتۡ نَفۡسࣱ مَّآ أَحۡضَرَتۡ
(Then) every soul will know what it hath made ready
تب ہر شخص معلوم کر لے گا کہ وہ کیا لے کر آیا ہے
(تڏھن) ھر ھڪ جيءُ جيڪي حاضر آندو سو ڄاڻندو
فَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلۡخُنَّسِ
Oh, but I call to witness the planets
ہم کو ان ستاروں کی قسم جو پیچھے ہٹ جاتے ہیں
پوئتي ھٽندڙ تارن جو قَسم کڻان ٿو
ٱلۡجَوَارِ ٱلۡكُنَّسِ
The stars which rise and set
(اور) جو سیر کرتے اور غائب ہو جاتے ہیں
جي (ڪڏھن) سڌا ھلندڙ آھن (ڪڏھن) لڪي ويندڙ آھن
وَٱلَّيۡلِ إِذَا عَسۡعَسَ
And the close of night
اور رات کی قسم جب ختم ہونے لگتی ہے
۽ قسم آھي رات جو جڏھن پوئتي موٽندي آھي
وَٱلصُّبۡحِ إِذَا تَنَفَّسَ
And the breath of morning
اور صبح کی قسم جب نمودار ہوتی ہے
۽ قسم آھي صُبح جو جڏھن روشن ٿئي
إِنَّهُۥ لَقَوۡلُ رَسُولࣲ كَرِيمࣲ
That this is in truth the word of an honoured messenger
کہ بےشک یہ (قرآن) فرشتہٴ عالی مقام کی زبان کا پیغام ہے
ته بيشڪ اھو (قرآن) ھڪ موڪليل سڳوري (مَلَڪ) جو پيغام ڏيڻ آھي
ذِي قُوَّةٍ عِندَ ذِي ٱلۡعَرۡشِ مَكِينࣲ
Mighty, established in the presence of the Lord of the Throne
جو صاحب قوت مالک عرش کے ہاں اونچے درجے والا ہے
جو سگھ واري عرش جي مالڪ (الله) وٽ وڏي مرتبي وارو آھي
مُّطَاعࣲ ثَمَّ أَمِينࣲ
(One) to be obeyed, and trustworthy
سردار (اور) امانت دار ہے
جو مڃوتيءَ وارو اُتي (مَلڪوت ۾) امين آھي
وَمَا صَاحِبُكُم بِمَجۡنُونࣲ
And your comrade is not mad
اور (مکے والو) تمہارے رفیق (یعنی محمدﷺ) دیوانے نہیں ہیں
۽ (ھي) اوھان جو سنگتي (ﷴ ﷺ ڪو) چريو نه آھي
وَلَقَدۡ رَءَاهُ بِٱلۡأُفُقِ ٱلۡمُبِينِ
Surely he beheld Him on the clear horizon
بےشک انہوں نے اس (فرشتے) کو (آسمان کے کھلے یعنی) مشرقی کنارے پر دیکھا ہے
۽ بيشڪ (اوھان جي سنگتي) اُن (مَلَڪ) کي آسمان جي پڌري ڪناري تي (چتائي) ڏٺو آھي
وَمَا هُوَ عَلَى ٱلۡغَيۡبِ بِضَنِينࣲ
And he is not avid of the Unseen
اور وہ پوشیدہ باتوں (کے ظاہر کرنے) میں بخیل نہیں
۽ اُھو (اوھان جو سنگتي) ڳجھ (جي ڳالھ ڏسڻ) تي بخل ڪندڙ نه آھي
وَمَا هُوَ بِقَوۡلِ شَيۡطَٰنࣲ رَّجِيمࣲ
Nor is this the utterance of a devil worthy to be stoned
اور یہ شیطان مردود کا کلام نہیں
۽ قرآن تڙيل شيطان جو ڪلام نه آھي
فَأَيۡنَ تَذۡهَبُونَ
Whither then go ye
پھر تم کدھر جا رہے ہو
پوءِ ڪيڏانھن وڃو ٿا؟
إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرࣱ لِّلۡعَٰلَمِينَ
This is naught else than a reminder unto creation
یہ تو جہان کے لوگوں کے لیے نصیحت ہے
ھيءُ (قرآن) جھان وارن جي نصيحت کانسواءِ (ٻيو) ڪي نه آھي
لِمَن شَآءَ مِنكُمۡ أَن يَسۡتَقِيمَ
Unto whomsoever of you willeth to walk straight
(یعنی) اس کے لیے جو تم میں سے سیدھی چال چلنا چاہے
اوھان مان جيڪو سڌو ھلڻ گھري تنھن لاءِ آھي
وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
And ye will not, unless (it be) that Allah willeth, the Lord of Creation
اور تم کچھ بھی نہیں چاہ سکتے مگر وہی جو خدائے رب العالمین چاہے
۽ جھانن جي پالڻھار الله جي گھُر کانسواءِ (ٻيو) ڪي اوھين گھري نه سگھندؤ
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
إِذَا ٱلسَّمَآءُ ٱنفَطَرَتۡ
When the heaven is cleft asunder
جب آسمان پھٹ جائے گا
جڏھن آسمان ڦاٽندو
وَإِذَا ٱلۡكَوَاكِبُ ٱنتَثَرَتۡ
When the planets are dispersed
اور جب تارے جھڑ پڑیں گے
۽ جڏھن تارا ڇڻي پوندا
وَإِذَا ٱلۡبِحَارُ فُجِّرَتۡ
When the seas are poured forth
اور جب دریا بہہ (کر ایک دوسرے سے مل) جائیں گے
۽ جڏھن سمنڊ تمام جوش سان وھائبا
وَإِذَا ٱلۡقُبُورُ بُعۡثِرَتۡ
And the sepulchres are overturned
اور جب قبریں اکھیڑ دی جائیں گی
۽ جڏھن قبرون پٽبيون
عَلِمَتۡ نَفۡسࣱ مَّا قَدَّمَتۡ وَأَخَّرَتۡ
A soul will know what it hath sent before (it) and what left behind
تب ہر شخص معلوم کرلے گا کہ اس نے آگے کیا بھیجا تھا اور پیچھے کیا چھوڑا تھا
(تڏھن) سڀڪو شخص اُھو ڄاڻندو جيڪي اڳي موڪليو ھوائين ۽ جيڪي پوئتي ڇڏيو ھوائين
يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡإِنسَٰنُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ ٱلۡكَرِيمِ
O man! What hath made thee careless concerning thy Lord, the Bountiful
اے انسان تجھ کو اپنے پروردگار کرم گستر کے باب میں کس چیز نے دھوکا دیا
اي ماڻھو توکي تنھنجي (انھي) سڳوري پالڻھار کان ڪھڙي شيءَ ٺڳيو؟
ٱلَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّىٰكَ فَعَدَلَكَ
Who created thee, then fashioned, then proportioned thee
(وہی تو ہے) جس نے تجھے بنایا اور (تیرے اعضا کو) ٹھیک کیا اور (تیرے قامت کو) معتدل رکھا
جنھن توکي پيدا ڪيو پوءِ توکي سنئين لڱين ڪيائين پوءِ توکي برابر ڪيائين
فِيٓ أَيِّ صُورَةࣲ مَّا شَآءَ رَكَّبَكَ
Into whatsoever form He will, He casteth thee
اور جس صورت میں چاہا تجھے جوڑ دیا
جھڙي صورت ۾ گھريائين (تھڙيءَ ۾) تنھنجو جوڙ جوڙيائين
كَلَّا بَلۡ تُكَذِّبُونَ بِٱلدِّينِ
Nay, but ye deny the Judgment
مگر ہیہات تم لوگ جزا کو جھٹلاتے ہو
ائين نه آھي بلڪ اوھين عملن جي جزا ڏيڻ کي ڪوڙ ڀائيندا آھيو
وَإِنَّ عَلَيۡكُمۡ لَحَٰفِظِينَ
Lo! there are above you guardians
حالانکہ تم پر نگہبان مقرر ہیں
۽ بيشڪ اوھان تي نگھبان (مقرر ٿيل) آھن
كِرَامࣰ ا كَٰتِبِينَ
Generous and recording
عالی قدر (تمہاری باتوں کے) لکھنے والے
سڳورا لکڻ وارا
يَعۡلَمُونَ مَا تَفۡعَلُونَ
Who know (all) that ye do
جو تم کرتے ہو وہ اسے جانتے ہیں
جيڪي اوھين ڪندا آھيو سو ڄاڻندا آھن
إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ لَفِي نَعِيمࣲ
Lo! the righteous verily will be in delight
بے شک نیکوکار نعمتوں (کی بہشت) میں ہوں گے۔
بيشڪ ڀلارا (بھشت جي) نعمت ۾ ھوندا
وَإِنَّ ٱلۡفُجَّارَ لَفِي جَحِيمࣲ
And lo! the wicked verily will be in hell
اور بدکردار دوزخ میں
۽ بيشڪ گنھگار دوزخ ۾ ھوندا
يَصۡلَوۡنَهَا يَوۡمَ ٱلدِّينِ
They will burn therein on the Day of Judgment
(یعنی) جزا کے دن اس میں داخل ہوں گے
عملن جي بدلي جي ڏينھن دوزخ ۾ داخل ٿيندا
وَمَا هُمۡ عَنۡهَا بِغَآئِبِينَ
And will not be absent thence
اور اس سے چھپ نہیں سکیں گے
۽ اُن کان اُھي لڪل نه ھوندا
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ
Ah, what will convey unto thee what the Day of Judgment is
اور تمہیں کیا معلوم کہ جزا کا دن کیسا ہے؟
۽ ڪنھن سمجھايئي ته عملن جي بدلي جو ڏينھن ڇا آھي؟
ثُمَّ مَآ أَدۡرَىٰكَ مَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ
Again, what will convey unto thee what the Day of Judgment is
پھر تمہیں کیا معلوم کہ جزا کا دن کیسا ہے؟
وري (به چئون ٿا ته) ڪنھن سمجھايئي ته عملن جي بدلي جو ڏينھن ڇا آھي؟
يَوۡمَ لَا تَمۡلِكُ نَفۡسࣱ لِّنَفۡسࣲ شَيۡـࣰٔ اۖ وَٱلۡأَمۡرُ يَوۡمَئِذࣲ لِّلَّهِ
A day on which no soul hath power at all for any (other) soul. The (absolute) command on that day is Allah's
جس روز کوئی کسی کا بھلا نہ کر سکے گا اور حکم اس روز خدا ہی کا ہو گا
اُھو ھڪ ڏينھن آھي جو ڪو جيءُ ڪنھن جيءَ کي ڪجھ فائدو پھچائي نه سگھندو، ۽ اُن ڏينھن (ساري) حڪومت خاص الله جي ھوندي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَيۡلࣱ لِّلۡمُطَفِّفِينَ
Woe unto the defrauders
ناپ اور تول میں کمی کرنے والوں کے لیے خرابی ہے
(تور ۽ ماپ ۾) انھن گھٽ ڪري ڏيندڙن لاءِ ويل آھي
ٱلَّذِينَ إِذَا ٱكۡتَالُواْ عَلَى ٱلنَّاسِ يَسۡتَوۡفُونَ
Those who when they take the measure from mankind demand it full
جو لوگوں سے ناپ کر لیں تو پورا لیں
جي جڏھن (پاڻ لاءِ) ماڻھن کان مَئي وٺندا آھن ته بلڪل پورو ڪري وٺندا آھن
وَإِذَا كَالُوهُمۡ أَو وَّزَنُوهُمۡ يُخۡسِرُونَ
But if they measure unto them or weight for them, they cause them loss
اور جب ان کو ناپ کر یا تول کر دیں تو کم کر دیں
۽ جڏھن اُنھن کي مَئي ڏيندا آھن يا کين توري ڏيندا آھن (ته) گھٽائي ڏيندا آھن
أَلَا يَظُنُّ أُوْلَٰٓئِكَ أَنَّهُم مَّبۡعُوثُونَ
Do such (men) not consider that they will be raised again
کیا یہ لوگ نہیں جانتے کہ اٹھائے بھی جائیں گے
اھي گمان نه ٿا ڪن ڇا ته کين (ضرور) اُٿاربو
لِيَوۡمٍ عَظِيمࣲ
Unto an Awful Day
(یعنی) ایک بڑے (سخت) دن میں
اُنھيءَ وڏي ڏينھن لاءِ
يَوۡمَ يَقُومُ ٱلنَّاسُ لِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
The day when (all) mankind stand before the Lord of the Worlds
جس دن (تمام) لوگ رب العالمین کے سامنے کھڑے ہوں گے
جنھن ڏينھن ماڻھو جھانن جي پالڻھار اڳيان ٿي بيھندا
كَلَّآ إِنَّ كِتَٰبَ ٱلۡفُجَّارِ لَفِي سِجِّينࣲ
Nay, but the record of the vile is in Sijjin
سن رکھو کہ بدکارروں کے اعمال سجّین میں ہیں
سچ آھي ته بيشڪ بدڪارن جو اعمالنامو سجين ۾ آھي
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا سِجِّينࣱ
Ah! what will convey unto thee what Sijjin is
اور تم کیا جانتے ہوں کہ سجّین کیا چیز ہے؟
۽ ڪنھن سمجھايئي ته سجين ڇا آھي؟
كِتَٰبࣱ مَّرۡقُومࣱ
A written record
ایک دفتر ہے لکھا ہوا
ھڪ لکيل دفتر آھي
وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ
Woe unto the repudiators on that day
اس دن جھٹلانے والوں کی خرابی ہے
اُن ڏينھن (انھن) ڪوڙ ڀانئيندڙن لاءِ ويل آھي
ٱلَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ
Those who deny the Day of Judgment
(یعنی) جو انصاف کے دن کو جھٹلاتے ہیں
جيڪي عملن جي بدلي جي ڏينھن کي ڪوڙ ڀانئيندا آھن
وَمَا يُكَذِّبُ بِهِۦٓ إِلَّا كُلُّ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ
Which none denieth save each criminal transgressor
اور اس کو جھٹلاتا وہی ہے جو حد سے نکل جانے والا گنہگار ہے
۽ اُن کي سڀڪنھن حد کان لنگھندڙ گنھگار کانسواءِ (ٻيو) ڪو ڪوڙ نه ڀانئيندو
إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ
Who, when thou readest unto him Our revelations, saith: (Mere) fables of the men of old
جب اس کو ہماری آیتیں سنائی جاتی ہیں تو کہتا ہے کہ یہ تو اگلے لوگوں کے افسانے ہیں
جڏھن اسان جون آيتون کيس پڙھي ٻڌائبيون آھن ته چوندو آھي ته (اھي) اڳين جون آکاڻيون آھن
كَلَّاۖ بَلۡۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ
Nay, but that which they have earned is rust upon their hearts
دیکھو یہ جو (اعمال بد) کرتے ہیں ان کا ان کے دلوں پر زنگ بیٹھ گیا ہے
ائين بلڪل نه آھي! بلڪ، جيڪي ڪمائيندا ھوا تنھن جي ڪَٽ سندين دلين تي ڄمي ويئي آھي
كَلَّآ إِنَّهُمۡ عَن رَّبِّهِمۡ يَوۡمَئِذࣲ لَّمَحۡجُوبُونَ
Nay, but surely on that day they will be covered from (the mercy of) their Lord
بےشک یہ لوگ اس روز اپنے پروردگار (کے دیدار) سے اوٹ میں ہوں گے
ائين نه آھي پنھنجي پالڻھار (جي سامھون اچڻ) کان انھي ڏينھن روڪيل ھوندا
ثُمَّ إِنَّهُمۡ لَصَالُواْ ٱلۡجَحِيمِ
Then lo! they verily will burn in hell
پھر دوزخ میں جا داخل ہوں گے
وري بيشڪ اُھي دوزخ ۾ گھڙڻ وارا ھوندا
ثُمَّ يُقَالُ هَٰذَا ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ
And it will be said (unto them): This is that which ye used to deny
پھر ان سے کہا جائے گا کہ یہ وہی چیز ہے جس کو تم جھٹلاتے تھے
وري چئبن ته ھي اُھو دوزخ آھي جنھن کي اوھين ڪوڙ ڀانئيندا ھُيؤ
كَلَّآ إِنَّ كِتَٰبَ ٱلۡأَبۡرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ
Nay, but the record of the righteous is in 'Illiyin
(یہ بھی) سن رکھو کہ نیکوکاروں کے اعمال علیین میں ہیں
سچ آھي بيشڪ ڀلارن جو اعمالنامو عِلّيِّيۡن ۾ آھي
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا عِلِّيُّونَ
Ah, what will convey unto thee what 'Illiyin is
اور تم کو کیا معلوم کہ علیین کیا چیز ہے؟
۽ ڪنھن سمجھايئي ته عِلِّيّين ڇا آھي؟
كِتَٰبࣱ مَّرۡقُومࣱ
A written record
ایک دفتر ہے لکھا ہوا
ھڪ لکيل دفتر آھي
يَشۡهَدُهُ ٱلۡمُقَرَّبُونَ
Attested by those who are brought near (unto their Lord)
جس کے پاس مقرب (فرشتے) حاضر رہتے ہیں
اُن وٽ (الله جا) مقرب حاضر رھندا آھن
إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ لَفِي نَعِيمٍ
Lo! the righteous verily are in delight
بےشک نیک لوگ چین میں ہوں گے
بيشڪ ڀلارا (بھشت) جي نعمتن ۾ ھوندا
عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ
On couches, gazing
تختوں پر بیٹھے ہوئے نظارے کریں گے
تختن تي ويھي نظارو پيا ڪندا
تَعۡرِفُ فِي وُجُوهِهِمۡ نَضۡرَةَ ٱلنَّعِيمِ
Thou wilt know in their faces the radiance of delight
تم ان کے چہروں ہی سے راحت کی تازگی معلوم کر لو گے
(سڀني پاسن کان) سندن منھن مان ئي نعمت جي تازگي پيو معلوم ڪندين
يُسۡقَوۡنَ مِن رَّحِيقࣲ مَّخۡتُومٍ
They are given to drink of a pure wine, sealed
ان کو خالص شراب سربمہر پلائی جائے گی
مھر لڳل صاف شراب مان پيو پياربن
خِتَٰمُهُۥ مِسۡكࣱۚ وَفِي ذَٰلِكَ فَلۡيَتَنَافَسِ ٱلۡمُتَنَٰفِسُونَ
Whose seal is musk – for this let (all) those strive who strive for bliss
جس کی مہر مشک کی ہو گی تو (نعمتوں کے) شائقین کو چاہیے کہ اسی سے رغبت کریں
جنھن جي مُھر مشڪ (جي) ھوندي، ۽ شوقينن کي جڳائي ته اُنھيءَ ۾ شوق رکن
وَمِزَاجُهُۥ مِن تَسۡنِيمٍ
And mixed with water of Tasnim
اور اس میں تسنیم (کے پانی) کی آمیزش ہو گی
اُن جي ملاوت تَسۡنِيم (جي پاڻيءَ) مان ھوندي
عَيۡنࣰ ا يَشۡرَبُ بِهَا ٱلۡمُقَرَّبُونَ
A spring whence those brought near (to Allah) drink
وہ ایک چشمہ ہے جس میں سے (خدا کے) مقرب پیئیں گے
جو ھڪ چشمو آھي جنھن مان الله جا ويجھا (ٻانھا) پيئندا
إِنَّ ٱلَّذِينَ أَجۡرَمُواْ كَانُواْ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يَضۡحَكُونَ
Lo! the guilty used to laugh at those who believed
جو گنہگار (یعنی کفار) ہیں وہ (دنیا میں) مومنوں سے ہنسی کیا کرتے تھے
بيشڪ ڏوھاري (دنيا ۾) مؤمنن تي کلندا ھوا
وَإِذَا مَرُّواْ بِهِمۡ يَتَغَامَزُونَ
And wink one to another when they passed them
اور جب ان کے پاس سے گزرتے تو حقارت سے اشارے کرتے
۽ جڏھن وٽائن لنگھندا ھوا ته مؤمنن تي حقارت ڪري پاڻ ۾ ميڇون ڏيندا ھوا
وَإِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمُ ٱنقَلَبُواْ فَكِهِينَ
And when they returned to their own folk, they returned jesting
اور جب اپنے گھر کو لوٹتے تو اتراتے ہوئے لوٹتے
۽ جڏھن پنھنجن گھر وارن ڏانھن موٽندا ھوا (ته) ڏاڍيون خوشيون ڪندا موٽندا ھوا
وَإِذَا رَأَوۡهُمۡ قَالُوٓاْ إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَضَآلُّونَ
And when they saw them they said: Lo! these have gone astray
اور جب ان (مومنوں) کو دیکھتے تو کہتے کہ یہ تو گمراہ ہیں
۽ جڏھن مؤمنن کي ڏسندا ھوا ته چوندا ھوا ته بيشڪ اُھي گمراھ آھن
وَمَآ أُرۡسِلُواْ عَلَيۡهِمۡ حَٰفِظِينَ
Yet they were not sent as guardians over them
حالانکہ وہ ان پر نگراں بنا کر نہیں بھیجے گئے تھے
۽ (حقيقت ڪري) اُھي مؤمنن تي نگھبان ڪري نه موڪليا ويا ھوا
فَٱلۡيَوۡمَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنَ ٱلۡكُفَّارِ يَضۡحَكُونَ
This day it is those who believe who have the laugh of disbelievers
تو آج مومن کافروں سے ہنسی کریں گے
تنھنڪري اڄ مؤمن ڪافرن تي کِلن ٿا
عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ
On high couches, gazing
(اور) تختوں پر (بیٹھے ہوئے ان کا حال) دیکھ رہے ہوں گے
تختن تي (ويھي) نظارو ڪن ٿا
هَلۡ ثُوِّبَ ٱلۡكُفَّارُ مَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ
Are not the disbelievers paid for what they used to do
تو کافروں کو ان کے عملوں کا (پورا پورا) بدلہ مل گیا
(۽ چون ٿا) ته ڪافرن کي انھيءَ جو بدلو ڏنو ويو آھي ڇا جيڪي اُھي ڪندا ھوا
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
إِذَا ٱلسَّمَآءُ ٱنشَقَّتۡ
When the heaven is split asunder
جب آسمان پھٹ جائے گا
جڏھن آسمان ڦاٽندو
وَأَذِنَتۡ لِرَبِّهَا وَحُقَّتۡ
And attentive to her Lord in fear
اور اپنے پروردگار کا فرمان بجا لائے گا اور اسے واجب بھی یہ ہی ہے
۽ پنھنجي پالڻھار جو حُڪم ڪن ڏئي ٻڌندو ۽ (ٻڌڻ) حق اٿس
وَإِذَا ٱلۡأَرۡضُ مُدَّتۡ
And when the earth is spread out
اور جب زمین ہموار کر دی جائے گی
۽ جڏھن زمين پکيڙبي
وَأَلۡقَتۡ مَا فِيهَا وَتَخَلَّتۡ
And hath cast out all that was in her, and is empty
جو کچھ اس میں ہے اسے نکال کر باہر ڈال دے گی اور (بالکل) خالی ہو جائے گی
۽ جيڪي اُن ۾ ھوندو سو (سڀ) ڪڍي اُڇليندي ۽ خالي ٿيندي
وَأَذِنَتۡ لِرَبِّهَا وَحُقَّتۡ
And attentive to her Lord in fear
اور اپنے پروردگار کے ارشاد کی تعمیل کرے گی اور اس کو لازم بھی یہی ہے (تو قیامت قائم ہو جائے گی)
۽ پنھنجي پالڻھار جو حُڪم ڪن ڏئي ٻڌندي ۽ (ٻڌڻ) حق اٿس
يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡإِنسَٰنُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَىٰ رَبِّكَ كَدۡحࣰ ا فَمُلَٰقِيهِ
Thou, verily, O man, art working toward thy Lord a work which thou wilt meet (in His presence)
اے انسان! تو اپنے پروردگار کی طرف (پہنچنے میں) خوب کوشِش کرتا ہے سو اس سے جا ملے گا
اي ماڻھو تون پنھنجي پالڻھار ڏانھن (پھچڻ ۾) تمام گھڻي تڪليف وٺڻ وارو آھين جو اُن کي (وڃي) ملندين
فَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ
Then whoso is given his account in his right hand
تو جس کا نامہٴ (اعمال) اس کے داہنے ہاتھ میں دیا جائے گا
پوءِ اُھو (ماڻھو) جنھن کي سندس سڄي ھٿ ۾ سندس اعمالنامو ڏبو
فَسَوۡفَ يُحَاسَبُ حِسَابࣰ ا يَسِيرࣰ ا
He truly will receive an easy reckoning
اس سے حساب آسان لیا جائے گا
تنھن سان آسانيءَ طرح سگھوئي حساب ڪبو
وَيَنقَلِبُ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ مَسۡرُورࣰ ا
And will return unto his folk in joy
اور وہ اپنے گھر والوں میں خوش خوش آئے گا
۽ پنھنجن گھر وارن ڏانھن خوش ٿي موٽندو
وَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ وَرَآءَ ظَهۡرِهِۦ
But whoso is given his account behind his back
اور جس کا نامہٴ (اعمال) اس کی پیٹھ کے پیچھے سے دیا جائے گا
۽ اُھو ماڻھو جنھن کي سندس اعمالنامو سندس پٺي پويان ڏبو
فَسَوۡفَ يَدۡعُواْ ثُبُورࣰ ا
He surely will invoke destruction
وہ موت کو پکارے گا
سو سگھوئي موت کي سڏيندو
وَيَصۡلَىٰ سَعِيرًا
And be thrown to scorching fire
اور وہ دوزخ میں داخل ہو گا
۽ دوزخ ۾ گھڙندو
إِنَّهُۥ كَانَ فِيٓ أَهۡلِهِۦ مَسۡرُورًا
He verily lived joyous with his folk
یہ اپنے اہل (و عیال) میں مست رہتا تھا
ڇوته اُھو (دنيا ۾) پنھنجن گھر وارن ۾ خوش (حال) ھو
إِنَّهُۥ ظَنَّ أَن لَّن يَحُورَ
He verily deemed that he would never return (unto Allah)
اور خیال کرتا تھا کہ (خدا کی طرف) پھر کر نہ جائے گا
بيشڪ انھيءَ ڀانيو ھو ته (الله ڏانھن) ڪڏھن نه موٽندو
بَلَىٰٓۚ إِنَّ رَبَّهُۥ كَانَ بِهِۦ بَصِيرࣰ ا
Nay, but lo! his Lord is ever looking on him
ہاں ہاں۔ اس کا پروردگار اس کو دیکھ رہا تھا
ھائو! (موٽندو) ڇوته سندس پالڻھار اُن کي ڏسندڙ آھي
فَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلشَّفَقِ
Oh, I swear by the afterglow of sunset
ہمیں شام کی سرخی کی قسم
پوءِ شفق جو قسم کڻان ٿو
وَٱلَّيۡلِ وَمَا وَسَقَ
And by the night and all that it enshroudeth
اور رات کی اور جن چیزوں کو وہ اکٹھا کر لیتی ہے ان کی
۽ رات جو (قسم) ۽ جنھن کي گڏ ڪيو اٿس
وَٱلۡقَمَرِ إِذَا ٱتَّسَقَ
And by the moon when she is at the full
اور چاند کی جب کامل ہو جائے
۽ چنڊ جو (قسم) جڏھن پورو روشن ٿئي
لَتَرۡكَبُنَّ طَبَقًا عَن طَبَقࣲ
That ye shall journey on from plane to plane
کہ تم درجہ بدرجہ (رتبہٴ اعلیٰ پر) چڑھو گے
ته ھڪ حال کان ٻئي حال تي ضرور چڙھندؤ
فَمَا لَهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ
What aileth them, then, that they believe not
تو ان لوگوں کو کیا ہوا ہے کہ ایمان نہیں لاتے
پوءِ ھنن (ڪافرن) کي ڇا (ٿيو) آھي جو ايمان نه آڻيندا آھن
وَإِذَا قُرِئَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقُرۡءَانُ لَا يَسۡجُدُونَۤ۩
And, when the Qur'an is recited unto them, worship not (Allah)
اور جب ان کے سامنے قرآن پڑھا جاتا ہے تو سجدہ نہیں کرتے
۽ جڏھن وٽن قرآن پڙھبو آھي (ته) سجدو نه ڪندا آھن
بَلِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يُكَذِّبُونَ
Nay, but those who disbelieve will deny
بلکہ کافر جھٹلاتے ہیں
بلڪ (اھي) ڪافر ڪوڙ ڀانئيندا آھن
وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يُوعُونَ
And Allah knoweth best what they are hiding
اور خدا ان باتوں کو جو یہ اپنے دلوں میں چھپاتے ہیں خوب جانتا ہے
۽ جيڪي (پنھنجين دلين ۾) سانڀيندا آھن سو الله چڱي طرح ڄاڻندڙ آھي
فَبَشِّرۡهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ
So give them tidings of a painful doom
تو ان کو دکھ دینے والے عذاب کی خبر سنا دو
پوءِ کين ڏکوئيندڙ عذاب جي خبر ڏي
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمۡ أَجۡرٌ غَيۡرُ مَمۡنُونِۭ
Save those who believe and do good works, for theirs is a reward unfailing
ہاں جو لوگ ایمان لائے اور نیک عمل کرتے رہے ان کے لیے بےانتہا اجر ہے
پر جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا تن لاءِ اَڻ کُٽ اَجر آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلۡبُرُوجِ
By the heaven, holding mansions of the stars
آسمان کی قسم جس میں برج ہیں
بُرجن واري آسمان جو قسم آھي
وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡمَوۡعُودِ
And by the Promised Day
اور اس دن کی جس کا وعدہ ہے
۽ وعدي ڪيل ڏينھن جو قسم آھي
وَشَاهِدࣲ وَمَشۡهُودࣲ
And by the witness and that whereunto he beareth testimony
اور حاضر ہونے والے کی اور جو اس کے پاس حاضر کیا جائے اسکی
۽ حاضر ٿيڻ واري ۽ جنھن وٽ حاضر ڪيو وڃي تنھن جو قسم آھي
قُتِلَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأُخۡدُودِ
(Self-)destroyed were the owners of the ditch
کہ خندقوں (کے کھودنے) والے ہلاک کر دیئے گئے
ته کاھين وارا ماريا وڃن
ٱلنَّارِ ذَاتِ ٱلۡوَقُودِ
Of the fuel-fed fire
(یعنی) آگ (کی خندقیں) جس میں ایندھن (جھونک رکھا) تھا
جا باھ گھڻي ٻَل واري ھئي
إِذۡ هُمۡ عَلَيۡهَا قُعُودࣱ
When they sat by it
جب کہ وہ ان (کے کناروں) پر بیٹھے ہوئے تھے
جڏھن اُھي اُنھن باھ جي (کاھين) تي ويٺل ھوا
وَهُمۡ عَلَىٰ مَا يَفۡعَلُونَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ شُهُودࣱ
And were themselves the witnesses of what they did to the believers
اور جو (سختیاں) اہل ایمان پر کر رہے تھے ان کو سامنے دیکھ رہے تھے
۽ جيڪي اُنھن مسلمانن سان (ظلم) ٿي ڪيو تنھن کي روبرو ڏسڻ وارا ھوا
وَمَا نَقَمُواْ مِنۡهُمۡ إِلَّآ أَن يُؤۡمِنُواْ بِٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَمِيدِ
They had naught against them save that they believed in Allah, the Mighty, the Owner of Praise
ان کو مومنوں کی یہی بات بری لگتی تھی کہ وہ خدا پر ایمان لائے ہوئے تھے جو غالب (اور) قابل ستائش ہے
۽ انھن ھن کانسواءِ (ٻيءَ) ڪنھن ڳالھ جو وير نه ٿي ورتو ته انھن اُنھيءَ غالب ساراھيل الله تي ايمان آندو ھو
ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءࣲ شَهِيدٌ
Him unto Whom belongeth the Sovereignty of the heavens and the earth; and Allah is of all things the Witness
وہی جس کی آسمانوں اور زمین میں بادشاہت ہے۔ اور خدا ہر چیز سے واقف ہے
جنھن کي آسمانن ۽ زمين جي بادشاھي آھي، ۽ الله سڀ شيءَ جي خبر رکندڙ آھي
إِنَّ ٱلَّذِينَ فَتَنُواْ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ ثُمَّ لَمۡ يَتُوبُواْ فَلَهُمۡ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَلَهُمۡ عَذَابُ ٱلۡحَرِيقِ
Lo! they who persecute believing men and believing women and repent not, theirs verily will be the doom of hell, and theirs the doom of burning
جن لوگوں نے مومن مردوں اور مومن عورتوں کو تکلیفیں دیں اور توبہ نہ کی ان کو دوزخ کا (اور) عذاب بھی ہوگا اور جلنے کا عذاب بھی ہوگا
بيشڪ جن (ماڻھن) مؤمنن ۽ مؤمنياڻين کي ايذايو وري توبه نه ڪيائون تن لاءِ دوزخ جو عذاب آھي ۽ اُنھن لاءِ سڙڻ جو عذاب (به) آھي
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمۡ جَنَّٰتࣱ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡكَبِيرُ
Lo! those who believe and do good works, theirs will be Gardens underneath which rivers flow. That is the Great Success
(اور) جو لوگ ایمان لائے اور نیک کام کرتے رہے ان کے لیے باغات ہیں جن کے نیچے نہریں بہہ رہی ہیں۔ یہ ہی بڑی کامیابی ہے
بيشڪ جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا تن لاءِ اھڙا باغ آھن جن جي ھيٺان واھيون پيون وھن، اھا وڏي مراد ماڻڻ آھي
إِنَّ بَطۡشَ رَبِّكَ لَشَدِيدٌ
Lo! the punishment of thy Lord is stern
بےشک تمہارے پروردگار کی پکڑ بڑی سخت ہے
بيشڪ تنھنجي پالڻھار جي پڪڙ بلڪل سخت آھي
إِنَّهُۥ هُوَ يُبۡدِئُ وَيُعِيدُ
Lo! He it is Who produceth, then reproduceth
وہی پہلی دفعہ پیدا کرتا ہے اور وہی دوبارہ (زندہ) کرے گا
بيشڪ اُھو پھريون دفعو بڻائي ٿو ۽ وري ٻيھر موٽائيندو
وَهُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلۡوَدُودُ
And He is the Forgiving, the Loving
اور وہ بخشنے والا اور محبت کرنے والا ہے
۽ اُھو بخشڻھار پيار رکندڙ آھي
ذُو ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡمَجِيدُ
Lord of the Throne of Glory
عرش کا مالک بڑی شان والا
(جو) عرش جو مالڪ تمام وڏي شان وارو آھي
فَعَّالࣱ لِّمَا يُرِيدُ
Doer of what He will
جو چاہتا ہے کر دیتا ہے
جيڪي گھري سو ڪرڻ وارو ئي آھي
هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلۡجُنُودِ
Hath there come unto thee the story of the hosts
بھلا تم کو لشکروں کا حال معلوم ہوا ہے
تو وٽ لشڪرن جي خبر (نه) آئي آھي ڇا؟
فِرۡعَوۡنَ وَثَمُودَ
Of Pharaoh and (the tribe of) Thamud
(یعنی) فرعون اور ثمود کا
(يعني) فرعون ۽ ثمود جي
بَلِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي تَكۡذِيبࣲ
Nay, but those who disbelieve live in denial
لیکن کافر (جان بوجھ کر) تکذیب میں (گرفتار) ہیں
بلڪ ڪافر ڪوڙ ڀانئڻ ۾ (لڳا پيا) آھن
وَٱللَّهُ مِن وَرَآئِهِم مُّحِيطُۢ
And Allah, all unseen, surroundeth them
اور خدا (بھی) ان کو گردا گرد سے گھیرے ہوئے ہے
۽ الله سندن چؤڦير گھيرو ڪندڙ آھي
بَلۡ هُوَ قُرۡءَانࣱ مَّجِيدࣱ
Nay, but it is a glorious Qur'an
(یہ کتاب ہزل و بطلان نہیں) بلکہ یہ قرآن عظیم الشان ہے
بلڪ ھي سڳورو قرآن آھي
فِي لَوۡحࣲ مَّحۡفُوظِۭ
On a guarded tablet
لوح محفوظ میں (لکھا ہوا)
حفاظت ڪيل تختي ۾ لکيل آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلسَّمَآءِ وَٱلطَّارِقِ
By the heaven and the Morning Star
آسمان اور رات کے وقت آنے والے کی قسم
آسمان جو ۽ رات جي وقت ۾ ايندڙ جو قسم آھي
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلطَّارِقُ
Ah, what will tell thee what the Morning Star is
اور تم کو کیا معلوم کہ رات کے وقت آنے والا کیا ہے
۽ ڪنھن سمجھايئي ته رات جو ايندڙ ڇا آھي؟
ٱلنَّجۡمُ ٱلثَّاقِبُ
The piercing Star
وہ تارا ہے چمکنے والا
(اُھو) چمڪندڙ تارو آھي
إِن كُلُّ نَفۡسࣲ لَّمَّا عَلَيۡهَا حَافِظࣱ
No human soul but hath a guardian over it
کہ کوئی متنفس نہیں جس پر نگہبان مقرر نہیں
ته ڪو جيءُ اھڙو ڪونھي جنھن تي ھڪ نگھبان مقرر ٿيل (نه) آھي
فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ مِمَّ خُلِقَ
So let man consider from what he is created
تو انسان کو دیکھنا چاہئے کہ وہ کاہے سے پیدا ہوا ہے
تنھنڪري ماڻھوءَ کي گھرجي ته نھاري ڏسي ته کيس ڇا مان بڻايو ويو آھي
خُلِقَ مِن مَّآءࣲ دَافِقࣲ
He is created from a gushing fluid
وہ اچھلتے ہوئے پانی سے پیدا ہوا ہے
ٽپي سان نڪرندڙ پاڻي مان بڻايو ويس
يَخۡرُجُ مِنۢ بَيۡنِ ٱلصُّلۡبِ وَٱلتَّرَآئِبِ
That issued from between the loins and ribs
جو پیٹھ اور سینے کے بیچ میں سے نکلتا ہے
جو پُٺيءَ ۽ اُرھ جي وچ مان نڪرندو آھي
إِنَّهُۥ عَلَىٰ رَجۡعِهِۦ لَقَادِرࣱ
Lo! He verily is Able to return him (unto life)
بےشک خدا اس کے اعادے (یعنی پھر پیدا کرنے) پر قادر ہے
بيشڪ الله سندس وري موٽائڻ تي وس وارو آھي
يَوۡمَ تُبۡلَى ٱلسَّرَآئِرُ
On the day when hidden thoughts shall be searched out
جس دن دلوں کے بھید جانچے جائیں گے
جنھن ڏينھن (ماڻھن جي دلين جا) سڀ ڳُجھ جاچيا ويندا
فَمَا لَهُۥ مِن قُوَّةࣲ وَلَا نَاصِرࣲ
Then will he have no might nor any helper
تو انسان کی کچھ پیش نہ چل سکے گی اور نہ کوئی اس کا مددگار ہو گا
پوءِ تنھن ڏينھن ڪانه اُن کي سگھ رھندي ۽ نڪو واھرو (ھوندس)
وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلرَّجۡعِ
By the heaven which giveth the returning rain
آسمان کی قسم جو مینہ برساتا ہے
۽ مينھن واري آسمان جو قسم آھي
وَٱلۡأَرۡضِ ذَاتِ ٱلصَّدۡعِ
And the earth which splitteth (with the growth of trees and plants)
اور زمین کی قسم جو پھٹ جاتی ہے
۽ ڦاٽن واريءَ زمين جو (به) قسم آھي
إِنَّهُۥ لَقَوۡلࣱ فَصۡلࣱ
Lo! this (Qur'an) is a conclusive word
کہ یہ کلام (حق کو باطل سے) جدا کرنے والا ہے
ته بيشڪ قرآن ھڪ فيصلو ڪندڙ ڳالھ آھي
وَمَا هُوَ بِٱلۡهَزۡلِ
It is no pleasantry
اور بیہودہ بات نہیں ہے
۽ ھيُ قرآن ڪا ٺـٺولي (جي ڳالھ) نه آھي
إِنَّهُمۡ يَكِيدُونَ كَيۡدࣰ ا
Lo! they plot a plot (against thee, O Muhammad)
یہ لوگ تو اپنی تدبیروں میں لگ رہے ہیں
بيشڪ ڪافر ھڪ (طرح جي) ڳجھي رٿ رٿين ٿا
وَأَكِيدُ كَيۡدࣰ ا
And I plot a plot (against them)
اور ہم اپنی تدبیر کر رہے ہیں
۽ (آءٌ به) ھڪ (طرح جي) رٿ رٿيان ٿو
فَمَهِّلِ ٱلۡكَٰفِرِينَ أَمۡهِلۡهُمۡ رُوَيۡدَۢا
So give a respite to the disbelievers. Deal thou gently with them for a while
تو تم کافروں کو مہلت دو بس چند روز ہی مہلت دو
پوءِ ڪافرن کي ڍر ڏي ۽ ٿوري مُدت کين ڇڏي ڏي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
سَبِّحِ ٱسۡمَ رَبِّكَ ٱلۡأَعۡلَى
Praise the name of thy Lord the Most High
(اے پیغمبر) اپنے پروردگار جلیل الشان کے نام کی تسبیح کرو
(اي پيغمبر) اُنھي پنھنجي تمام مٿاھين پالڻھار جي نالي جي پاڪائي بيان ڪر
ٱلَّذِي خَلَقَ فَسَوَّىٰ
Who createth, then disposeth
جس نے (انسان کو) بنایا پھر (اس کے اعضاء کو) درست کیا
جنھن (ساري مخلوق کي) خلقيو پوءِ سنئين لڱين ڪيائين
وَٱلَّذِي قَدَّرَ فَهَدَىٰ
Who measureth, then guideth
اور جس نے (اس کا) اندازہ ٹہرایا (پھر اس کو) رستہ بتایا
۽ جنھن اندازو ڪيو پوءِ رستو ڏيکاريائين
وَٱلَّذِيٓ أَخۡرَجَ ٱلۡمَرۡعَىٰ
Who bringeth forth the pasturage
اور جس نے چارہ اگایا
۽ جنھن تازو گاھ ڄمايو
فَجَعَلَهُۥ غُثَآءً أَحۡوَىٰ
Then turneth it to russet stubble
پھر اس کو سیاہ رنگ کا کوڑا کر دیا
پوءِ اُن کي سُڪو سڙيو ڪيائين
سَنُقۡرِئُكَ فَلَا تَنسَىٰٓ
We shall make thee read (O Muhammad) so that thou shalt not forget
ہم تمہیں پڑھا دیں گے کہ تم فراموش نہ کرو گے
اسين توکي (قرآن) پاڙھينداسون پوءِ نه وساريندين
إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ يَعۡلَمُ ٱلۡجَهۡرَ وَمَا يَخۡفَىٰ
Save that which Allah willeth. Lo! He knoweth the disclosed and that which still is hidden
مگر جو خدا چاہے۔ وہ کھلی بات کو بھی جانتا ہے اور چھپی کو بھی
مگر جيڪي الله گھريو آھي، بيشڪ اُھو ظاھر کي ڄاڻندو آھي ۽ جيڪي ڳُجھو آھي تنھن کي (به)
وَنُيَسِّرُكَ لِلۡيُسۡرَىٰ
And We shall ease thy way unto the state of ease
ہم تم کو آسان طریقے کی توفیق دیں گے
۽ آسان رستو توکي سنھنجو ڪري ڏينداسين
فَذَكِّرۡ إِن نَّفَعَتِ ٱلذِّكۡرَىٰ
Therefor remind (men), for of use is the reminder
سو جہاں تک نصیحت (کے) نافع (ہونے کی امید) ہو نصیحت کرتے رہو
پوءِ جيڪڏھن نصيحت ڏئڻ فائدو ڪري ته نصيحت ڪر
سَيَذَّكَّرُ مَن يَخۡشَىٰ
He will heed who feareth
جو خوف رکھتا ہے وہ تو نصیحت پکڑے گا
جيڪو ڊڄندو سو سُتت سمجھ وٺندو
وَيَتَجَنَّبُهَا ٱلۡأَشۡقَى
But the most hapless will flout it
اور (بےخوف) بدبخت پہلو تہی کرے گا
۽ اُن (نصيحت وٺڻ) کان (اُھو) تمام نڀاڳو پاسو ڪندو
ٱلَّذِي يَصۡلَى ٱلنَّارَ ٱلۡكُبۡرَىٰ
He who will be flung to the great Fire
جو (قیامت کو) بڑی (تیز) آگ میں داخل ہو گا
جو وڏيءَ باھ ۾ پوندو
ثُمَّ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحۡيَىٰ
Wherein he will neither die nor live
پھر وہاں نہ مرے گا اور نہ جئے گا
وري نڪي اُتي مرندو ۽ نڪي جيئرو رھندو
قَدۡ أَفۡلَحَ مَن تَزَكَّىٰ
He is successful who groweth
بے شک وہ مراد کو پہنچ گیا جو پاک ہوا
بيشڪ اُھو ڇٽو جيڪو سڌريو
وَذَكَرَ ٱسۡمَ رَبِّهِۦ فَصَلَّىٰ
And remembereth the name of his Lord, so prayeth
اور اپنے پروردگار کے نام کا ذکر کرتا رہا اور نماز پڑھتا رہا
۽ پڻ پنھنجي پالڻھار جو نالو ياد ڪري نماز پڙھندو رھيو
بَلۡ تُؤۡثِرُونَ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا
But ye prefer the life of the world
مگر تم لوگ تو دنیا کی زندگی کو اختیار کرتے ہو
بلڪ دُنيا جي حياتيءَ کي (آخرت کان) پسند ڪندا آھيو
وَٱلۡأٓخِرَةُ خَيۡرࣱ وَأَبۡقَىٰٓ
Although the Hereafter is better and more lasting
حالانکہ آخرت بہت بہتر اور پائندہ تر ہے
۽ (حقيقت ڪري) آخرت ڀَلي آھي ۽ ھميشه رھڻ واري آھي
إِنَّ هَٰذَا لَفِي ٱلصُّحُفِ ٱلۡأُولَىٰ
Lo! This is in the former scrolls
یہ بات پہلے صحیفوں میں (مرقوم) ہے
بيشڪ ھيءَ (بيان) پھرين صحيفن ۾ (به لکيل) آھي
صُحُفِ إِبۡرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ
The Books of Abraham and Moses
(یعنی) ابراہیم اور موسیٰ کے صحیفوں میں
جي صحيفا ابراھيم ۽ مُوسىٰ جا آھن
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلۡغَٰشِيَةِ
Hath there come unto thee tidings of the Overwhelming
بھلا تم کو ڈھانپ لینے والی (یعنی قیامت کا) حال معلوم ہوا ہے
(اي پيغمبر) تو وٽ ڍڪيندڙ (قيامت) جي خبر پھتي آھي ڇا؟
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذٍ خَٰشِعَةٌ
On that day (many) faces will be downcast
اس روز بہت سے منہ (والے) ذلیل ہوں گے
اُن ڏينھن ڪيترائي مُنھن خوار ھوندا
عَامِلَةࣱ نَّاصِبَةࣱ
Toiling, weary
سخت محنت کرنے والے تھکے ماندے
ڪمائيندڙ ڏک ڀوڳيندا ھوندا
تَصۡلَىٰ نَارًا حَامِيَةࣰ
Scorched by burning fire
دہکتی آگ میں داخل ہوں گے
ٻرندڙ باھ ۾ پوندا
تُسۡقَىٰ مِنۡ عَيۡنٍ ءَانِيَةࣲ
Drinking from a boiling spring
ایک کھولتے ہوئے چشمے کا ان کو پانی پلایا جائے گا
بلڪل تتي چشمي مان پاڻي پياربن
لَّيۡسَ لَهُمۡ طَعَامٌ إِلَّا مِن ضَرِيعࣲ
No food for them save bitter thorn-fruit
اور خار دار جھاڑ کے سوا ان کے لیے کوئی کھانا نہیں (ہو گا)
ڪنڊن واري گاھ کانسواءِ (ٻيو) ڪو کاڄ انھن لاءِ نه ھوندو
لَّا يُسۡمِنُ وَلَا يُغۡنِي مِن جُوعࣲ
Which doth not nourish nor release from hunger
جو نہ فربہی لائے اور نہ بھوک میں کچھ کام آئے
(جو اُھو) نڪي (کين) ڀُلھو ڪندو ۽ نڪي بُک لاھيندو
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ نَّاعِمَةࣱ
In that day other faces will be calm
اور بہت سے منہ (والے) اس روز شادماں ہوں گے
ڪيئي مُنھن اُن ڏينھن تازا ھوندا
لِّسَعۡيِهَا رَاضِيَةࣱ
Glad for their effort past
اپنے اعمال (کی جزا) سے خوش دل
پنھنجي ڪمائيءَ کان راضي ھوندا
فِي جَنَّةٍ عَالِيَةࣲ
In a high Garden
بہشت بریں میں
مٿاھين بھشت ۾ ھوندا
لَّا تَسۡمَعُ فِيهَا لَٰغِيَةࣰ
Where they hear no idle speech
وہاں کسی طرح کی بکواس نہیں سنیں گے
اتي ڪا اجائي ڳالھ نه ٻڌندين
فِيهَا عَيۡنࣱ جَارِيَةࣱ
Wherein is a gushing spring
اس میں چشمے بہ رہے ہوں گے
اُتي چشما وھندڙ آھن
فِيهَا سُرُرࣱ مَّرۡفُوعَةࣱ
Wherein are couches raised
وہاں تخت ہوں گے اونچے بچھے ہوئے
اُتي وڏا تخت مٿي وڇايل
وَأَكۡوَابࣱ مَّوۡضُوعَةࣱ
And goblets set at hand
اور آبخورے (قرینے سے) رکھے ہوئے
۽ آبخورا رکيل
وَنَمَارِقُ مَصۡفُوفَةࣱ
And cushions ranged
اور گاؤ تکیے قطار کی قطار لگے ہوئے
۽ وھاڻا قطار ڪري رکيل
وَزَرَابِيُّ مَبۡثُوثَةٌ
And silken carpets spread
اور نفیس مسندیں بچھی ہوئی
۽ غاليچا وڇايل آھن
أَفَلَا يَنظُرُونَ إِلَى ٱلۡإِبِلِ كَيۡفَ خُلِقَتۡ
Will they not regard the camels, how they are created
یہ لوگ اونٹوں کی طرف نہیں دیکھتے کہ کیسے (عجیب) پیدا کیے گئے ہیں
(ماڻھو) اُٺن ڏانھن نه ڏسندا آھن ڇا؟ ته ڪيئن خلقيا ويا
وَإِلَى ٱلسَّمَآءِ كَيۡفَ رُفِعَتۡ
And the heaven, how it is raised
اور آسمان کی طرف کہ کیسا بلند کیا گیا ہے
۽ آسمان ڏانھن ته ڪيئن مٿي ڪيو ويو
وَإِلَى ٱلۡجِبَالِ كَيۡفَ نُصِبَتۡ
And the hills, how they are set up
اور پہاڑوں کی طرف کہ کس طرح کھڑے کیے گئے ہیں
۽ جبلن ڏانھن ته ڪيئن کڙا ڪيا ويا
وَإِلَى ٱلۡأَرۡضِ كَيۡفَ سُطِحَتۡ
And the earth, how it is spread
اور زمین کی طرف کہ کس طرح بچھائی گئی
۽ زمين ڏانھن ته ڪيئن وڇائي وئي
فَذَكِّرۡ إِنَّمَآ أَنتَ مُذَكِّرࣱ
Remind them, for thou art but a remembrancer
تو تم نصیحت کرتے رہو کہ تم نصیحت کرنے والے ہی ہو
پوءِ (اي پيغمبر) تون، رڳو نصيحت ڪرڻ وارو آھين
لَّسۡتَ عَلَيۡهِم بِمُصَيۡطِرٍ
Thou art not at all a warder over them
تم ان پر داروغہ نہیں ہو
تون مٿن ڪو داروغو نه آھين
إِلَّا مَن تَوَلَّىٰ وَكَفَرَ
But whoso is averse and disbelieveth
ہاں جس نے منہ پھیرا اور نہ مانا
پر جنھن مُنھن موڙيو ۽ ڪُفر ڪيو
فَيُعَذِّبُهُ ٱللَّهُ ٱلۡعَذَابَ ٱلۡأَكۡبَرَ
Allah will punish him with direst punishment
تو خدا اس کو بڑا عذاب دے گا
تنھن کي الله وڏي عذاب جي سزا ڏيندو
إِنَّ إِلَيۡنَآ إِيَابَهُمۡ
Lo! unto Us is their return
بےشک ان کو ہمارے پاس لوٹ کر آنا ہے
بيشڪ اسان ڏانھن سندن موٽڻ آھي
ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا حِسَابَهُم
And Ours their reckoning
پھر ہم ہی کو ان سے حساب لینا ہے
وري بيشڪ سندن حساب وٺڻ اسان جي ذمي آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلۡفَجۡرِ
By the Dawn
فجر کی قسم
پرھ جو قسم آھي
وَلَيَالٍ عَشۡرࣲ
And ten nights
اور دس راتوں کی
۽ ڏھن راتين جو قسم آھي
وَٱلشَّفۡعِ وَٱلۡوَتۡرِ
And the Even and the Odd
اور جفت اور طاق کی
۽ ٻڌيءَ ۽ اِڪئيءَ جو قسم آھي
وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَسۡرِ
And the night when it departeth
اور رات کی جب جانے لگے
۽ رات جو قسم آھي جڏھن ھلي
هَلۡ فِي ذَٰلِكَ قَسَمࣱ لِّذِي حِجۡرٍ
There surely is an oath for thinking man
اور بے شک یہ چیزیں عقلمندوں کے نزدیک قسم کھانے کے لائق ہیں کہ (کافروں کو ضرور عذاب ہو گا)
ھان ڌيان واري لاءِ ھن (قسمن) ۾ بيشڪ پورو قسم آھي
أَلَمۡ تَرَ كَيۡفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعَادٍ
Dost thou not consider how thy Lord dealt with (the tribe of) A'ad
کیا تم نے نہیں دیکھا کہ تمہارے پروردگار نے عاد کے ساتھ کیا کیا
نه ڏٺئي ڇا ته (قوم) عاد سان تنھنجي پالڻھار ڪيئن ڪيو
إِرَمَ ذَاتِ ٱلۡعِمَادِ
With many-columned Iram
(جو) ارم (کہلاتے تھے اتنے) دراز قد
(جي) ارم وارا وڏن ٿنڀن (جي عمارتن) وارا ھوا
ٱلَّتِي لَمۡ يُخۡلَقۡ مِثۡلُهَا فِي ٱلۡبِلَٰدِ
The like of which was not created in the lands
کہ تمام ملک میں ایسے پیدا نہیں ہوئے تھے
جن جھڙو شھرن ۾ ڪونه بڻايو ويو آھي
وَثَمُودَ ٱلَّذِينَ جَابُواْ ٱلصَّخۡرَ بِٱلۡوَادِ
And with (the tribe of) Thamud, who clove the rocks in the valley
اور ثمود کے ساتھ (کیا کیا) جو وادئِ (قریٰ) میں پتھر تراشتے تھے (اور گھر بناتے) تھے
۽ (قوم) ثمُود سان (ڪيئن ڪيائين) جن ميدان (قرٰا) ۾ پھڻن جون ڇپون گھڙيون ھيون
وَفِرۡعَوۡنَ ذِي ٱلۡأَوۡتَادِ
And with Pharaoh, firm of might
اور فرعون کے ساتھ (کیا کیا) جو خیمے اور میخیں رکھتا تھا
۽ ميخن واري فرعون سان (ڪئن ڪيائين)
ٱلَّذِينَ طَغَوۡاْ فِي ٱلۡبِلَٰدِ
Who (all) were rebellious (to Allah) in these lands
یہ لوگ ملکوں میں سرکش ہو رہے تھے
انھن (مڙني ٽولين) جن شھرن ۾ سرڪشي ڪئي
فَأَكۡثَرُواْ فِيهَا ٱلۡفَسَادَ
And multiplied iniquity therein
اور ان میں بہت سی خرابیاں کرتے تھے
پوءِ منجھن گھڻو فساد ڪيائون
فَصَبَّ عَلَيۡهِمۡ رَبُّكَ سَوۡطَ عَذَابٍ
Therefore thy Lord poured on them the disaster of His punishment
تو تمہارے پروردگار نے ان پر عذاب کا کوڑا نازل کیا
تنھنڪري تنھنجي پالڻھار مٿن عذاب جو چھبڪ وھايو
إِنَّ رَبَّكَ لَبِٱلۡمِرۡصَادِ
Lo! thy Lord is ever watchful
بے شک تمہارا پروردگار تاک میں ہے
بيشڪ تنھنجو پالڻھار گھَٽَ (واري ھنڌ) ۾ (عملن کي ڏسندڙ) آھي
فَأَمَّا ٱلۡإِنسَٰنُ إِذَا مَا ٱبۡتَلَىٰهُ رَبُّهُۥ فَأَكۡرَمَهُۥ وَنَعَّمَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّيٓ أَكۡرَمَنِ
As for man, whenever his Lord trieth him by honouring him, and is gracious unto him, he saith: My Lord honoureth me
مگر انسان (عجیب مخلوق ہے کہ) جب اس کا پروردگار اس کو آزماتا ہے تو اسے عزت دیتا اور نعمت بخشتا ہے۔ تو کہتا ہے کہ (آہا) میرے پروردگار نے مجھے عزت بخشی
پوءِ ماڻھو کي جڏھن سندس پالڻھار (ھن طرح) پرکيندو آھي جو اُن کي مانوارو ڪندو آھي ۽ نعمت ڏيندو اٿس، ته چوندو آھي ته منھنجي پالڻھار مون کي نوازيو
وَأَمَّآ إِذَا مَا ٱبۡتَلَىٰهُ فَقَدَرَ عَلَيۡهِ رِزۡقَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّيٓ أَهَٰنَنِ
But whenever He trieth him by straitening his means of life, he saith: My Lord despiseth me
اور جب (دوسری طرح) آزماتا ہے کہ اس پر روزی تنگ کر دیتا ہے تو کہتا ہے کہ (ہائے) میرے پروردگار نے مجھے ذلیل کیا
۽ جڏھن کيس (ٻئي طرح ھيئن) پرکيندو آھي جو مٿس روزي تنگ ڪندو آھي ته چوندو آھي ته منھنجي پالڻھار مون کي بي مانو ڪيو
كَلَّاۖ بَل لَّا تُكۡرِمُونَ ٱلۡيَتِيمَ
Nay, but ye (for your part) honour not the orphan
نہیں بلکہ تم لوگ یتیم کی خاطر نہیں کرتے
(ھرگز) ائين نه آھي بلڪ ڇوري ٻار کي تعظيم نه ڏيندا آھيو
وَلَا تَحَٰٓضُّونَ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ
And urge not on the feeding of the poor
اور نہ مسکین کو کھانا کھلانے کی ترغیب دیتے ہو
۽ نڪي مسڪينن جي کارائڻ تي ھڪ ٻئي کي رغبت ڏياريندا آھيو
وَتَأۡكُلُونَ ٱلتُّرَاثَ أَكۡلࣰ ا لَّمࣰّ ا
And ye devour heritages with devouring greed
اور میراث کے مال سمیٹ کر کھا جاتے ہو
۽ مُئن جو مال سموروئي ڳھي ويندا آھيو
وَتُحِبُّونَ ٱلۡمَالَ حُبࣰّ ا جَمࣰّ ا
And love wealth with abounding love
اور مال کو بہت ہی عزیز رکھتے ہو
۽ گھڻي پيار سان مال کي پيارو رکندا آھيو
كَلَّآۖ إِذَا دُكَّتِ ٱلۡأَرۡضُ دَكࣰّ ا دَكࣰّ ا
Nay, but when the earth is ground to atoms, grinding, grinding
تو جب زمین کی بلندی کوٹ کوٹ کو پست کر دی جائے گی
ائين نه ڪجي جڏھن زمين (جي اونچاڻ) ڪٽي ڪٽي سنئين ڪئي ويندي
وَجَآءَ رَبُّكَ وَٱلۡمَلَكُ صَفࣰّ ا صَفࣰّ ا
And thy Lord shall come with angels, rank on rank
اور تمہارا پروردگار (جلوہ فرما ہو گا) اور فرشتے قطار باندھ باندھ کر آ موجود ہوں گے
۽ تنھنجو پالڻھار ايندو ۽ ملائڪ صِف صِف ٿي (ايندا)
وَجِاْيٓءَ يَوۡمَئِذِۭ بِجَهَنَّمَۚ يَوۡمَئِذࣲ يَتَذَكَّرُ ٱلۡإِنسَٰنُ وَأَنَّىٰ لَهُ ٱلذِّكۡرَىٰ
And hell is brought near that day; on that day man will remember, but how will the remembrance (then avail him)
اور دوزخ اس دن حاضر کی جائے گی تو انسان اس دن متنبہ ہو گا مگر تنبہ (سے) اسے (فائدہ) کہاں (مل سکے گا)
۽ اُن ڏينھن دوزخ کي آڻبو، اُن ڏينھن ماڻھو نصيحت وٺندو ۽ اُنھيءَ مھل (اھا نصيحت وٺڻ) اُن کي ڪٿي فائدي واري آھي
يَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي قَدَّمۡتُ لِحَيَاتِي
He will say: Ah, would that I had sent before me (some provision) for my life
کہے گا کاش میں نے اپنی زندگی (جاودانی کے لیے) کچھ آگے بھیجا ہوتا
چوندو ته ھاءِ ارمان جيڪر پنھنجي (ھن ھميشه جي) حياتيءَ لاءَ (ڪجھ) اڳي موڪليان ھا
فَيَوۡمَئِذࣲ لَّا يُعَذِّبُ عَذَابَهُۥٓ أَحَدࣱ
None punisheth as He will punish on that day
تو اس دن نہ کوئی خدا کے عذاب کی طرح کا (کسی کو) عذاب دے گا
پوءِ انھيءَ ڏينھن الله جي عذاب جھڙو ڪوبه ڪونه عذاب ڪندو
وَلَا يُوثِقُ وَثَاقَهُۥٓ أَحَدࣱ
None bindeth as He then will bind
اور نہ کوئی ویسا جکڑنا جکڑے گا
۽ نڪو ڪو الله جي قيد ڪرڻ جھڙو قيد ڪندو
يَٰٓأَيَّتُهَا ٱلنَّفۡسُ ٱلۡمُطۡمَئِنَّةُ
But ah! thou soul at peace
اے اطمینان پانے والی روح
(مؤمنن کي چئبو ته) اي آرام وٺڻ وارا جيءُ
ٱرۡجِعِيٓ إِلَىٰ رَبِّكِ رَاضِيَةࣰ مَّرۡضِيَّةࣰ
Return unto thy Lord, content in His good pleasure
اپنے پروردگار کی طرف لوٹ چل۔ تو اس سے راضی وہ تجھ سے راضی
تون پنھنجي پالڻھار ڏانھن موٽِ ھل (تون اُن کان) راضي ٿيل آھين (ھو توکان) راضي ٿيل آھي
فَٱدۡخُلِي فِي عِبَٰدِي
Enter thou among My bondmen
تو میرے (ممتاز) بندوں میں شامل ہو جا
تنھنڪري (تون) منھنجي ٻانھن (جي ٽوليءَ) ۾ داخل ٿيءُ
وَٱدۡخُلِي جَنَّتِي
Enter thou My Garden
اور میری بہشت میں داخل ہو جا
۽ منھنجي بھشت ۾ گِھڙ
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
لَآ أُقۡسِمُ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ
Nay, I swear by this city
ہمیں اس شہر (مکہ) کی قسم
ھن شھر (مڪي) جو قسم کڻان ٿو
وَأَنتَ حِلُّۢ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ
And thou art an indweller of this city
اور تم اسی شہر میں تو رہتے ہو
۽ تون ھن شھر ۾ (ته) رھندڙ آھين
وَوَالِدࣲ وَمَا وَلَدَ
And the begetter and that which he begat
اور باپ (یعنی آدم) اور اس کی اولاد کی قسم
۽ ڄڻيندڙ جو (قسم کڻان ٿو) ۽ ان جو جيڪو ڄايو
لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِي كَبَدٍ
We verily have created man in an atmosphere
کہ ہم نے انسان کو تکلیف (کی حالت) میں (رہنے والا) بنایا ہے
ته بيشڪ ماڻھو کي ڏک ۾ (پوڻ لاءِ) خلقيوسون
أَيَحۡسَبُ أَن لَّن يَقۡدِرَ عَلَيۡهِ أَحَدࣱ
Thinketh he that none hath power over him
کیا وہ خیال رکھتا ہے کہ اس پر کوئی قابو نہ پائے گا
(ماڻھو) ڀانئيندو آھي ڇا ته مٿس ڪوبه غالب نه ٿيندو؟
يَقُولُ أَهۡلَكۡتُ مَالࣰ ا لُّبَدًا
And he saith: I have destroyed vast wealth
کہتا ہے کہ میں نے بہت سا مال برباد کیا
چوي ٿو ته مون تمام گھڻو مال کپايو
أَيَحۡسَبُ أَن لَّمۡ يَرَهُۥٓ أَحَدٌ
Thinketh he that none beholdeth him
کیا اسے یہ گمان ہے کہ اس کو کسی نے دیکھا نہیں
ڀانئيندو آھي ڇا ته ڪنھن ڪونه ڏٺو اٿس؟
أَلَمۡ نَجۡعَل لَّهُۥ عَيۡنَيۡنِ
Did We not assign unto him two eyes
بھلا ہم نےاس کو دو آنکھیں نہیں دیں؟
کيس ٻه اکيون نه ڏنيون اٿون ڇا؟
وَلِسَانࣰ ا وَشَفَتَيۡنِ
And a tongue and two lips
اور زبان اور دو ہونٹ (نہیں دیئے)
۽ ڄڀ ۽ ٻه چَپ به؟
وَهَدَيۡنَٰهُ ٱلنَّجۡدَيۡنِ
And guide him to the parting of the mountain ways
(یہ چیزیں بھی دیں) اور اس کو (خیر و شر کے) دونوں رستے بھی دکھا دیئے
۽ ٻه رستا ڏيکارياسونس
فَلَا ٱقۡتَحَمَ ٱلۡعَقَبَةَ
But he hath not attempted the Ascent
مگر وہ گھاٹی پر سے ہو کر نہ گزرا
پوءِ ڪوبه سخت لَڪ نه لنگھيو
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡعَقَبَةُ
Ah, what will convey unto thee what the Ascent is
اور تم کیا سمجھے کہ گھاٹی کیا ہے؟
۽ ڪنھن سمجھايئي ته سخت لَڪّ ڇا آھي؟
فَكُّ رَقَبَةٍ
(It is) to free a slave
کسی (کی) گردن کا چھڑانا
ٻانھو آجو ڪرڻ آھي
أَوۡ إِطۡعَٰمࣱ فِي يَوۡمࣲ ذِي مَسۡغَبَةࣲ
And to feed in the day of hunger
یا بھوک کے دن کھانا کھلانا
يا بُک جي ڏينھن ۾ کاڄ کارائڻ
يَتِيمࣰ ا ذَا مَقۡرَبَةٍ
An orphan near of kin
یتیم رشتہ دار کو
مائٽي واري ڇوري ٻار کي
أَوۡ مِسۡكِينࣰ ا ذَا مَتۡرَبَةࣲ
Or some poor wretch in misery
یا فقیر خاکسار کو
يا مٽيءَ ۾ رُلندڙ محتاج کي
ثُمَّ كَانَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡمَرۡحَمَةِ
And to be of those who believe and exhort one another to perseverance and exhort one another to pity
پھر ان لوگوں میں بھی (داخل) ہو جو ایمان لائے اور صبر کی نصیحت اور (لوگوں پر) شفقت کرنے کی وصیت کرتے رہے
ان کانپوءِ (اُھو) مؤمنن مان ھجي ۽ ھڪ ٻئي کي صبر جي وصيت ڪيائون ۽ (پڻ) ھڪ ٻئي کي (خلق تي) ٻاجھ ڪرڻ جي وصيت ڪيائون
أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَيۡمَنَةِ
Their place will be on the right hand
یہی لوگ صاحب سعادت ہیں
اُھي نيڪ بخت سڄي پاسي وارا آھن
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِنَا هُمۡ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَشۡـَٔمَةِ
But those who disbelieve Our revelations, their place will be on the left hand
اور جنہوں نے ہماری آیتوں کو نہ مانا وہ بدبخت ہیں
۽ جن اسان جي آيتن جو انڪار ڪيو سي بدبخت کٻي وارا آھن
عَلَيۡهِمۡ نَارࣱ مُّؤۡصَدَةُۢ
Fire will be an awning over them
یہ لوگ آگ میں بند کر دیئے جائیں گے
مٿن دميل باھ چوڌاري ويڙھيل (موڪلبي) آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلشَّمۡسِ وَضُحَىٰهَا
By the sun and his brightness
سورج کی قسم اور اس کی روشنی کی
سج ۽ اُن جي سوجھري جو قسم آھي
وَٱلۡقَمَرِ إِذَا تَلَىٰهَا
And the moon when she followeth him
اور چاند کی جب اس کے پیچھے نکلے
۽ چنڊ جوقسم آھي جڏھن ان جي پوئتان اچي
وَٱلنَّهَارِ إِذَا جَلَّىٰهَا
And the day when it revealeth him
اور دن کی جب اُسے چمکا دے
۽ ڏينھن جو (قسم آھي) جڏھن سج کي روشن ڪري
وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰهَا
And the night when it enshroudeth him
اور رات کی جب اُسے چھپا لے
۽ رات جو (قسم آھي) جڏھن سج کي ڍڪي
وَٱلسَّمَآءِ وَمَا بَنَىٰهَا
And the heaven and Him Who built it
اور آسمان کی اور اس ذات کی جس نے اسے بنایا
۽ آسمان جو ۽ اُن جو (قسم آھي) جنھن اُن کي بڻايو
وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا طَحَىٰهَا
And the earth and Him Who spread it
اور زمین کی اور اس کی جس نے اسے پھیلایا
۽ زمين جو ۽ اُنجو (قسم آھي) جنھن اُن کي پکيڙيو
وَنَفۡسࣲ وَمَا سَوَّىٰهَا
And a soul and Him Who perfected it
اور انسان کی اور اس کی جس نے اس (کے اعضا) کو برابر کیا
۽ (ماڻھوءَ جي) جيءُ جو ۽ اُنجو (قسم آھي) جنھن اُن کي جوڙي برابر ڪيو
فَأَلۡهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقۡوَىٰهَا
And inspired it (with conscience of) what is wrong for it and (what is) right for it
پھر اس کو بدکاری (سے بچنے) اور پرہیزگاری کرنے کی سمجھ دی
پوءِ سندس بدڪاري ۽ سندس پرھيزگاريءَ (جي سڃاڻ) اندر ۾ وڌائينس
قَدۡ أَفۡلَحَ مَن زَكَّىٰهَا
He is indeed successful who causeth it to grow
کہ جس نے (اپنے) نفس (یعنی روح) کو پاک رکھا وہ مراد کو پہنچا
جنھن اُن (نفس) کي (بدڪاريءَ کان) پاڪ ڪيو سو بيشڪ ڇٽو
وَقَدۡ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا
And he is indeed a failure who stunteth it
اور جس نے اسے خاک میں ملایا وہ خسارے میں رہا
۽ جنھن اُن کي (گناھن ۾) پوري ڇڏيو سو بيشڪ ٽوٽي وارو ٿيو
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ بِطَغۡوَىٰهَآ
(The tribe of) Thamud denied (the truth) in their rebellious pride
(قوم) ثمود نے اپنی سرکشی کے سبب (پیغمبر کو) جھٹلایا
(قوم) ثمود پنھنجي سرڪشيءَ سببان (پيغمبر کي) ڪوڙو ڀانيو
إِذِ ٱنۢبَعَثَ أَشۡقَىٰهَا
When the basest of them broke forth
جب ان میں سے ایک نہایت بدبخت اٹھا
جڏھن منجھانئن بلڪل نڀاڳو اُٿيو
فَقَالَ لَهُمۡ رَسُولُ ٱللَّهِ نَاقَةَ ٱللَّهِ وَسُقۡيَٰهَا
And the messenger of Allah said: It is the she-camel of Allah, so let her drink
تو خدا کے پیغمبر (صالح) نے ان سے کہا کہ خدا کی اونٹنی اور اس کے پانی پینے کی باری سے عذر کرو
پوءِ الله جي پيغمبر کين چيو ته الله جي ڏاچي ۽ اُن جي پاڻي پيڻ کي آڏو نه ٿيو
فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمۡدَمَ عَلَيۡهِمۡ رَبُّهُم بِذَنۢبِهِمۡ فَسَوَّىٰهَا
But they denied him, and they hamstrung her, so Allah doomed them for their sin and rased (their dwellings)
مگر انہوں نے پیغمبر کو جھٹلایا اور اونٹنی کی کونچیں کاٹ دیں تو خدا نے ان کےگناہ کے سبب ان پر عذاب نازل کیا اور سب کو (ہلاک کر کے) برابر کر دیا
پوءِ پيغمبر کي ڪوڙو ڀانيائون پوءِ ڏاچيءَ جو کُچون ڪپيائون، پوءِ سندن گناھن سببان سندن پالڻھار مٿن عذاب پلٽيو پوءِ اُن (سزا) کي (سڀني) تي ھڪ جھڙو ڪري ڇڏيائين
وَلَا يَخَافُ عُقۡبَٰهَا
He dreadeth not the sequel (of events)
اور اس کو ان کے بدلہ لینے کا کچھ بھی ڈر نہیں
۽ (الله) اُن (سزا) جي پڇاڙيءَ کان نه ٿو ڊڄي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰ
By the night enshrouding
رات کی قسم جب (دن کو) چھپالے
رات جو قسم آھي جڏھن ڍَڪي ٿي
وَٱلنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ
And the day resplendent
اور دن کی قسم جب چمک اٹھے
۽ ڏينھن جو (قسم آھي) جڏھن روشن ٿئي ٿو
وَمَا خَلَقَ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ
And Him Who hath created male and female
اور اس (ذات) کی قسم جس نے نر اور مادہ پیدا کیے
۽ اُن جو (قسم آھي) جنھن نر ۽ مادي خلقي
إِنَّ سَعۡيَكُمۡ لَشَتَّىٰ
Lo! your effort is dispersed (toward divers ends)
کہ تم لوگوں کی کوششں طرح طرح کی ہے
ته بيشڪ اوھان جي ڪوشش قسمين قسمين آھي
فَأَمَّا مَنۡ أَعۡطَىٰ وَٱتَّقَىٰ
As for him who giveth and is dutiful (toward Allah)
تو جس نے (خدا کے رستے میں مال) دیا اور پرہیز گاری کی
پوءِ جنھن (الله لڳ) ڏنو ۽ پرھيزگاري ڪئي
وَصَدَّقَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ
And believeth in goodness
اور نیک بات کو سچ جانا
۽ چڱائي کي سچ ڄاتائين
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡيُسۡرَىٰ
Surely We will ease his way unto the state of ease
اس کو ہم آسان طریقے کی توفیق دیں گے
تنھنکي (نجات جو) آسان رستو سھنجو ڪري ڏينداسين
وَأَمَّا مَنۢ بَخِلَ وَٱسۡتَغۡنَىٰ
But as for him who hoardeth and deemeth himself independent
اور جس نے بخل کیا اور بےپروا بنا رہا
۽ جنھن بخل ڪيو ۽ (پاڻ کي) بي پرواھ ڄاتائين
وَكَذَّبَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ
And disbelieveth in goodness
اور نیک بات کو جھوٹ سمجھا
۽ چڱائي کي ڪوڙ ڀانيائين
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡعُسۡرَىٰ
Surely We will ease his way unto adversity
اسے سختی میں پہنچائیں گے
تنھن کي اوکائيءَ (۾ پوڻ) لاءِ (رستو) آسان ڪري ڏينداسين
وَمَا يُغۡنِي عَنۡهُ مَالُهُۥٓ إِذَا تَرَدَّىٰٓ
His riches will not save him when he perisheth
اور جب وہ (دوزخ کے گڑھے میں) گرے گا تو اس کا مال اس کے کچھ کام نہ آئے گا
۽ جڏھن اونڌو ڪرندو ته سندس مال کانئس (ڪجھ) نه ٽاريندو
إِنَّ عَلَيۡنَا لَلۡهُدَىٰ
Lo! Ours it is (to give) the guidance
ہمیں تو راہ دکھا دینا ہے
بيشڪ سڌو رستو ڏيکارڻ اسان تي (لازم) آھي
وَإِنَّ لَنَا لَلۡأٓخِرَةَ وَٱلۡأُولَىٰ
And lo! unto Us belong the latter portion and the former
اور آخرت او ردنیا ہماری ہی چیزیں ہیں
۽ بيشڪ آخرت ۽ دُنيا (ٻئي) اسان جي وس ۾ آھن
فَأَنذَرۡتُكُمۡ نَارࣰ ا تَلَظَّىٰ
Therefor have I warned you of the flaming Fire
سو میں نے تم کو بھڑکتی آگ سے متنبہ کر دیا
پوءِ اوھان کي باھ کان ڊيڄاريم جا ڄڀي ڪري ٿي
لَا يَصۡلَىٰهَآ إِلَّا ٱلۡأَشۡقَى
Which only the most wretched must endure
اس میں وہی داخل ہو گا جو بڑا بدبخت ہے
(اھڙي) وڏي نڀاڳي کانسواءِ (ٻيو) ڪو اُن ۾ ڪونه گھڙندو
ٱلَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ
He who denieth and turneth away
جس نے جھٹلایا اور منہ پھیرا
جنھن (اسلام کي) ڪوڙ ڄاتو ۽ پٺيرو ٿيو
وَسَيُجَنَّبُهَا ٱلۡأَتۡقَى
Far removed from it will be the righteous
اور جو بڑا پرہیزگار ہے وہ (اس سے) بچا لیا جائے گا
۽ اُن (باھ) کان انھي وڏي پرھيزگار کي پاسي ڪبو
ٱلَّذِي يُؤۡتِي مَالَهُۥ يَتَزَكَّىٰ
Who giveth his wealth that he may grow (in goodness)
جو مال دیتا ہے تاکہ پاک ہو
جيڪو پنھنجو مال (الله جي واٽ ۾) ڏئي ٿو ته پاڪ ٿئي
وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُۥ مِن نِّعۡمَةࣲ تُجۡزَىٰٓ
And none hath with him any favour for reward
اور (اس لیے) نہیں (دیتا کہ) اس پر کسی کا احسان (ہے) جس کا وہ بدلہ اتارتا ہے
۽ مٿس اھڙي ڪنھن جو ڪو احسان ٿيل نه آھي جو بدلو ڏجي
إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ رَبِّهِ ٱلۡأَعۡلَىٰ
Except as seeking (to fulfil) the purpose of his Lord Most High
بلکہ اپنے خداوند اعلیٰ کی رضامندی حاصل کرنے کے لیے دیتا ہے
پر پنھنجي تمام مٿاھين پالڻھار جي رضامندي طلبڻ لاءِ (ڏئي ٿو)
وَلَسَوۡفَ يَرۡضَىٰ
He verily will be content
اور وہ عنقریب خوش ہو جائے گا
۽ ضرور جلد خوش ٿيندو
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلضُّحَىٰ
By the morning hours
آفتاب کی روشنی کی قسم
مٿي آيل ڏينھن جو قسم آھي
وَٱلَّيۡلِ إِذَا سَجَىٰ
And by the night when it is stillest
اور رات (کی تاریکی) کی جب چھا جائے
۽ رات جو (قسم) آھي، جڏھن ڍَڪي ٿي
مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ
Thy Lord hath not forsaken thee nor doth He hate thee
کہ (اے محمدﷺ) تمہارے پروردگار نے نہ تو تم کو چھوڑا اور نہ (تم سے) ناراض ہوا
ته (اي پيغمبر) تنھنجي پالڻھار توکي نه ڇڏيو ۽ نڪي ناراض ٿيو
وَلَلۡأٓخِرَةُ خَيۡرࣱ لَّكَ مِنَ ٱلۡأُولَىٰ
And verily the latter portion will be better for thee than the former
اور آخرت تمہارے لیے پہلی (حالت یعنی دنیا) سے کہیں بہتر ہے
۽ بيشڪ آخرت تولاءِ دنيا کان گھڻو چڱي آھي
وَلَسَوۡفَ يُعۡطِيكَ رَبُّكَ فَتَرۡضَىٰٓ
And verily thy Lord will give unto thee so that thou wilt be content
اور تمہیں پروردگار عنقریب وہ کچھ عطا فرمائے گا کہ تم خوش ہو جاؤ گے
۽ تنھنجو پالڻھار سگھوئي توکي (ايترو) ڏيندو جو (تون) خوش ٿيندين
أَلَمۡ يَجِدۡكَ يَتِيمࣰ ا فَـَٔاوَىٰ
Did He not find thee an orphan and protect (thee)
بھلا اس نے تمہیں یتیم پا کر جگہ نہیں دی؟ (بےشک دی)
توکي يتيم نه ڏٺائين ڇا پوءِ (توکي) جاءِ ڏنائين
وَوَجَدَكَ ضَآلࣰّ ا فَهَدَىٰ
Did He not find thee wandering and direct (thee)
اور رستے سے ناواقف دیکھا تو رستہ دکھایا
۽ توکي ناواقف ڏٺائين پوءِ (شريعت جي) رستي لاتائين
وَوَجَدَكَ عَآئِلࣰ ا فَأَغۡنَىٰ
Did He not find thee destitute and enrich (thee)
اور تنگ دست پایا تو غنی کر دیا
۽ توکي مسڪين ڏٺائين پوءِ آسودو ڪيائين
فَأَمَّا ٱلۡيَتِيمَ فَلَا تَقۡهَرۡ
Therefor the orphan oppress not
تو تم بھی یتیم پر ستم نہ کرنا
تنھنڪري يتيم تي تون ڏاڍ نه ڪر
وَأَمَّا ٱلسَّآئِلَ فَلَا تَنۡهَرۡ
Therefor the beggar drive not away
اور مانگنے والے کو جھڑکی نہ دینا
۽ سُوالي کي نه جھڻڪ
وَأَمَّا بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثۡ
Therefor of the bounty of thy Lord be thy discourse
اور اپنے پروردگار کی نعمتوں کا بیان کرتے رہنا
۽ پنھنجي پالڻھار جي نعمت جو بيان ڪندو رھ
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
أَلَمۡ نَشۡرَحۡ لَكَ صَدۡرَكَ
Have We not caused thy bosom to dilate
(اے محمدﷺ) کیا ہم نے تمہارا سینہ کھول نہیں دیا؟ (بےشک کھول دیا)
(اي پيغمبر) تنھنجو سِينو تولاءِ ڪشادو نه ڪيو اٿون ڇا؟
وَوَضَعۡنَا عَنكَ وِزۡرَكَ
And eased thee of the burden
اور تم پر سے بوجھ بھی اتار دیا
۽ تنھنجو (اُھو) بار توکان لاٿوسون
ٱلَّذِيٓ أَنقَضَ ظَهۡرَكَ
Which weighed down thy back
جس نے تمہاری پیٹھ توڑ رکھی تھی
جنھن تنھنجي پٺي کي ڳرو ڪيو ھو
وَرَفَعۡنَا لَكَ ذِكۡرَكَ
And exalted thy fame
اور تمہارا ذکر بلند کیا
۽ تنھنجي ساراھ تولاءِ مٿاھين ڪئي سون
فَإِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرًا
But lo! with hardship goeth ease
ہاں ہاں مشکل کے ساتھ آسانی بھی ہے
ڇوته بيشڪ اھنج سان گڏ سھنج آھي
إِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرࣰ ا
Lo! with hardship goeth ease
(اور) بے شک مشکل کے ساتھ آسانی ہے
بيشڪ اھنج سان گڏ سھنج آھي
فَإِذَا فَرَغۡتَ فَٱنصَبۡ
So when thou art relieved, still toil
تو جب فارغ ہوا کرو تو (عبادت میں) محنت کیا کرو
تنھنڪري جڏھن واندو ٿئين ته (عبادت لاءِ) محنت ڪر
وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَٱرۡغَب
And strive to please thy Lord
اور اپنے پروردگار کی طرف متوجہ ہو جایا کرو
۽ خاص پنھنجي پالڻھار ڏانھن دل لڳاءِ
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلتِّينِ وَٱلزَّيۡتُونِ
By the fig and the olive
انجیر کی قسم اور زیتون کی
انجير ۽ زيتون جو قسم آھي
وَطُورِ سِينِينَ
By Mount Sinai
اور طور سینین کی
۽ طُور سينا جو
وَهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ٱلۡأَمِينِ
And by this land made safe
اور اس امن والے شہر کی
۽ ھِن اَمن واري شھر (مڪي) جو
لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِيٓ أَحۡسَنِ تَقۡوِيمࣲ
Surely We created man of the best stature
کہ ہم نے انسان کو بہت اچھی صورت میں پیدا کیا ہے
ته بيشڪ ماڻھوءَ کي تمام سھڻي نموني پيدا ڪيوسون
ثُمَّ رَدَدۡنَٰهُ أَسۡفَلَ سَٰفِلِينَ
Then we reduced him to the lowest of the low
پھر (رفتہ رفتہ) اس (کی حالت) کو (بدل کر) پست سے پست کر دیا
وري سڀني ھيٺاھين کان ھيٺ موٽايوسونس
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَلَهُمۡ أَجۡرٌ غَيۡرُ مَمۡنُونࣲ
Save those who believe and do good works, and theirs is a reward unfailing
مگر جو لوگ ایمان لائے اور نیک عمل کرتے رہے انکے لیے بےانتہا اجر ہے
پر جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا تن لاءِ اَڻ کُٽ اجر آھي
فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعۡدُ بِٱلدِّينِ
So who henceforth will give the lie to thee about the judgment
تو (اے آدم زاد) پھر تو جزا کے دن کو کیوں جھٹلاتا ہے؟
پوءِ (اي ماڻھو) ھن (نصيحت) پڄاڻا ڪھڙي شيءِ توکي عملن جي بدلي ملڻ بابت منڪر بڻائي ٿي؟
أَلَيۡسَ ٱللَّهُ بِأَحۡكَمِ ٱلۡحَٰكِمِينَ
Is not Allah the most conclusive of all judges
کیا خدا سب سے بڑا حاکم نہیں ہے؟
حاڪمن جو وڏو حاڪم الله نه آھي ڇا؟
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ٱقۡرَأۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلَّذِي خَلَقَ
Read: In the name of thy Lord Who createth
(اے محمدﷺ) اپنے پروردگار کا نام لے کر پڑھو جس نے (عالم کو) پیدا کیا
(اي پيغمبر) پنھنجي پالڻھار جي نالي سان پڙھ جنھن (سارو جڳ) خلقيو
خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِنۡ عَلَقٍ
Createth man from a clot
جس نے انسان کو خون کی پھٹکی سے بنایا
ماڻھوءَ کي رت جي دِڳ مان بڻايائين
ٱقۡرَأۡ وَرَبُّكَ ٱلۡأَكۡرَمُ
Read: And thy Lord is the Most Bounteous
پڑھو اور تمہارا پروردگار بڑا کریم ہے
پڙھ ۽ تنھنجو پالڻھار ڏاڍو سڳورو آھي
ٱلَّذِي عَلَّمَ بِٱلۡقَلَمِ
Who teacheth by the pen
جس نے قلم کے ذریعے سے علم سکھایا
جنھن (ماڻھوءَ کي علم) قلم سان سيکاريو
عَلَّمَ ٱلۡإِنسَٰنَ مَا لَمۡ يَعۡلَمۡ
Teacheth man that which he knew not
اور انسان کو وہ باتیں سکھائیں جس کا اس کو علم نہ تھا
ماڻھوءَ کي اُھو سيکاريائين جو نه ڄاڻندو ھو
كَلَّآ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَيَطۡغَىٰٓ
Nay, but verily man is rebellious
مگر انسان سرکش ہو جاتا ہے
سچ آھي ته بيشڪ ماڻھو سرڪشي ڪندو آھي
أَن رَّءَاهُ ٱسۡتَغۡنَىٰٓ
That he thinketh himself independent
جب کہ اپنے تیئں غنی دیکھتا ہے
جڏھن اُھو پاڻ کي بي پرواھ ڏسندو آھي
إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلرُّجۡعَىٰٓ
Lo! unto thy Lord is the return
کچھ شک نہیں کہ (اس کو) تمہارے پروردگار ہی کی طرف لوٹ کر جانا ہے
بيشڪ تنھنجي پالڻھار ڏانھن موٽي وڃڻو آھي
أَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي يَنۡهَىٰ
Hast thou seen him who dissuadeth
بھلا تم نے اس شخص کو دیکھا جو منع کرتا ہے
اُھو ڏٺو اٿئي ڇا جيڪو جھليندو آھي
عَبۡدًا إِذَا صَلَّىٰٓ
A slave when he prayeth
(یعنی) ایک بندے کو جب وہ نماز پڑھنے لگتا ہے
(منھنجي) ٻانھي کي جڏھن اھو نماز پڙھندو آھي
أَرَءَيۡتَ إِن كَانَ عَلَى ٱلۡهُدَىٰٓ
Hast thou seen if he relieth on the guidance (of Allah)
بھلا دیکھو تو اگر یہ راہِ راست پر ہو
ڏٺو اٿئي ڇا ته جيڪڏھن (اُھو ماڻھو) سڌي رستي تي ھجي ھا
أَوۡ أَمَرَ بِٱلتَّقۡوَىٰٓ
Or enjoineth piety
یا پرہیز گاری کا حکم کرے (تو منع کرنا کیسا)
يا پرھيزگاريءَ جو حڪم ڪري ھا
أَرَءَيۡتَ إِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰٓ
Hast thou seen if he denieth (Allah's guidance) and is froward
اور دیکھو تو اگر اس نے دین حق کو جھٹلایا اور اس سے منہ موڑا (تو کیا ہوا)
ڏٺو اٿئي ڇا ته جيڪڏھن ڪوڙ ڀانيائين ۽ پٺيرو ٿيو
أَلَمۡ يَعۡلَم بِأَنَّ ٱللَّهَ يَرَىٰ
Is he then unaware that Allah seeth
کیااس کو معلوم نہیں کہ خدا دیکھ رہا ہے
ته (ھيُ) نه ڄاتائين ڇا ته الله ڏسي ٿو
كَلَّا لَئِن لَّمۡ يَنتَهِ لَنَسۡفَعَۢا بِٱلنَّاصِيَةِ
Nay, but if he cease not We will seize him by the forelock
دیکھو اگر وہ باز نہ آئے گا تو ہم (اس کی) پیشانی کے بال پکڑ گھسیٹیں گے
ائين نه آھي! قسم آھي ته جيڪڏھن پاڻ نه پليندو، ته ضرور پيشانيءَ جي وارن کان وٺي گھلينداسونس
نَاصِيَةࣲ كَٰذِبَةٍ خَاطِئَةࣲ
The lying, sinful forelock
یعنی اس جھوٹے خطاکار کی پیشانی کے بال
اُھا پيشاني جا ڪوڙي گنھگار آھي
فَلۡيَدۡعُ نَادِيَهُۥ
Then let him call upon his henchmen
تو وہ اپنے یاروں کی مجلس کو بلالے
پوءِ ڀلي ته پنھنجي ڪچھريءَ وارن کي سڏي
سَنَدۡعُ ٱلزَّبَانِيَةَ
We will call the guards of hell
ہم بھی اپنے موکلانِ دوزخ کو بلا لیں گے
اسين به دوزخ جي داروغن کي سڏينداسون
كَلَّا لَا تُطِعۡهُ وَٱسۡجُدۡۤ وَٱقۡتَرِب۩
Nay, Obey not thou him. But prostrate thyself, and draw near (unto Allah)
دیکھو اس کا کہا نہ ماننا اور قربِ (خدا) حاصل کرتے رہنا
ائين نه آھي، تون چيو نه مڃيس ۽ سجدو ڪر ۽ (الله کي) ويجھو ٿيءُ
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ فِي لَيۡلَةِ ٱلۡقَدۡرِ
Lo! We revealed it on the Night of Predestination
ہم نے اس (قرآن) کو شب قدر میں نازل (کرنا شروع) کیا
بيشڪ اسان قرآن شب قدر ۾ لاٿو
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا لَيۡلَةُ ٱلۡقَدۡرِ
Ah, what will convey unto thee what the Night of Power is
اور تمہیں کیا معلوم کہ شب قدر کیا ہے؟
۽ ڪنھن سمجھايئي ته شب قدر ڇا آھي
لَيۡلَةُ ٱلۡقَدۡرِ خَيۡرࣱ مِّنۡ أَلۡفِ شَهۡرࣲ
The Night of Power is better than a thousand months
شب قدر ہزار مہینے سے بہتر ہے
شب قدر، ھزار مھينن کان ڀلي آھي
تَنَزَّلُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ فِيهَا بِإِذۡنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمۡرࣲ
The angels and the Spirit descend therein, by the permission of their Lord, with all decrees
اس میں روح (الامین) اور فرشتے ہر کام کے (انتظام کے) لیے اپنے پروردگار کے حکم سے اترتے ہیں
منجھس ملائڪ ۽ رُوح پنھنجي پالڻھار جي حڪم سان سڀڪنھن ڪم (جي پورائي) لاءِ لھندا آھن
سَلَٰمٌ هِيَ حَتَّىٰ مَطۡلَعِ ٱلۡفَجۡرِ
(The night is) Peace until the rising of the dawn
یہ (رات) طلوع صبح تک (امان اور) سلامتی ہے
اُنھيءَ رات پرھ ڦُٽڻ تائين سلامتي آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
لَمۡ يَكُنِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ مُنفَكِّينَ حَتَّىٰ تَأۡتِيَهُمُ ٱلۡبَيِّنَةُ
Those who disbelieve among the People of the Scripture and the idolaters could not have left off (erring) till the clear proof came unto them
جو لوگ کافر ہیں (یعنی) اہل کتاب اور مشرک وہ (کفر سے) باز رہنے والے نہ تھے جب تک ان کے پاس کھلی دلیل (نہ) آتی
ڪتاب وارن ۽ مشرڪن مان جن انڪار ڪيو سي (ايسين تائين پنھنجي رسم کان) الڳ ٿيڻ وارا نه ھوا جيسين تائين وٽن پڌري حُجّت (نه) اچي
رَسُولࣱ مِّنَ ٱللَّهِ يَتۡلُواْ صُحُفࣰ ا مُّطَهَّرَةࣰ
A messenger from Allah, reading purified pages
(یعنی) خدا کے پیغمبر جو پاک اوراق پڑھتے ہیں
(يعني) الله جو پيغمبر جو پاڪ صحيفا پڙھي
فِيهَا كُتُبࣱ قَيِّمَةࣱ
Containing correct scriptures
جن میں (مستحکم) آیتیں لکھی ہوئی ہیں
جن ۾ سڌا سنوان لکيل حُڪم آھن
وَمَا تَفَرَّقَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَةُ
Nor were the People of the Scripture divided until after the clear proof came unto them
اور اہل کتاب جو متفرق (و مختلف) ہوئے ہیں تو دلیل واضح آنے کے بعد (ہوئے ہیں)
۽ جن کي ڪتاب ڏنو ويو سي پاڻ وٽ پڌري حُجّت جي اچڻ کانپوءِ مُختلف ٿيا
وَمَآ أُمِرُوٓاْ إِلَّا لِيَعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ حُنَفَآءَ وَيُقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُواْ ٱلزَّكَوٰةَۚ وَذَٰلِكَ دِينُ ٱلۡقَيِّمَةِ
And they are ordered naught else than to serve Allah, keeping religion pure for Him, as men by nature upright, and to establish worship and to pay the poor-due. That is true religion
اور ان کو حکم تو یہی ہوا تھا کہ اخلاص عمل کے ساتھ خدا کی عبادت کریں (اور) یکسو ہو کراورنماز پڑھیں اور زکوٰة دیں اور یہی سچا دین ہے
۽ ھن کانسواءِ (ٻيو) ڪو حڪم نه ڪيو وين ته باطل کان مُنھن موڙي الله جي عبادت ڪن ۽ نماز پڙھندا رھن ۽ زڪوٰة ڏيندا رھن ۽ اھو آھي سڌو دين
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَآۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمۡ شَرُّ ٱلۡبَرِيَّةِ
Lo! those who disbelieve, among the People of the Scripture and the idolaters, will abide in fire of hell. They are the worst of created beings
جو لوگ کافر ہیں (یعنی) اہل کتاب اور مشرک وہ دوزخ کی آگ میں پڑیں گے (اور) ہمیشہ اس میں رہیں گے۔ یہ لوگ سب مخلوق سے بدتر ہیں
بيشڪ ڪتاب وارن ۽ مشرڪن مان جن ڪفر ڪيو سي دوزخ جي باھ ۾ پوندا منجھس سدائين رھندڙ ھوندا، اھي ئي (ساريءَ) خلق کان (تمام) بڇڙا آھن
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أُوْلَٰٓئِكَ هُمۡ خَيۡرُ ٱلۡبَرِيَّةِ
(And) lo! those who believe and do good works are the best of created beings
(اور) جو لوگ ایمان لائے اور نیک عمل کرتے رہے وہ تمام خلقت سے بہتر ہیں
بيشڪ جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا اھي ئي (ساريءَ) خَلق کان ڀَلا آھن
جَزَآؤُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّٰتُ عَدۡنࣲ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدࣰ اۖ رَّضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ ذَٰلِكَ لِمَنۡ خَشِيَ رَبَّهُۥ
Their reward is with their Lord: Gardens of Eden underneath which rivers flow, wherein they dwell for ever. Allah hath pleasure in them and they have pleasure in Him. This is (in store) for him who feareth his Lord
ان کا صلہ ان کے پروردگار کے ہاں ہمیشہ رہنے کے باغ ہیں جن کے نیچے نہریں بہہ رہی ہیں ابدالاباد ان میں رہیں گے۔ خدا ان سے خوش اور وہ اس سے خوش۔ یہ (صلہ) اس کے لیے ہے جو اپنے پروردگار سے ڈرتا رہا
سندن بدلو سندن پالڻھار وٽ ھميشه جي رھڻ وارا باغ آھن جن جي ھيٺان واھيون پيون وھن انھن ۾ ھميشه سدائين رھندا، الله کائن راضي ٿيو ۽ اُھي کانئس راضي ٿيا، اھو (وعدو) انھيءَ لاءِ جيڪو پنھنجي پالڻھار کان ڊنو
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
إِذَا زُلۡزِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ زِلۡزَالَهَا
When Earth is shaken with her (final) earthquake
جب زمین بھونچال سے ہلا دی جائے گی
جڏھن زمين پنھنجي سخت ڌوڏجڻ سان ڌوڏبي
وَأَخۡرَجَتِ ٱلۡأَرۡضُ أَثۡقَالَهَا
And Earth yieldeth up her burdens
اور زمین اپنے (اندر) کے بوجھ نکال ڈالے گی
۽ زمين پنھنجا بار ٻاھر ڪڍندي
وَقَالَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَا لَهَا
And man saith: What aileth her
اور انسان کہے گا کہ اس کو کیا ہوا ہے؟
۽ ماڻھو چوندو ته زمين کي ڇا ٿيو آھي
يَوۡمَئِذࣲ تُحَدِّثُ أَخۡبَارَهَا
That day she will relate her chronicles
اس روز وہ اپنے حالات بیان کردے گی
اُن ڏينھن (اُھا) پنھنجيون سڀ خبرون بيان ڪندي
بِأَنَّ رَبَّكَ أَوۡحَىٰ لَهَا
Because thy Lord inspireth her
کیونکہ تمہارے پروردگار نے اس کو حکم بھیجا (ہوگا)
ھن ڪري جو تنھنجي پالڻھار ڏانھس حُڪم ڪيو
يَوۡمَئِذࣲ يَصۡدُرُ ٱلنَّاسُ أَشۡتَاتࣰ ا لِّيُرَوۡاْ أَعۡمَٰلَهُمۡ
That day mankind will issue forth in scattered groups to be shown their deeds
اس دن لوگ گروہ گروہ ہو کر آئیں گے تاکہ ان کو ان کے اعمال دکھا دیئے جائیں
اُن ڏينھن ماڻھو ڌار ڌار ٿي ورندا، ته سندس ڪم کين ڏيکارجن
فَمَن يَعۡمَلۡ مِثۡقَالَ ذَرَّةٍ خَيۡرࣰ ا يَرَهُۥ
And whoso doeth good an atom's weight will see it then
تو جس نے ذرہ بھر نیکی کی ہو گی وہ اس کو دیکھ لے گا
پوءِ جنھن ذري جيترو چڱو ڪم ڪيو ھوندو سو اُن کي ڏسندو
وَمَن يَعۡمَلۡ مِثۡقَالَ ذَرَّةࣲ شَرࣰّ ا يَرَهُۥ
And whoso doeth ill an atom's weight will see it then
اور جس نے ذرہ بھر برائی کی ہوگی وہ اسے دیکھ لے گا
۽ جنھن ذري جيترو بد ڪم ڪيو ھوندو سو اُن کي ڏسندو
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلۡعَٰدِيَٰتِ ضَبۡحࣰ ا
By the snorting courses
ان سرپٹ دوڑنے والے گھوڑوں کی قسم جو ہانپ اٹھتےہیں
ھانبارو ھڻي ڊوڙندڙن گھوڙن جو قَسم آھي
فَٱلۡمُورِيَٰتِ قَدۡحࣰ ا
Striking sparks of fire
پھر (پتھروں پر نعل) مار کر آگ نکالتے ہیں
پوءِ پھڻن تي نعلن ھڻڻ سان چڻنگن ڪڍندڙن (گھوڙن) جوقسم آھي
فَٱلۡمُغِيرَٰتِ صُبۡحࣰ ا
And scouring to the raid at dawn
پھر صبح کو چھاپہ مارتے ہیں
پوءِ صبح جي مھل لُٽ ڪندڙ (گھوڙن) جو قسم آھي
فَأَثَرۡنَ بِهِۦ نَقۡعࣰ ا
Then, therewith, with their trail of dust
پھر اس میں گرد اٹھاتے ہیں
جو اُن مھل رئي اُٿارين
فَوَسَطۡنَ بِهِۦ جَمۡعًا
Cleaving, as one, the centre (of the foe)
پھر اس وقت دشمن کی فوج میں جا گھستے ہیں
پوءِ اُن گھڙي (دشمنن جي) ٽوليءَ جي وچ ۾ پون
إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لِرَبِّهِۦ لَكَنُودࣱ
Lo! man is an ingrate unto his Lord
کہ انسان اپنے پروردگار کا احسان ناشناس (اور ناشکرا) ہے
ته بيشڪ ماڻھو پنھنجي پالڻھار جو وڏو بي شُڪر آھي
وَإِنَّهُۥ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدࣱ
And lo! he is a witness unto that
اور وہ اس سے آگاہ بھی ہے
۽ بيشڪ اُھو پاڻ انھن تي شاھد آھي
وَإِنَّهُۥ لِحُبِّ ٱلۡخَيۡرِ لَشَدِيدٌ
And lo! in the love of wealth he is violent
وہ تو مال سے سخت محبت کرنے والا ہے
۽ بيشڪ اھو مال جي محبت ۾ ڏاڍو آھي
۞أَفَلَا يَعۡلَمُ إِذَا بُعۡثِرَ مَا فِي ٱلۡقُبُورِ
Knoweth he not that, when the contents of the graves are poured forth
کیا وہ اس وقت کو نہیں جانتا کہ جو (مردے) قبروں میں ہیں وہ باہر نکال لیے جائیں گے
(اُنھيءَ وقت کي) نه ڄاڻندو آھي ڇا جنھن وقت انھن کي اُٿاربو جيڪي قبرن ۾ نه آھن
وَحُصِّلَ مَا فِي ٱلصُّدُورِ
And the secrets of the breasts are made known
اور جو (بھید) دلوں میں ہیں وہ ظاہر کر دیئے جائیں گے
۽ جيڪي سينن ۾ آھي سو پڌرو ڪبو
إِنَّ رَبَّهُم بِهِمۡ يَوۡمَئِذࣲ لَّخَبِيرُۢ
On that day will their Lord be perfectly informed concerning them
بےشک ان کا پروردگار اس روز ان سے خوب واقف ہوگا
بيشڪ اُن ڏينھن سندن پالڻھار سندن (حال جي) خبر رکندڙ آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ٱلۡقَارِعَةُ
The Calamity
کھڑ کھڑانے والی
سخت ٺوڪيندڙ
مَا ٱلۡقَارِعَةُ
What is the Calamity
کھڑ کھڑانے والی کیا ہے؟
(اُھا) سخت ٺوڪيندڙ ڇا آھي؟
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡقَارِعَةُ
Ah, what will convey unto thee what the Calamity is
اور تم کیا جانوں کھڑ کھڑانے والی کیا ہے؟
۽ ڪنھن سمجھايئي ته (اُھا) سخت ٺوڪيندڙ ڇا آھي؟
يَوۡمَ يَكُونُ ٱلنَّاسُ كَٱلۡفَرَاشِ ٱلۡمَبۡثُوثِ
A day wherein mankind will be as thickly-scattered moths
(وہ قیامت ہے) جس دن لوگ ایسے ہوں گے جیسے بکھرے ہوئے پتنگے
جنھن ڏينھن ماڻھو پکيڙيلن پتنگن جان ھوندا
وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ ٱلۡمَنفُوشِ
And the mountains will become as carded wool
اور پہاڑ ایسے ہو جائیں گے جیسے دھنکی ہوئی رنگ برنگ کی اون
۽ جبل تنبيل رڱيل اُن جان ھوندا
فَأَمَّا مَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ
Then, as for him whose scales are heavy (with good works)
تو جس کے (اعمال کے) وزن بھاری نکلیں گے
پوءِ جنھن (جي عملن) جا ترارا ڳرا ٿيا
فَهُوَ فِي عِيشَةࣲ رَّاضِيَةࣲ
He will live a pleasant life
وہ دل پسند عیش میں ہو گا
سو دلپسند گذران ۾ ھوندو
وَأَمَّا مَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ
But as for him whose scales are light
اور جس کے وزن ہلکے نکلیں گے
۽ جنھن (جي عملن) جا ترارا ھلڪا ٿيا
فَأُمُّهُۥ هَاوِيَةࣱ
A bereft and Hungry One will be his mother
اس کا مرجع ہاویہ ہے
تنھن (جي رھڻ) جي جاءِ ھاوِيَه آھي
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا هِيَهۡ
Ah, what will convey unto thee what she is
اور تم کیا سمجھے کہ ہاویہ کیا چیز ہے؟
۽ ڪنھن سمجھايئي ته ھاويه ڇا آھي؟
نَارٌ حَامِيَةُۢ
Raging Fire
دہکتی ہوئی آگ ہے
ھڪ ٻرندڙ باھ آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
أَلۡهَىٰكُمُ ٱلتَّكَاثُرُ
Rivalry in worldly increase distracteth you
(لوگو) تم کو (مال کی) بہت سی طلب نے غافل کر دیا
(اي ماڻھو) پاڻ ۾ گھڻائي (تي مرڪڻ) اوھان کي ويسلو ڪيو
حَتَّىٰ زُرۡتُمُ ٱلۡمَقَابِرَ
Until ye come to the graves
یہاں تک کہ تم نے قبریں جا دیکھیں
تان جو قبرن کي ڏٺوَ
كَلَّا سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ
Nay, but ye will come to know
دیکھو تمہیں عنقریب معلوم ہو جائے گا
ائين نه آھي سگھوئي ڄاڻندؤ
ثُمَّ كَلَّا سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ
Nay, but ye will come to know
پھر دیکھو تمہیں عنقریب معلوم ہو جائے گا
وري (چئون ٿا ته) سگھوئي ڄاڻندؤ
كَلَّا لَوۡ تَعۡلَمُونَ عِلۡمَ ٱلۡيَقِينِ
Nay, would that ye knew (now) with a sure knowledge
دیکھو اگر تم جانتے (یعنی) علم الیقین (رکھتے تو غفلت نہ کرتے)
نه نه! جيڪڏھن پڪي ويساھ سان ڄاڻو ھا (ته ويسلو نه ويھو ھا)
لَتَرَوُنَّ ٱلۡجَحِيمَ
For ye will behold hell-fire
تم ضرور دوزخ کو دیکھو گے
قسم آھي ته ضرور دوزخ کي ڏسندؤ
ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيۡنَ ٱلۡيَقِينِ
Aye, ye will behold it with sure vision
پھر اس کو (ایسا) دیکھو گے (کہ) عین الیقین (آ جائے گا)
وري به ان کي يقين واريءَ اک سان ضرور ڏسندؤ
ثُمَّ لَتُسۡـَٔلُنَّ يَوۡمَئِذٍ عَنِ ٱلنَّعِيمِ
Then, on that day, ye will be asked concerning pleasure
پھر اس روز تم سے (شکر) نعمت کے بارے میں پرسش ہو گی
وري اُن ڏينھن نعمتن بابت اوھان کان ضرور پڇبو
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلۡعَصۡرِ
By the declining day
عصر کی قسم
پوياڙيءَ جو قسم آھي
إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَفِي خُسۡرٍ
Lo! man is a state of loss
کہ انسان نقصان میں ہے
ته بيشڪ ماڻھو گھاٽي ۾ آھي
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡحَقِّ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ
Save those who believe and do good works, and exhort one another to truth and exhort one another to endurance
مگر وہ لوگ جو ایمان لائے اور نیک عمل کرتے رہے اور آپس میں حق (بات) کی تلقین اور صبر کی تاکید کرتے رہے
سواءِ انھن جي جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا ۽ ھڪ ٻئي کي سچ جي وصيّت ڪيائون، ۽ ھڪ ٻئي کي صبر جي وصّيت ڪيائون
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَيۡلࣱ لِّكُلِّ هُمَزَةࣲ لُّمَزَةٍ
Woe unto every slandering traducer
ہر طعن آمیز اشارتیں کرنے والے چغل خور کی خرابی ہے
(انھيءَ) سڀڪنھن گلا ڪندڙ عيب ڳوليندڙ لاءِ ويل آھي
ٱلَّذِي جَمَعَ مَالࣰ ا وَعَدَّدَهُۥ
Who hath gathered wealth (of this world) and arranged it
جو مال جمع کرتا اور اس کو گن گن کر رکھتا ہے
جنھن مال گڏ ڪيو ۽ اُھو ڳڻي ڳڻي رکيائين
يَحۡسَبُ أَنَّ مَالَهُۥٓ أَخۡلَدَهُۥ
He thinketh that his wealth will render him immortal
(اور) خیال کرتا ہے کہ اس کا مال اس کی ہمیشہ کی زندگی کا موجب ہو گا
ڀانئيندو آھي ته سندس مال سدائين رھندو
كَلَّاۖ لَيُنۢبَذَنَّ فِي ٱلۡحُطَمَةِ
Nay, but verily he will be flung to the Consuming One
ہر گز نہیں وہ ضرور حطمہ میں ڈالا جائے گا
ھرگز ائين نه آھي ضرور حُطمه ۾ اُڇلائبس
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحُطَمَةُ
Ah, what will convey unto thee what the Consuming One is
اور تم کیا سمجھے حطمہ کیا ہے؟
۽ ڪنھن سمجھايئي ته حُطَمَه ڇا آھي؟
نَارُ ٱللَّهِ ٱلۡمُوقَدَةُ
(It is) the fire of Allah, kindled
وہ خدا کی بھڑکائی ہوئی آگ ہے
الله جي ٻاريل باھ آھي
ٱلَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى ٱلۡأَفۡـِٔدَةِ
Which leapeth up over the hearts (of men)
جو دلوں پر جا لپٹے گی
جا دلين تي پھچندي
إِنَّهَا عَلَيۡهِم مُّؤۡصَدَةࣱ
Lo! it is closed in on them
(اور) وہ اس میں بند کر دیئے جائیں گے
بيشڪ اُھا مٿن در بند ڪيل آھي
فِي عَمَدࣲ مُّمَدَّدَةِۭ
In outstretched columns
(یعنی آگ کے) لمبے لمبے ستونوں میں
(جنھن حالت ۾ اُھي) ڊگھن ٿنڀن ۾ (ٻڌل ھوندا)
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
أَلَمۡ تَرَ كَيۡفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصۡحَٰبِ ٱلۡفِيلِ
Hast thou not seen how thy Lord dealt with the owners of the Elephant
کیا تم نے نہیں دیکھا کہ تمہارے پروردگار نے ہاتھی والوں کے ساتھ کیا کیا
(اي پيغمبر) نه ڏٺئي ڇا؟ ته تنھنجي پالڻھار ھاٿي وارن سان ڪئن ڪيو؟
أَلَمۡ يَجۡعَلۡ كَيۡدَهُمۡ فِي تَضۡلِيلࣲ
Did He not bring their stratagem to naught
کیا ان کا داؤں غلط نہیں کیا؟ (گیا)
سندن بڇڙي رٿ کي ناس نه ڪيائين ڇا؟
وَأَرۡسَلَ عَلَيۡهِمۡ طَيۡرًا أَبَابِيلَ
And send against them swarms of flying creatures
اور ان پر جھلڑ کے جھلڑ جانور بھیجے
۽ وَلر وَلر پکي مٿن موڪليائين
تَرۡمِيهِم بِحِجَارَةࣲ مِّن سِجِّيلࣲ
Which pelted them with stones of baked clay
جو ان پر کھنگر کی پتھریاں پھینکتے تھے
جن ڪنڪريٽ جون پھڻيون کين ھنيون ٿي
فَجَعَلَهُمۡ كَعَصۡفࣲ مَّأۡكُولِۭ
And made them like green crops devoured (by cattle)
تو ان کو ایسا کر دیا جیسے کھایا ہوا بھس
پوءِ اولڙ گاھ جان کين ڪيائين
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
لِإِيلَٰفِ قُرَيۡشٍ
For the taming of Qureysh
قریش کے مانوس کرنے کے سبب
قريشين کي اُلفت ڏيارڻ لاءِ
إِۦلَٰفِهِمۡ رِحۡلَةَ ٱلشِّتَآءِ وَٱلصَّيۡفِ
For their taming (We cause) the caravans to set forth in winter and summer
(یعنی) ان کو جاڑے اور گرمی کے سفر سے مانوس کرنے کے سبب
جو سياري ۽ اونھاري جي سفر سببان کين اُلفت ڏيارڻ آھي
فَلۡيَعۡبُدُواْ رَبَّ هَٰذَا ٱلۡبَيۡتِ
So let them worship the Lord of this House
لوگوں کو چاہیئے کہ (اس نعمت کے شکر میں) اس گھر کے مالک کی عبادت کریں
تنھنڪري گُھرجين ته ھِن گھر جي (انھيءَ) پالڻھار جي عبادت ڪن
ٱلَّذِيٓ أَطۡعَمَهُم مِّن جُوعࣲ وَءَامَنَهُم مِّنۡ خَوۡفِۭ
Who hath fed them against hunger and hath made them safe from fear
جس نے ان کو بھوک میں کھانا کھلایا اور خوف سے امن بخشا
جنھن کين بُک ۾ کاڄ کاريايو، ۽ کين ڀؤ کان امن ڏنو
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
أَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي يُكَذِّبُ بِٱلدِّينِ
Hast thou observed him who belieth religion
بھلا تم نے اس شخص کو دیکھا جو (روزِ) جزا کو جھٹلاتا ہے؟
(اي پيغمبر) انھي کي ڏٺيءِ ڇا جيڪو عملن جي بدلي ملڻ کي ڪوڙ ڀانئيندو آھي
فَذَٰلِكَ ٱلَّذِي يَدُعُّ ٱلۡيَتِيمَ
That is he who repelleth the orphan
یہ وہی (بدبخت) ہے، جو یتیم کو دھکے دیتا ہے
پوءِ اُھو آھي جو ڇوري ٻار کي ڌِڪيندو آھي
وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ
And urgeth not the feeding of the needy
اور فقیر کو کھانا کھلانے کے لیے (لوگوں کو) ترغیب نہیں دیتا
۽ (ڪنھن کي) مسڪين جي کارائڻ تي رغبت نه ڏياريندو آھي
فَوَيۡلࣱ لِّلۡمُصَلِّينَ
Ah, woe unto worshippers
تو ایسے نمازیوں کی خرابی ہے
پوءِ انھن نمازين لاءِ وَيل آھي
ٱلَّذِينَ هُمۡ عَن صَلَاتِهِمۡ سَاهُونَ
Who are heedless of their prayer
جو نماز کی طرف سے غافل رہتے ہیں
جي پنھنجين نمازن کان ويسلا رھندا آھن
ٱلَّذِينَ هُمۡ يُرَآءُونَ
Who would be seen (at worship)
جو ریا کاری کرتے ہیں
اُھي جيڪي رياءُ ڪندا آھن
وَيَمۡنَعُونَ ٱلۡمَاعُونَ
Yet refuse small kindnesses
اور برتنے کی چیزیں عاریتہً نہیں دیتے
۽ اُڌاريون شيون جھليندا آھن
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
إِنَّآ أَعۡطَيۡنَٰكَ ٱلۡكَوۡثَرَ
Lo! We have given thee Abundance
(اے محمدﷺ) ہم نے تم کو کوثر عطا فرمائی ہے
(اي پيغمبر) بيشڪ اسان توکي ڪوثر عطا ڪيو
فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَٱنۡحَرۡ
So pray unto thy Lord, and sacrifice
تو اپنے پروردگار کے لیے نماز پڑھا کرو اور قربانی دیا کرو
تنھنڪري پنھنجي پالڻھار جي لاءِ نماز پڙھ ۽ قرباني ڪر
إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ ٱلۡأَبۡتَرُ
Lo! it is thy insulter (and not thou) who is without posterity
کچھ شک نہیں کہ تمہارا دشمن ہی بےاولاد رہے گا
بيشڪ تنھنجو ويري ئي بي نسل آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡكَٰفِرُونَ
Say: O disbelievers
(اے پیغمبر ان منکران اسلام سے) کہہ دو کہ اے کافرو
(اي پيغمبر ڪافرن کي) چؤ ته اي ڪافرؤ
لَآ أَعۡبُدُ مَا تَعۡبُدُونَ
I worship not that which ye worship
جن (بتوں) کو تم پوچتے ہو ان کو میں نہیں پوجتا
نڪي آءٌ ان جي عبادت ڪندس جنھنجي اوھين عبادت ڪندا آھيو
وَلَآ أَنتُمۡ عَٰبِدُونَ مَآ أَعۡبُدُ
Nor worship ye that which I worship
اور جس (خدا) کی میں عبادت کرتا ہوں اس کی تم عبادت نہیں کرتے
۽ نڪي اوھين ان جي عبادت ڪندؤ جنھن جي آءٌ عبادت ڪندو آھيان
وَلَآ أَنَا۠ عَابِدࣱ مَّا عَبَدتُّمۡ
And I shall not worship that which ye worship
اور (میں پھر کہتا ہوں کہ) جن کی تم پرستش کرتے ہوں ان کی میں پرستش کرنے والا نہیں ہوں
۽ نڪي آءٌ ان جي عبادت ڪندس جنھنجي اوھان عبادت ڪئي
وَلَآ أَنتُمۡ عَٰبِدُونَ مَآ أَعۡبُدُ
Nor will ye worship that which I worship
اور نہ تم اس کی بندگی کرنے والے (معلوم ہوتے) ہو جس کی میں بندگی کرتا ہوں
۽ نڪي اوھين ان جي عبادت ڪندؤ جنھنجي آءٌ عبادت ڪندو آھيان
لَكُمۡ دِينُكُمۡ وَلِيَ دِينِ
Unto you your religion, and unto me my religion
تم اپنے دین پر میں اپنے دین پر
اوھان لاءِ اوھان جو دين ۽ مون لاءِ منھنجو دين آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
إِذَا جَآءَ نَصۡرُ ٱللَّهِ وَٱلۡفَتۡحُ
When Allah's succour and the triumph cometh
جب خدا کی مدد آ پہنچی اور فتح (حاصل ہو گئی)
جڏھن الله جي مدد ۽ سوڀ اچي،
وَرَأَيۡتَ ٱلنَّاسَ يَدۡخُلُونَ فِي دِينِ ٱللَّهِ أَفۡوَاجࣰ ا
And thou seest mankind entering the religion of Allah in troops
اور تم نے دیکھ لیا کہ لوگ غول کے غول خدا کے دین میں داخل ہو رہے ہیں
۽ ماڻھن کي الله جي دين ۾ ٽوليون ٽوليون ٿي گھڙندو ڏسين،
فَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ وَٱسۡتَغۡفِرۡهُۚ إِنَّهُۥ كَانَ تَوَّابَۢا
Then hymn the praises of thy Lord, and seek forgiveness of Him. Lo! He is ever ready to show mercy
تو اپنے پروردگار کی تعریف کے ساتھ تسبیح کرو اور اس سے مغفرت مانگو، بے شک وہ معاف کرنے والا ہے
تڏھن (تون) پنھنجي پالڻھار جي ساراھ سان گڏ پاڪائي بيان ڪر ۽ کانئس بخشش گھر. بيشڪ اُھو ٻاجھ سان موٽندو آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تَبَّتۡ يَدَآ أَبِي لَهَبࣲ وَتَبَّ
The power of Abu Lahab will perish, and he will perish
ابولہب کے ہاتھ ٹوٹیں اور وہ ہلاک ہو
ابولھب جا ھٿ ڀڳا ۽ (پاڻ به) ھلاڪ ٿيو
مَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُ مَالُهُۥ وَمَا كَسَبَ
His wealth and gains will not exempt him
نہ تو اس کا مال ہی اس کے کچھ کام آیا اور نہ وہ جو اس نے کمایا
سندس مال ۽ جيڪي ڪمايائين تنھن کانئس (الله جو عذاب) نه ٽاريو
سَيَصۡلَىٰ نَارࣰ ا ذَاتَ لَهَبࣲ
He will be plunged in flaming Fire
وہ جلد بھڑکتی ہوئی آگ میں داخل ہو گا
ڇيئي واري باھ ۾ سگھو پوندو
وَٱمۡرَأَتُهُۥ حَمَّالَةَ ٱلۡحَطَبِ
And his wife, the wood-carrier
اور اس کی جورو بھی جو ایندھن سر پر اٹھائے پھرتی ہے
۽ سندس زال به، جا ڪاٺين (جي) لَڏ کڻندڙ آھي
فِي جِيدِهَا حَبۡلࣱ مِّن مَّسَدِۭ
Will have upon her neck a halter of palm-fibre
اس کے گلے میں مونج کی رسّی ہو گی
جنھن جي ڳچيءَ ۾ کاٻر جو نوڙ پيل آھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ
Say: He is Allah, the One
کہو کہ وہ (ذات پاک جس کا نام) الله (ہے) ایک ہے
(اي پيغمبر) چؤ ته الله اڪيلو آھي
ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ
Allah, the eternally Besought of all
معبود برحق جو بےنیاز ہے
الله بي احتياج آھي
لَمۡ يَلِدۡ وَلَمۡ يُولَدۡ
He begetteth not nor was begotten
نہ کسی کا باپ ہے اور نہ کسی کا بیٹا
نڪي ڄڻيائين، ۽ نڪي ڄڻيو ويو
وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدُۢ
And there is none comparable unto Him
اور کوئی اس کا ہمسر نہیں
۽ سندس برابر ڪوبه ڪونھي
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلۡفَلَقِ
Say: I seek refuge in the Lord of the Daybreak
کہو کہ میں صبح کے پروردگار کی پناہ مانگتا ہوں
(اي پيغمبر) چؤ ته صبح جي پالڻھار جي پناھ گھران ٿو
مِن شَرِّ مَا خَلَقَ
From the evil of that which He created
ہر چیز کی بدی سے جو اس نے پیدا کی
جيڪي پيدا ڪيو اٿس تنھنجي بڇڙائي کان
وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ
From the evil of the darkness when it is intense
اور شب تاریکی کی برائی سے جب اس کااندھیرا چھا جائے
۽ اونداھي ڪندڙ (رات) جي بڇڙائي کان جڏھن اُھا پکڙجي
وَمِن شَرِّ ٱلنَّفَّٰثَٰتِ فِي ٱلۡعُقَدِ
And from the evil of malignant witchcraft
اور گنڈوں پر (پڑھ پڑھ کر) پھونکنے والیوں کی برائی سے
۽ ڳنڍين ۾ ڦوڪيندڙين (عورتن) جي بڇڙائي کان
وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ
And from the evil of the envier when he envieth
اور حسد کرنے والے کی برائی سے جب حسد کرنے لگے
۽ مَسَھُوء جي بڇڙائيءَ کان جڏھن (اُھو) مَسَھائي ڪري
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ
Say: I seek refuge in the Lord of mankind
کہو کہ میں لوگوں کے پروردگار کی پناہ مانگتا ہوں
(اي پيغمبر) چؤ ته ماڻھن جي پالڻھار جي پناه گھران ٿو
مَلِكِ ٱلنَّاسِ
The King of mankind
(یعنی) لوگوں کے حقیقی بادشاہ کی
ماڻھن جي بادشاھ جي
إِلَٰهِ ٱلنَّاسِ
The god of mankind
لوگوں کے معبود برحق کی
ماڻھن جي (سچي) معبود جي
مِن شَرِّ ٱلۡوَسۡوَاسِ ٱلۡخَنَّاسِ
From the evil of the sneaking whisperer
(شیطان) وسوسہ انداز کی برائی سے جو (خدا کا نام سن کر) پیچھے ہٹ جاتا ہے
پٺ تي ھٽي ويندڙ (شيطان) جي وَسَوَسن جي بڇڙائي کان
ٱلَّذِي يُوَسۡوِسُ فِي صُدُورِ ٱلنَّاسِ
Who whispereth in the hearts of mankind
جو لوگوں کے دلوں میں وسوسے ڈالتا ہے
جيڪي ماڻھن جي سينن ۾ وَسَوَسو وجھي ٿو
مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ
Of the jinn and of mankind
وہ جنّات میں سے (ہو) یا انسانوں میں سے
جو جنن (جي جنس) مان ھجي يا ماڻھن (جي جنس) مان
English translation: Marmaduke Pickthall.Urdu translation: Fateh Muhammad Jalandhry.Sindhi translation: Taj Mehmood Amroti. Arabic: Uthmani Hafs, King Fahd Glorious Quran Printing Complex.